Το Φεστιβάλ «Κούρνος» της Λήμνου επιστρέφει για τρίτη συνεχή χρονιά με μία καλλιτεχνική πρόταση που αναδεικνύει την ιδιαιτερότητα του τόπου, ενώ παράλληλα παρουσιάζει στο κοινό έργα Λημνιών δημιουργών ή δημιουργών που εμπνέονται από τη Λήμνο. Από τις 11 έως τις 27 Αυγούστου, οι επισκέπτες θα έχουν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν ένα πλούσιο, εναλλακτικό και πολύμορφο πρόγραμμα.
Το Kournos Music Festival 2023 ιχνηλατεί τα σημάδια του μεσοπολέμου στην παραγνωρισμένη αστική αρχιτεκτονική του νησιού, επιλέγοντας για τις δράσεις του σημαντικά τοπόσημα της περιόδου (πολλά εγκαταλειμμένα) δημιουργώντας γέφυρες με δημιουργίες καλλιτεχνών της εποχής στο σήμερα: Παλιό Παρθεναγωγείο Κορνού, Προϊστορική Μύρινα, Θερινός Δημοτικός Κινηματογράφος Μαρούλα, Πλατεία Παραδοσιακού Οικισμού Κάσπακα, Μετόχι Παλλημνιακού Ταμείου, Αρχαίο Θέατρο Ηφαιστείας, Παλαιό παντοπωλείο Καρπασίου.
Συνεπές στην αρχική του φιλοσοφία, το φεστιβάλ φέτος προχωράει στην ανάθεση νέων έργων σε Έλληνες συνθέτες και performers και στη συνεργασία με θεσμούς όπως η Ταινιοθήκη της Ελλάδας, ενώ παράλληλα συμπράττει εκ νέου με τις εκπαιδευτικές και κοινωνικές δράσεις της Εθνικής Λυρικής Σκηνής.
Στις 11 Αυγούστου, στο Mετόχι Παλλημνιακού Ταμείου «Κάνιστρο», ο Δημήτρης Μαμιός συμπράττει με τον συνθέτη και πολυοργανίστα Γιώργο Κατακουζηνό και δημιουργούν μια site specific performance για τον λημνιακής καταγωγής εικαστικό Ράλλη Κοψίδη (1929-2010).
«Κι ἀφοῦ ἀντικρύσεις τὰ ἄδηλα καὶ τὰ κρύφια, τὰ νομιζόμενα καὶ οὐ βλεπόμενα, κατανοεῖς τὴν πτωχεία τῶν λέξεων, τὴν ἀνεπάρκεια τῆς λογικῆς. Τὸ πρόβλημα ὑπάρχει μέσ᾽ τὴν καρδιὰ τῶν ἐποχῶν: Πόσο εἶναι μπορετὸ νὰ ἑρμηνεύσεις;»
Ο Κοψίδης υπήρξε από τις εξέχουσες καλλιτεχνικές προσωπικότητες της μεταπολεμικής Ελλάδας. Ζωγράφος, μαθητής του Φώτη Κόντογλου, χαράκτης, λογοτέχνης, αρθρογράφος, εκδότης του περιοδικού «Κάνιστρο», ξεχώρισε με την τολμηρή, υπερρεαλιστική του γλώσσα και το μοναδικό βλέμμα του σε όλες τις πτυχές της πολυσχιδούς του δραστηριότητας (η Εθνική Πινακοθήκη του αφιέρωσε μια μεγάλη αναδρομική έκθεση το 1989).
Ο Δημήτρης Μαμιός, στην πρώτη του σκηνοθεσία, μαζί με τον Γιώργο Κατακουζηνό επιχειρούν να συνομιλήσουν με τα κείμενα του στην αποτύπωση της ιδιωματικής, προσωπική του ματιάς, στον γενέθλιο τόπο του, να ιχνηλατήσουν μια ξεχωριστή καλλιτεχνική διαδρομή ελευθερίας.
