Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, απάντησε στις επίκαιρες ερωτήσεις της βουλευτού του ΠΑΣΟΚ Παναγιώτα (Νάντια) Γρηγοράκου με θέμα «Νέα δεδομένα από τις εργασίες για την εγκατάσταση τελεφερίκ στη Μονεμβασιά και προβληματισμός της τοπικής κοινωνίας» και του βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ Χάρη Μαμουλάκη με θέμα «Η Μονεμβασιά σε κίνδυνο: Η Πολιτεία κωφεύει στην απειλή μη αναστρέψιμης βλάβης του μνημείου».
Η υπουργός υποστήριξε τη σημασία και την αναγκαιότητα του έργου του αναβατορίου για την ασφαλή και ισότιμη πρόσβαση στην Άνω Πόλη της Μονεμβασιάς, με απόλυτο σεβασμό στο μνημειακό και φυσικό περιβάλλον της καστροπολιτείας.
Η Λίνα Μενδώνη τόνισε ότι «το συγκεκριμένο έργο του αναβατορίου και των συνοδών εγκαταστάσεών του αποβλέπει στην εξασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των εμποδιζόμενων ατόμων στην Άνω Πόλη της Μονεμβασίας, καθώς και στην ταχύτερη προσέγγισή της στο πλαίσιο αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών», επισημαίνοντας παράλληλα ότι «το αποτύπωμα και η ένταξη του υπό κατασκευή έργου στο φυσικό και μνημειακό περιβάλλον της Μονεμβασίας είναι απολύτως συμβατά, διασφαλίζοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις εκτέλεσής του χωρίς να προκληθεί βλάβη στον αρχαιολογικό χώρο».
Αναφερόμενη στη νομιμότητα και την επιστημονική τεκμηρίωση του έργου, η υπουργός σημείωσε ότι «το υποέργο της προμήθειας και εγκατάστασης του αναβατορίου έχει αδειοδοτηθεί δύο φορές από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, έχοντας προηγηθεί λεπτομερής επιστημονική και τεχνική εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου στην καστροπολιτεία», ενώ υπογράμμισε ότι όλες οι εργασίες πραγματοποιούνται υπό τη συνεχή εποπτεία των αρμόδιων υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού και της Εφορείας Αρχαιοτήτων Λακωνίας.
Η υπουργός στάθηκε ιδιαίτερα στις εξειδικευμένες μελέτες που έχουν εκπονηθεί για την προστασία του μνημείου και τη σταθερότητα των πρανών, αναφέροντας ότι «οι μελέτες αυτές καταγράφουν και αξιολογούν τη γεωλογική σύσταση και την ευστάθεια του πρανούς στην περιοχή του έργου και προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα προστασίας, τόσο κατά τη φάση της κατασκευής όσο και κατά τη φάση λειτουργίας». Όπως ανέφερε, ήδη εφαρμόζονται μέτρα όπως «περίδεση, φράχτες ανάσχεσης βραχοπτώσεων, αγκυρωμένο μεταλλικό πλέγμα στο φρύδι του πρανούς και εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης της συμπεριφοράς των πρανών».
Απαντώντας στις αιτιάσεις περί προχειρότητας, η Λίνα Μενδώνη επεσήμανε ότι «όταν υπάρχουν σαφή χρονοδιαγράμματα, τα έργα πρέπει να προχωρούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εκτελούνται πρόχειρα», ενώ κάλεσε την αντιπολίτευση «να μην υποτιμά τα στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού, τα οποία βρίσκονται καθημερινά εκεί και γνωρίζουν ακριβώς τι συμβαίνει».
Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στις δικαστικές προσφυγές που καθυστέρησαν την πρόοδο του έργου, σημειώνοντας ότι «το Συμβούλιο της Επικρατείας, μετά από αναστολή εργασιών — άρα δεν έγινε τίποτε βεβιασμένα — αποφάσισε ότι όλα γίνονται νόμιμα», ενώ υπογράμμισε πως «εάν κάποιο τμήμα του έργου δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως, θα συνεχιστεί απρόσκοπτα με πόρους του ίδιου του Υπουργείου».
