Οι ειδικοί στο Μουσείο Βαν Γκογκ στο Άμστερνταμ λένε ότι τρεις πίνακες από ιδιωτικές συλλογές που προηγουμένως πίστευαν ότι ήταν του καλλιτέχνη, είναι πλαστοί, συμπεριλαμβανομένου ενός που το ίδιο το μουσείο ενέκρινε τη γνησιότητά του και πουλήθηκε για σχεδόν ένα εκατομμύριο δολάρια στον οίκο Christie's το 2011.
Σύμφωνα με έκθεση που δημοσιεύτηκε αυτόν τον μήνα στο μηνιαίο περιοδικό τέχνης Burlington Magazine και συντάχθηκε από τους Teio Meedendorp, Louis van Tilborgh και Saskia van Oudheusden, τα έργα «Εσωτερικό Εστιατορίου» («Interior of a Restaurant»), «Κεφάλι Γυναίκας» («Head of a Woman») και «Άνδρας Μαζεύει Ξύλα» («Wood Gatherer») είναι πλαστά, ξεγελώντας τους ιδιώτες που τα είχαν στη συλλογή τους αλλά και το Ίδρυμα του καλλιτέχνη.
Τα ευρήματα, αναφέρει η έκθεση, «θέτουν ερωτήματα σχετικά με την κατάστασή τους, είτε ως ''αθώα αντίγραφα'' είτε ως πλαστά που έχουν σκοπό να εξαπατήσουν». Σύμφωνα με το δημοσίευμα, ο πιο παραπλανητικός πίνακας είναι το «Κεφάλι Γυναίκας» που εκτιμάται ότι ολοκληρώθηκε μεταξύ 1902 και 1909, πέρασε από τεχνική μελέτη το 2010 με ακτίνες Χ και μικροσκοπική εξέταση και κρίθηκε ταιριαστός με την παλέτα και την τεχνική του Βίνσεντ βαν Γκογκ. Σημειώνεται πως ο συγκεκριμένος πίνακας πουλήθηκε μόλις ένα χρόνο αργότερα σε έναν ιδιώτη συλλέκτη στον οίκο Christie's στο Λονδίνο.
Ωστόσο, αξίζει να σημειωθεί πως οι ερευνητές που πραγματοποίησαν την αρχική ανάλυση στο «Κεφάλι Γυναίκας», είχαν εκφράσει την ανησυχία τους σχετικά με τα χαρακτηριστικά του προσώπου στον πίνακα, γράφοντας το 2010 ότι «τα λεπτομερή χαρακτηριστικά κοντά στο στόμα και τα φρύδια φαίνονται κάπως περίεργα για έναν Βαν Γκογκ». Ωστόσο, προσδιόρισαν ότι «είναι δύσκολο να διακρίνει κανείς τι υπήρχε αρχικά και τι προστέθηκε αργότερα», υποδηλώνοντας ότι οι ασυνέπειες μπορεί να οφείλονταν σε μεταγενέστερες προσπάθειες αποκατάστασης.
Σύμφωνα με τη νέα έκθεση, οι ερευνητές της μελέτης του 2010 δεν έλεγξαν τις χρωστικές ουσίες ούτε ανέλυσαν το υλικό στο πορτρέτο, κάτι που θα μπορούσε να είχε προειδοποιήσει τον οίκο δημοπρασιών για την αυθεντικότητά του πριν από την πώληση.
Μόνο όταν μια οικογένεια από τη Γαλλία έφερε ένα σχεδόν πανομοιότυπο πορτρέτο με το «Κεφάλι Γυναίκας» στο Μουσείο Βαν Γκογκ το 2019, υπήρξαν υποψίες για το ποιο είναι το πρωτότυπο καθώς ο Βαν Γκογκ δεν είχε κάνει αντίγραφα του έργου αυτού όσο ήταν στην ολλανδική πόλη Νούενεν, όπου φέρεται να το ζωγράφισε.
Το 2022, μια συγκριτική μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το έργο που παρουσίασε η οικογένεια από τη Γαλλία, το 2019, ήταν το πρωτότυπο, διαπιστώνοντας ότι ο καμβάς που χρησιμοποιήθηκε προέρχονταν από το ίδιο ρολό με τους άλλους πίνακες του Βαν Γκογκ. Η ανάλυση χρωστικών αποκάλυψε επίσης, την απουσία του κίτρινου και του βερνικιού στο ψεύτικο «Κεφάλι Γυναίκας», χαρακτηριστικό της παλέτας του Βαν Γκογκ.
Οι συγγραφείς της μελέτης έγραψαν ότι ο μη αυθεντικός πίνακας «δημιουργήθηκε από κάποιον που έκανε ό,τι μπορούσε για να αντιγράψει τον πίνακα του Βαν Γκογκ όσο το δυνατόν ακριβέστερα» μεταξύ 1902 και 1909, τονίζοντας ότι πιθανότατα δεν δημιουργήθηκε με δόλο.
Αντίθετα, ο πίνακας «Εσωτερικό Εστιατορίου» αποτελεί σκόπιμη πλαστογραφία. Οι ερευνητές παρατήρησαν την παρουσία μπλε χρωστικής ουσίας που δεν κατοχυρώθηκε με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας μέχρι το 1935. Όπως το «Κεφάλι Γυναίκας», το έργο εμφανίστηκε στο Μουσείο Βαν Γκογκ το 2021 για ανάλυση με ασαφή προέλευση, αν και έφερε πιστοποιητικό γνησιότητας από το 1957 που εκδόθηκε από τον ιστορικό τέχνης Jacob Baart de la Faille.
Τέλος, ο πίνακας «Άνδρας Μαζεύει Ξύλα» εξετάζεται ότι είναι αντίγραφο ενός άλλου έργου, «Wood Gatherers in the Snow» που αποκτήθηκε από την Πινακοθήκη Oldenzeel στο Ρότερνταμ το 1912. Όταν μεταφέρθηκε στο Μουσείο Βαν Γκογκ το 2020, ο πίνακας χαρακτηρίστηκε ως ψεύτικος, πιθανόν ως αποτέλεσμα αναπαραγωγής του αυθεντικού πίνακα, σε ασπρόμαυρο, που δημοσιεύθηκε το 1904.