«Ο Λήμνιος ζωγράφος επιστρέφει στην πατρίδα του μετά από σαράντα χρόνια προσπαθώντας μέσα από τις παιδικές του αναμνήσεις να ξαναπλάσει τη νέα Λήμνο. Μέσα από τη δική μου καλλιτεχνική και ίσως ωμή ειλικρίνεια επιχειρώ να "διαβάσω", να αναγνωρίσω και να συστήσω φυσικά τον Κοψίδη στο κοινό. Στη σκηνή θα είμαστε ένας μουσικός, ο Γιώργος Κατακουζηνός, κι εγώ. Η διαδικασία μου θυμίζει τη σειρά Twin Peaks και την κόκκινη κουρτίνα που σε μεταφέρει στο πολύ σκοτεινό μας υποσυνείδητο. Πώς ένα απλό αυτοβιογραφικό ταξίδι μεταμορφώνεται σε έννοια αλλά και σε οικουμενικό ταξίδι αναζήτησης δικό μου και όλων μας; Μια μυσταγωγία, μια τελετή μύησης που γίνεται βίωμα, εμπειρία. Κι όλα αυτά στη Λήμνο, που θα γνωρίσω κι εγώ φέτος, το καλοκαίρι του 2023, στη διάρκεια του φεστιβάλ» λέει ο Δημήτρης Μαμιός.
Μια πρώτη γνωριμία με τον Ράλλη Κοψίδη
Γεννήθηκε στο Κάστρο της Λήμνου το 1929 από γονείς μικρασιατικής καταγωγής. Σπούδασε πρώτα στην Παιδαγωγική Ακαδημία της Αλεξανδρούπολης και το 1949 εισήχθη στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών, όπου σπούδασε ζωγραφική στο εργαστήριο του Α. Γεωργιάδη. Το 1953 διέκοψε τις σπουδές του, επιλέγοντας να μαθητεύσει κοντά στον Φώτη Κόντογλου (1953-1959), με τον οποίο συνεργάστηκε στην εικονογράφηση πολλών εκκλησιών. Η πρώτη του ατομική έκθεση παρουσιάστηκε στην γκαλερί Τέχνη (Αθήνα 1958).
Η προσήλωσή του στις αξίες της ελληνικής παράδοσης, ιδιαίτερα της μεταβυζαντινής και λαϊκής τέχνης, έπαιξε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ζωγραφικής του. Η αποδέσμευσή του από την επιρροή του Κόντογλου, η οποία ήταν εμφανής στο πρώιμο έργο του, τον οδήγησε σε ένα πολύ προσωπικό εικαστικό ύφος, όπου τα στοιχεία από τη βυζαντινή και λαϊκή τέχνη συνδυάζονται με ρεαλιστικές αναφορές στην κοινωνική πραγματικότητα και με μια ποιητική προσέγγιση της εικόνας, που παραπέμπει στον σουρεαλισμό.
Ως αγιογράφος, ασχολήθηκε με την τοιχογράφηση εκκλησιών στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Οι τοιχογραφίες της ορθόδοξης εκκλησίας στη Μονή του Chevetogne (Βέλγιο) και στον ναό του Ορθόδοξου Κέντρου του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Chambesy (Γενεύη) είναι από τα γνωστότερα έργα του στην Ευρώπη.
Σημαντική υπήρξε επίσης η ενασχόλησή του με τη χαρακτική (ξυλογραφία, λινόλεουμ, χαλκογραφία) και με την εικονογράφηση βιβλίων και περιοδικών. Κατά την περίοδο 1972-1974 εξέδιδε το τριμηνιαίο περιοδικό «Κάνιστρο», το οποίο εικονογραφούσε και βιβλιοδετούσε ο ίδιος. Έχει εκδώσει επίσης δικά του λογοτεχνικά βιβλία (πεζογραφήματα εικονογραφημένα από τον ίδιο) και έχει δημοσιεύσει κείμενα σε περιοδικά και εφημερίδες.
Έχει παρουσιάσει το έργο του σε αρκετές ατομικές εκθέσεις, κυρίως στην Αθήνα, αλλά και σε άλλες πόλεις της Ελλάδας. Συμμετείχε σε πολλές ομαδικές εκθέσεις σε Ελλάδα και εξωτερικό (Κολωνία 1976, Καμερούν 1980, Ιρλανδία 1989, Βέλγιο 1994 κ.ά). Το 1989 οργανώθηκε αναδρομική έκθεση του έργου του στην Εθνική Πινακοθήκη, η οποία μεταφέρθηκε και στην Αλεξανδρούπολη. Το 1994 παρουσιάστηκε η τελευταία αναδρομική του έκθεση στη Δημοτική Πινακοθήκη της Πάτρας. Πέθανε στην Αθήνα το 2010.
Mετόχι Παλλημνιακού Ταμείου «Κάνιστρο»
11 Αυγούστου
Διασκευή – Σκηνοθεσία – Performance: Δημήτρης Μαμιός
Σύνθεση – impro – κιθάρα, μπάντζο, γιουκαλίλι, electronics: Γιώργος Κατακουζηνός