Κλείνοντας, η υπουργός Πολιτισμού υπογράμμισε ότι «η Άνω Πόλη πρέπει να καταστεί ασφαλής και προσβάσιμη», επαναλαμβάνοντας ότι το έργο προχωρά με πλήρη συμμόρφωση προς την αρχαιολογική και περιβαλλοντική νομοθεσία, με στόχο την προστασία και τη βιώσιμη ανάδειξη ενός εμβληματικού μνημείου της χώρας.
Πρωτολογία υπουργού Πολιτισμού προς τη βουλευτή Νάντια Γρηγοράκου
«Κυρία βουλευτή,
Όπως είπατε και εσείς, το συγκεκριμένο έργο του αναβατορίου και των συνοδών εγκαταστάσεών του αποβλέπει στην εξασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης των εμποδιζόμενων ατόμων στην Άνω Πόλη της Μονεμβασίας, καθώς και στην ταχύτερη προσέγγισή της στο πλαίσιο αντιμετώπισης εκτάκτων αναγκών.
Αναφέρατε ότι το έργο υλοποιείται μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, με πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης, και εδώ θα ήθελα να επισημάνω ότι εκτελείται σε τρία υποέργα. Το πρώτο υποέργο, που αφορά την προμήθεια και εγκατάσταση του αναβατορίου, υλοποιείται με προϊσταμένη και αναθέτουσα αρχή την Οικονομική Επιτροπή του Δήμου Μονεμβασίας και διευθύνουσα υπηρεσία τον Αναπτυξιακό Οργανισμό Πάρνωνα. Επομένως, το έργο πραγματοποιείται ουσιαστικά από την τοπική κοινωνία, δηλαδή από τον ίδιο τον Δήμο.
Τα υποέργα που αφορούν τη διαμόρφωση δικτύου διαδρομών περιήγησης στην Άνω Πόλη και την αποκατάσταση της ανωδομής του τμήματος του τείχους στη θέση του αναβατορίου υλοποιήθηκαν με φορέα υλοποίησης τις υπηρεσίες του Υπουργείου Πολιτισμού και έχουν ήδη ολοκληρωθεί.
Εξαιτίας των προσφυγών στο Συμβούλιο της Επικρατείας, τις οποίες αναφέρατε και εσείς, το έργο καθυστέρησε αρκετά. Παρ' όλα αυτά, επανεκκίνησε τον Μάρτιο.
Το υποέργο της προμήθειας και εγκατάστασης του αναβατορίου έχει αδειοδοτηθεί δύο φορές από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, έχοντας προηγηθεί λεπτομερής επιστημονική και τεχνική εκτίμηση των επιπτώσεων του έργου στην καστροπολιτεία. Επίσης, από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο εγκρίθηκαν οι οριστικές μελέτες του έργου, δηλαδή η αρχιτεκτονική μελέτη, η γεωλογική έρευνα, η γεωτεχνική μελέτη, η μελέτη ηλεκτρομηχανολογικών εγκαταστάσεων και η στατική μελέτη.
Το Υπουργείο Πολιτισμού, μέσω όλης αυτής της διαδικασίας, έχει μεριμνήσει απολύτως ώστε το αποτύπωμα και η ένταξη του υπό κατασκευή έργου στο φυσικό και μνημειακό περιβάλλον της Μονεμβασίας να είναι απολύτως συμβατά, διασφαλίζοντας παράλληλα τις προϋποθέσεις εκτέλεσής του χωρίς να προκληθεί βλάβη στον αρχαιολογικό χώρο. Άλλωστε, όλα γίνονται υπό την παρακολούθηση της αρμόδιας Εφορείας Αρχαιοτήτων.
Επιπλέον, έχουν εγκριθεί από το υπουργείο Πολιτισμού δύο εξειδικευμένες μελέτες με τίτλους: «Γεωλογική έρευνα γραμμής ανάβασης και σταθμών αναβατήρα» και «Γεωτεχνικός έλεγχος και γεωτεχνική μελέτη στερέωσης του βραχώδους πρανούς στην περιοχή ανάπτυξης του έργου». Οι μελέτες αυτές αποτελούν την απαραίτητη εξειδίκευση που διασφαλίζει ότι οι εργασίες που εκτελούνται σήμερα ακολουθούν απολύτως τους όρους που έχει θέσει το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο.
