Το 2015, το Firstsite, στο Colchester, ένα μουσείο που βρισκόταν σε κατάσταση κρίσης, βγήκε από το εθνικό χαρτοφυλάκιο χρηματοδότησης της Μεγάλης Βρετανίας, λόγω ανησυχιών για την βιωσιμότητά του. Προχθές ανακηρύχθηκε Μουσείο της χρονιάς στη Μεγάλη Βρετανία για το 2021 από το Art Fund.

 

Η ανατροπή γέμισε χαρά όχι μόνο την διευθύντρια του μουσείου Sally Shaw, στην απονεμήθηκε το βραβείο των 100.000 λιρών ως καλύτερο μουσείο που επέλεξε το Art Fund του έτους 2021, αλλά και το κοινό που αγκάλιασε τις δραστηριότητες του μουσείου μέσα στην πανδημία. Το μουσείο βραβεύθηκε όπως αναφέρει το σκεπτικό της βράβευσης ως «ένα εξαιρετικό παράδειγμα καινοτομίας και ακεραιότητας».

 

Το Firstsite άνοιξε το 2011, ως ένα νεόδμητο μουσείο σύγχρονης τέχνης ανάμεσα σε άλλα όπως το Hepworth στο Wakefield και το Turner Contemporary στο Margate. Είχε μια δύσκολη εκκίνηση αλλά επέζησε των προβλημάτων χρηματοδότησης και επέστρεψε στο εθνικό χαρτοφυλάκιο το 2018. Υπό την ηγεσία του Shaw ευημερούσε.

 

Μέσα σε λίγες μέρες από το πρώτο λοκντάουν του κορωνοϊού τον Μάρτιο του 2020, το μουσείο είχε την ιδέα να δημιουργήσει πακέτα δραστηριοτήτων με καλλιτέχνες για παιδιά και νέους, μια εκλεκτή έκδοση του «The Big Book of Things to Do».

 

Σε διαδικτυακά προγράμματα ο Βρετανός καλλιτέχνης Μαρκ Γουόλινγκερ ενθάρρυνε τους ανθρώπους να τραβήξουν φωτογραφία τα χέρια τους για να κρεμάσουν τις φωτογραφίες στο παράθυρό τους ως ένα είδος εθνικού κύματος. Ο καλλιτέχνης Μάικλ Λάντι με έμπνευση από το χαρτί τουαλέτας και τη φρενίτιδα που δημιουργήθηκε εξαιτίας της ζήτησης που είχε, ζήτησε από τα παιδιά να στοιβάζουν μεμονωμένα φύλλα χαρτιού μέχρι να πέσει ο πύργος που κατασκεύαζαν.

 

Μια ιδέα μέσα στον κορωνοϊό σώζει το μουσείο Firstsite που πήρε το βραβείο της χρονιάς Art Fund
Michael Landy, Welcome to Essex 2021. Copyright Michael Landy. Φωτο: Anna Lukala/Courtesy the artist and Thomas Dane Gallery

 

Τα προγράμματα συνεχίστηκαν με περισσότερους από 50 καλλιτέχνες να κάνουν έργα που «τα κατέβασαν» 92.000 νοικοκυριά. Ο Άντονι Γκόρμλεϊ, η Σάρα Λούκας και ο Γκρέισον Πέρι δημιούργησαν και αυτοί δωρεάν πακέτα διαδικτυακών δραστηριοτήτων για να εμπνεύσουν τη δραστηριότητα οικογενειών που μένουν στο σπίτι.

 

Το Firstsite, εκτός από την κινητοποίηση των καλλιτεχνών, γιόρτασε τα δέκα χρόνια λειτουργίας του τον Ιανουάριο του 2011 ενθαρρύνοντας τους ανθρώπους να κάνουν έργα τέχνης για προβολή στα παράθυρα και τους εξωτερικούς χώρους τους κατά τη διάρκεια του δεύτερου λοκντάουν του Ηνωμένου Βασιλείου. Το Firstsite άνοιξε ξανά τον Μάιο με έναν ψηφιακό τοίχο των έργων που υπέβαλε το κοινό και μια έκθεση που έγινε με καλλιτέχνες και πρωτοπόρους εργαζομένους στον τομέα της υγείας και της φροντίδας, αντανακλώντας τις προσωπικές τους εμπειρίες από την πανδημία.

 

Άλλες πρωτοβουλίες κατά τη διάρκεια της πανδημίας περιελάμβαναν τη λειτουργία της γειτονικής φιλανθρωπικής οργάνωσης, Community 360, για τη λειτουργία μιας τράπεζας τροφίμων και την έναρξη της Έκθεσης The Great Big Art, ενός πανελλαδικού έργου που ενθάρρυνε τους ανθρώπους να κάνουν και να εκθέτουν τέχνη.

 

Το Art Fund επισήμανε επίσης άλλα επιτυχημένα έργα κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους, όπως το Art For Life, μια έκθεση που ανατέθηκε από το NHS με βασικούς εργαζόμενους για να κατανοήσουν τον αντίκτυπο του κορωνοϊού στην ψυχική υγεία. Σε απάντηση στο Black Lives Matter, η γκαλερί ανέθεσε στην Έλσα Τζέιμς να κάνει ένα διαδικτυακό έργο αλληλεγγύης, ενώ το μουσείο πρόσφερε επίσης δωρεάν γεύματα στα παιδιά κατά τη διάρκεια των σχολικών διακοπών.

 

Μια ιδέα μέσα στον κορωνοϊό σώζει το μουσείο Firstsite που πήρε το βραβείο της χρονιάς Art Fund
The Great Big Art. Φωτο: Anna Lukala

 

Η δραστηριότητα του μουσείου ξεπέρασε κάθε προσδοκία με το μουσείο να σκέφτεται και να φροντίζει την τοπική κοινότητα. «Η αριστεία είναι στο Έσεξ αυτή τη χρονιά» δήλωσε η επιτροπή.

 

«Κάνουμε δύο πράγματα στην Firstsite, συνεργαζόμαστε με μερικούς απίστευτους καλλιτέχνες και ταυτόχρονα συνεργαζόμαστε με μερικές εξαιρετικές κοινότητες», είπε η διευθύντριά του.

 

Η ανακοίνωση έγινε σε μια τελετή στο Μουσείο Επιστημών στο Λονδίνο. Και τα πέντε μουσεία που ήταν στη βραχεία λίστα είχαν επαινεθεί για την αριστεία τους και την επιτυχία για να παραμείνουν συνδεδεμένα με κοινότητες κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Οι άλλοι, -ο καθένας φιναλίστ έλαβε 15.000 λίρες, ήταν το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης (CCA) στο Derry, Experience Barnsley, το Μουσείο Ιατρικής του Thackray στο Leeds και το Timespan στο Helmsdale, ένα χωριό στο Sutherland στα Highlands της Σκωτίας.

 

Η απόκτηση του βραβείου είναι μια τεράστια επιτυχία στον κόσμο των μουσείων. Φέρνει κύρος αλλά και 100.000 λίρες. Οι προηγούμενοι νικητές περιλαμβάνουν τεράστια ιδρύματα, το Βρετανικό Μουσείο το 2011 και το V&A του Λονδίνου το 2016 και συγκριτικά μικροσκοπικά μουσεία όπως το Lightbox στο Woking το 2008 και η Γκαλερί William Morris στο Walthamstow το 2013.