Ένας από τους πιο γνωστούς Τούρκους ηθοποιούς της νέας γενιάς, ο Τζεμ Γιγίτ Ουζούμογλου, δεν θα μπορέσει τελικά να εμφανιστεί στην ελληνική θεατρική παράσταση «Τα Σκυλιά» του Ανέστη Αζά, καθώς έχει τεθεί υπό περιοριστικά μέτρα από το καθεστώς Ερντογάν.
Η είδηση για τον Τούρκο ηθοποιό έχει προκαλέσει αντιδράσεις εντός και εκτός Τουρκίας, με έντονη ανησυχία για την ελευθερία της έκφρασης στη γειτονική χώρα.
Ο Τούρκος ηθοποιός, ευρέως γνωστός από τον ρόλο του ως Μωάμεθ ο Πορθητής στη σειρά του Netflix «Rise of Empires: Ottoman Empire», είχε προγραμματιστεί να συμμετάσχει στην επανεμφάνιση της παράστασης «Τα Σκυλιά» στο Θέατρο Κιβωτός στην Αθήνα στις 25 Απριλίου. Ωστόσο, η απαγόρευση εξόδου που του επιβλήθηκε από τις τουρκικές αρχές καθιστά αδύνατη τη συμμετοχή του.
Από το τουρκικό θέατρο στη σύλληψη
Ο Τζεμ Γιγίτ Ουζούμογλου, 31 ετών, συνελήφθη στις 3 Απριλίου στην Κωνσταντινούπολη με κατηγορίες περί «διάδοσης μίσους και εχθρότητας» και «διάκρισης», εξαιτίας της ενεργού συμμετοχής του σε μαζικές διαδηλώσεις υπέρ του δημοφιλούς δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου. Οι κινητοποιήσεις αυτές περιλάμβαναν καμπάνιες μποϊκοτάζ κατά φιλοκυβερνητικών εταιρειών και παύση καταναλωτικής δραστηριότητας τη 2α Απριλίου, σε ένδειξη διαμαρτυρίας για τις συλλήψεις εκατοντάδων φοιτητών.
Σε ανάρτησή του στο X (Twitter), ο ηθοποιός υπερασπίστηκε τη στάση του, υπογραμμίζοντας πως το μποϊκοτάζ αποτελεί μορφή ειρηνικής διαμαρτυρίας εντός των πλαισίων του τουρκικού Συντάγματος. «Είναι δικαίωμα σύμφωνα με τα άρθρα 25, 26 και 34», έγραψε χαρακτηριστικά.
Meslektaşımız Aybüke Pusat ile ilgili gelişmeleri takip ediyoruz ve kendisinin yanındayız.
— Cem Yiğit Üzümoğlu (@CemYUzumoglu) April 2, 2025
Sanat emeği, ifade özgürlüğüyle anlam bulur. Hiçbir oyuncu, düşüncesini dile getirdiği için işinden edilemez. #AybükePusat
Αν και τελικά αφέθηκε ελεύθερος, του επιβλήθηκαν περιοριστικοί όροι, στους οποίους περιλαμβάνεται και η απαγόρευση εξόδου από τη χώρα. Έτσι, δεν θα μπορέσει να παρευρεθεί στη θεατρική παραγωγή στην Αθήνα, με την ελληνική ομάδα της παράστασης να εκφράζει δημόσια τη στήριξή της.
Από το Netflix στο προσκήνιο της πολιτικής λογοκρισίας
Ο Τζεμ Γιγίτ Ουζούμογλου έχει διαγράψει εντυπωσιακή πορεία τόσο στην Τουρκία όσο και διεθνώς. Εκτός από το Netflix, έχει συμμετάσχει σε ελληνικές παραγωγές όπως «Η Δημοκρατία του Μπακλαβά», ενώ είναι ιδιαίτερα αγαπητός στο κοινό για την ευαισθησία του απέναντι σε κοινωνικά και πολιτικά ζητήματα.
Η υπόθεσή του, ωστόσο, δεν είναι μεμονωμένη. Η καλλιτεχνική ελευθερία στην Τουρκία βρίσκεται υπό συνεχή πίεση, με καλλιτέχνες, συγγραφείς και δημοσιογράφους να διώκονται για τις απόψεις ή τη δράση τους.
Η περίπτωση του Τζεμ Γιγίτ Ουζούμογλου συμβολίζει τον αγώνα πολλών Τούρκων δημιουργών απέναντι σε ένα απολυταρχικό πλαίσιο που περιορίζει τη φωνή της τέχνης. Οι αντιδράσεις συνεχίζονται, εντός και εκτός Τουρκίας, με διεθνείς οργανισμούς και ομάδες καλλιτεχνών να ζητούν την απελευθέρωση της τέχνης από κάθε μορφή λογοκρισίας.
Πολλοί ηθοποιοί που μοιράστηκαν αναρτήσεις στα social media για το μποϊκοτάζ στις 2 Απριλίου απολύθηκαν από τις δουλειές τους, ειδικά στο TRT. Οι Αϊμπουκέ Πουσάτ, Μποράν Κουζούμ, Φουρκάν Αντίτς απολύθηκαν από τα έργα τηλεοπτικών σειρών στο TRT και οι λογαριασμοί στο X των Ρόζντα Ντεμιρέρ και Αλιτζάν Γιουτζεσόι μπλοκαρίστηκαν.
Η Αϊμπουκέ Πουσάτ, η πρωταγωνίστρια της σειράς «Teşkilat» του TRT1, απολύθηκε από το καστ επειδή δημοσίευσε έκκληση για μποϊκοτάζ. Το TRT, που απομάκρυνε τον ηθοποιό Μποράτ Κουζούμ, που υποστήριξε την Πουσάτ, από άλλη σειρά του TRT, λόγω της ανάρτησής: «Σε στηρίζω λουλούδι μου».