Όταν ξεκίνησε το έργο, πράγματι, ακριβώς λόγω της αυξημένης εποπτείας, τον Μάρτιο τοποθετήθηκαν ειδικά όργανα μέτρησης επί των τειχών, όπως προβλεπόταν. Οι πρώτες μετρήσεις αξιολογήθηκαν από τον καθηγητή κ. Λέκκα, ο οποίος συνέταξε σχετική τεχνική έκθεση. Την έκθεση αυτή ο Δήμος έθεσε υπόψη της αρμόδιας Διεύθυνσης του Υπουργείου Πολιτισμού, προκειμένου να διαπιστωθεί ότι δεν υπήρχε απόκλιση από τις εγκεκριμένες μελέτες.
Αυτή τη στιγμή αναμένονται ορισμένες ενέργειες του Δήμου, προκειμένου να ενημερωθούν καταλλήλως οι υπηρεσίες του υπουργείου Πολιτισμού.
Όσο για τα αρχαιολογικά κατάλοιπα στα οποία αναφερθήκατε, υπάρχει ήδη σχετική έγκριση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου. Θα καταθέσω στα πρακτικά την απόφαση της αρμόδιας Γενικής Διευθύντριας, η οποία τεκμηριώνει ότι οι εργασίες εκτελούνται με απόλυτη συνέπεια προς τον αρχαιολογικό νόμο».
Δευτερολογία
«Ευχαριστώ κύριε Πρόεδρε,
Θα ξεκινήσω από το τελευταίο σημείο, κυρία βουλευτή.
Γνωρίζετε πολύ καλά ότι μπορεί οι Λάκωνες να έχουν συγκεκριμένες προτεραιότητες, όμως αυτές αποτελούν πολιτικές του υπουργείου Πολιτισμού που εφαρμόζονται σε ολόκληρη την επικράτεια.
Εάν θέλουμε επισκέπτες με εμπειρία — και προφανώς συμφωνούμε ότι τους θέλουμε — τότε αυτό ακριβώς προσπαθούμε να αντιμετωπίσουμε και στην περίπτωση της Άνω Πόλης, όπου ήδη έχουν πραγματοποιηθεί μεγάλες επενδύσεις στα μνημεία και όπου, επιτέλους, η Άνω Πόλη πρέπει να καταστεί ασφαλής και προσβάσιμη.
Βεβαίως, πρόκειται για ένα έργο που εκτελεί ο Δήμος, και δεν είναι δεδομένο ότι υπάρχει πάντοτε ομοφωνία στην τοπική κοινωνία. Εδώ όμως τα πράγματα είναι διαφορετικά, διότι αυτοί που σήμερα αντιδρούν είναι οι ίδιοι που προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το Συμβούλιο της Επικρατείας, μετά από αναστολή εργασιών — άρα δεν έγινε τίποτε βεβιασμένα — αποφάσισε ότι όλα γίνονται νόμιμα. Αυτό είναι πλέον δεδομένο για όσους εξακολουθούν να ανησυχούν.
Όσο για τα ευρήματα στο ΚΑΣ, δεν νομίζω ότι πλέον περιμένει κανείς χρόνια για να αξιολογηθεί μια υπόθεση. Δεν είστε επαρκώς ενημερωμένοι ως προς το αν υπάρχουν ή όχι εκκρεμότητες στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο. Σας λέω λοιπόν ότι η πληροφορία πως απαιτούνται χρόνια είναι εσφαλμένη. Πλέον δεν παρατηρούνται τέτοιες καθυστερήσεις, εκτός αν υπάρχει ανάγκη μεγάλης και συστηματικής ανασκαφής.
Είναι επίσης δεδομένο ότι το υπουργείο Πολιτισμού, σε όλα τα έργα που εκτελούνται μέσω προγραμμάτων με συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα, δίνει απόλυτη προτεραιότητα στην τήρησή τους. Επομένως, πολύ σωστά έπραξε το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο όταν, αφού η Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας — η οποία είναι παρούσα στην εκτέλεση του έργου — γνώριζε ακριβώς τη φύση των αρχαιολογικών καταλοίπων που εντοπίστηκαν, γνωμοδότησε άμεσα επί των ευρημάτων αυτών.
Διότι, όταν υπάρχει ήδη δεκάμηνη καθυστέρηση λόγω των προσφυγών πολιτών στο ΣτΕ, δεν είναι δυνατόν να καθυστερεί επιπλέον και το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού έργα που χρηματοδοτεί από ίδιους πόρους.
Όσο για την οικοδομική άδεια, είναι εύκολο να στέκεται κανείς σε δημοσιεύματα, όμως πρέπει να γνωρίζει και τη νομοθεσία. Στην προκειμένη περίπτωση, οικοδομική άδεια υπό την κλασική έννοια της έκδοσης από την πολεοδομία δεν ήταν απαραίτητη, διότι εφαρμόζονται συγκεκριμένες διατάξεις του αρχαιολογικού νόμου.
Μετά από εκτεταμένη αλληλογραφία μεταξύ της Εφορείας Αρχαιοτήτων και των αρμόδιων υπηρεσιών του Δήμου, προέκυψε ότι το έργο εκτελείται εντός αρχαιολογικού χώρου και, επομένως, δεν απαιτείται κλασικού τύπου οικοδομική άδεια.
Όλα αυτά προκύπτουν από έγγραφα που είναι αναρτημένα στη «Διαύγεια». Επομένως, δεν χρειάζεται κανείς να τα αναζητεί αποσπασματικά μέσα από δημοσιεύματα του Τύπου.
Ο κ. Λέκκας είναι μέλος και του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου, επομένως έχει πλήρη εικόνα και γνώση όλων όσων διαδραματίζονται στο έργο.
Όσο για την ολοκλήρωση του έργου έως τις 31.12.2025, αυτό ήταν αντικειμενικά αδύνατο, αφού εκείνη την περίοδο το έργο τελούσε ακόμη υπό αναστολή στο Συμβούλιο της Επικρατείας.
Το Ταμείο Ανάκαμψης έχει πράγματι αυστηρά χρονοδιαγράμματα. Υπάρχει όμως πρόνοια από το υπουργείο Πολιτισμού ώστε, εάν κάποιο τμήμα του έργου δεν ολοκληρωθεί εγκαίρως, να συνεχιστεί απρόσκοπτα με πόρους του ίδιου του υπουργείου.
Σας ευχαριστώ πολύ».
Πρωτολογία της υπουργού Πολιτισμού προς τον βουλευτή Χάρη Μαμουλάκη
«Ευχαριστώ πολύ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Βουλευτά, αν νομίζετε ότι η Πολιτεία τα τελευταία επτά χρόνια κωφεύει, κάνετε πολύ μεγάλο λάθος. Μάλλον συγχέετε τη σημερινή περίοδο με την περίοδο κατά την οποία κυβερνούσατε εσείς.
Ειδικότερα στη Μονεμβασιά, το τπουργείο Πολιτισμού έχει επενδύσει σημαντικούς πόρους, τόσο ανθρώπινους όσο και οικονομικούς, και μάλιστα όλα αυτά έγιναν σε περιόδους εντελώς διαφορετικές από τη δική σας διακυβέρνηση. Επομένως, το ποιος έχει πραγματική ευαισθησία για τη Μονεμβασιά το γνωρίζουν πολύ καλά τόσο οι αριθμοί όσο και η τοπική κοινωνία, η οποία το αναγνωρίζει.
Αναφερθήκατε σε τεκμηριωμένες μελέτες, οι οποίες δήθεν διαψεύδουν το έργο που εκτελείται από τον Δήμο και το υπουργείο Πολιτισμού. Ας τις δούμε, λοιπόν. Γιατί δεν τις καταθέτετε; Ποιες ακριβώς είναι αυτές οι τεκμηριωμένες μελέτες;
Μιλάτε για βιασύνη και προχειρότητα. Το κατανοώ από ανθρώπους που δεν έχουν συνηθίσει να εργάζονται μέσα σε συγκεκριμένα χρονοδιαγράμματα. Διότι, όταν υπάρχουν σαφή χρονοδιαγράμματα, τα έργα πρέπει να προχωρούν. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι εκτελούνται πρόχειρα.
Επίσης, μην υποτιμάτε τόσο πολύ τα στελέχη του υπουργείου Πολιτισμού, τα οποία βρίσκονται καθημερινά εκεί και γνωρίζουν ακριβώς τι συμβαίνει. Μην υποτιμάτε ανθρώπους που έχουν ως απόλυτη προτεραιότητα την προστασία της Μονεμβασιάς.
Ας δούμε, λοιπόν, τι πραγματικά συμβαίνει με το ζήτημα των εκβραχισμών και της ευστάθειας του βραχώδους πρανούς στο έργο που υλοποιείται από τον Δήμο.
Όπως ανέφερα και προηγουμένως, απαντώντας στην ερώτηση της κυρίας Γρηγοράκου, έχουν εγκριθεί δύο εξειδικευμένες μελέτες:
η «Γεωλογική έρευνα γραμμής ανάβασης και σταθμών αναβατήρα» και ο «Γεωτεχνικός έλεγχος και γεωτεχνική μελέτη στερέωσης του βραχώδους πρανούς στην περιοχή ανάπτυξης του έργου».
Οι μελέτες αυτές καταγράφουν και αξιολογούν τη γεωλογική σύσταση και την ευστάθεια του πρανούς στην περιοχή του έργου και προτείνουν συγκεκριμένα μέτρα προστασίας, τόσο κατά τη φάση της κατασκευής όσο και κατά τη φάση λειτουργίας.
Η αρμόδια Διεύθυνση του υπουργείου Πολιτισμού, δηλαδή η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων, είναι απολύτως ενημερωμένη για όλα όσα συμβαίνουν ήδη από τον Μάρτιο του 2026. Ακριβώς γι' αυτόν τον λόγο τοποθετήθηκαν, όπως προβλέπουν οι εγκεκριμένες μελέτες, ειδικά όργανα μέτρησης δονήσεων.
Οι πρώτες μετρήσεις, όπως είπα και προηγουμένως, αξιολογήθηκαν από τον κ. Λέκκα, ο οποίος είναι και μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου.
Σύμφωνα με τον έλεγχο που πραγματοποίησε η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων του Υπουργείου Πολιτισμού, από την τεχνική έκθεση προτείνεται η εφαρμογή των μέτρων που έχουν εγκριθεί από τη γεωτεχνική μελέτη: περίδεση, φράχτες ανάσχεσης βραχοπτώσεων, αγκυρωμένο μεταλλικό πλέγμα στο φρύδι του πρανούς και εγκατάσταση συστημάτων παρακολούθησης της συμπεριφοράς των πρανών.
Επομένως, αυτή τη στιγμή ο Δήμος, ως φορέας υλοποίησης, εφαρμόζει ακριβώς αυτά τα μέτρα.
Από εκεί και πέρα, όταν άρχισαν οι εκσκαφές, πράγματι προέκυψαν αρχαιολογικά κατάλοιπα. Το ανέφερα και προηγουμένως. Τα ευρήματα αυτά αξιολογήθηκαν πρωτίστως από την Εφορεία Αρχαιοτήτων, η οποία ήταν παρούσα και τα διερεύνησε, και ακολούθως από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο αποφάσισε ομόφωνα ότι τα ευρήματα βρίσκονταν σε κακή κατάσταση και, επομένως, μπορούσαν να αποδομηθούν ώστε να συνεχιστεί το έργο.
Τα πάντα, κύριε Βουλευτά, εκτελούνται σύμφωνα με τις διατάξεις και τους όρους που θέτουν το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο και η αρχαιολογική νομοθεσία.
Ευχαριστώ».
Δευτερολογία
«Καταρχάς, εάν φτάσουμε να συζητάμε για απένταξη του έργου, η ευθύνη θα είναι συγκεκριμένη.
Το έργο αυτή τη στιγμή είναι ενταγμένο. Αν λοιπόν οδηγηθούμε σε απένταξη, να είστε βέβαιος ότι αυτό θα οφείλεται στις καθυστερήσεις που προκάλεσαν οι προσφυγές. Όταν επί σχεδόν έναν χρόνο το έργο δεν εκτελείται, είναι φυσικό να βγαίνει εκτός χρονοδιαγραμμάτων.
Δεν λέω αν οι προσφυγές έγιναν σωστά ή όχι. Προφανώς κάθε πολίτης έχει δικαίωμα να προσφεύγει. Όμως μια σχεδόν δωδεκάμηνη καθυστέρηση επηρεάζει αναπόφευκτα την πορεία του έργου.
Αυτό που μπορώ να σας πω με βεβαιότητα είναι ότι το έργο θα ολοκληρωθεί και, εφόσον χρειαστεί, θα ολοκληρωθεί με εθνικούς πόρους. Επομένως, δεν υπάρχει λόγος ανησυχίας.
Η κυβέρνηση, τα αρμόδια Υπουργεία και ειδικότερα το Υπουργείο Πολιτισμού μεριμνούν απολύτως για τη σωστή απορρόφηση τόσο των κοινοτικών όσο και των εθνικών πόρων.
Αναφερθήκατε επίσης στην περιβαλλοντική αδειοδότηση. Η προσφυγή στο Συμβούλιο της Επικρατείας αφορούσε τόσο την αρχαιολογική όσο και την περιβαλλοντική αδειοδότηση. Επομένως, όλα αυτά έχουν ήδη κριθεί από το Συμβούλιο της Επικρατείας ως σύννομα.
Μιλήσατε ακόμη για επισφαλή τμήματα των τειχών και της βραχομάζας. Βεβαίως υπήρχε επισφάλεια στα τείχη, γι' αυτό ακριβώς υλοποιήθηκε το έργο αποκατάστασης από το Υπουργείο Πολιτισμού, ώστε να αρθεί αυτή η επικινδυνότητα.
Αντίστοιχα, ως προς τα βραχώδη πρανή, πράγματι υπήρχε ανάγκη ελέγχου της ευστάθειας. Γι' αυτό εκπονήθηκαν οι απαραίτητες μελέτες, γι' αυτό εγκαταστάθηκαν τα όργανα μέτρησης δονήσεων και γι' αυτό, όταν καταγράφηκαν αποκλίσεις, ξεκίνησε άμεσα η διαδικασία εκτίμησης και εφαρμογής μέτρων στερέωσης των πρανών.
Το έργο εκτελείται μέσω προγραμματικής σύμβασης μεταξύ του Υπουργείου Πολιτισμού, του Δήμου και του Αναπτυξιακού Οργανισμού Πάρνωνα. Επομένως, όλα όσα προβλέπονται από τη σχετική νομοθεσία για την έκδοση αδειών, σε συνδυασμό πάντοτε με τον αρχαιολογικό νόμο, έχουν εξεταστεί προσεκτικά και εφαρμόζονται πλήρως.
Και κάτι τελευταίο: σας το είπα και προηγουμένως στην πρωτολογία μου. Μην υποτιμάτε τα στελέχη της δημόσιας διοίκησης. Μην υποτιμάτε τους αρμόδιους διευθυντές και όσους έχουν ευθύνη στο Υπουργείο Πολιτισμού, είτε ανήκουν στις κεντρικές διευθύνσεις είτε στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Λακωνίας. Δεν θα έβαζαν την υπογραφή τους σε οτιδήποτε δεν ήταν σύννομο και συμβατό με το θεσμικό πλαίσιο.
Μην υποτιμάτε επίσης το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο, το οποίο αποτελείται από προσωπικότητες που δεν θα διακινδύνευαν ποτέ το προσωπικό και επιστημονικό τους κύρος.
Τα έχουμε συζητήσει αυτά πολλές φορές και με αφορμή πολλά άλλα ζητήματα.
Όσο για την επιθετικότητα και τον εκνευρισμό που επικαλείστε, αυτή είναι δική σας ανάγνωση. Δεν υπάρχει ούτε επιθετικότητα ούτε εκνευρισμός. Όταν όμως, προκειμένου να αποδομηθεί ένα έργο, χρησιμοποιούνται επιχειρήματα εντελώς έωλα, τότε είναι φυσικό και οι απαντήσεις να δίνονται με ανάλογη σαφήνεια.
Ευχαριστώ πολύ».
