Μετά από εννέα χρόνια, γράφτηκαν οι τίτλοι τέλους σε μια πολύκροτη υπόθεση κλοπής έργων τέχνης, την κλοπή από την Εθνική Πινακοθήκη στις 9 Ιανουαρίου του 2012, του έργου του Πάμπλο Πικάσο «Κεφάλι Γυναίκας», ένα δώρο του προς τον ελληνικό λαό το 1949, ως τιμητική προσφορά για την γενναία αντίσταση κατά τη γερμανική κατοχή και του έργου του Πιέτ Μοντριάν «Ανεμόμυλος Στάμμερ» που βρέθηκαν στην Κερατέα, σε μια ρεματιά, προστατευμένα και συσκευασμένα προκειμένου να μην υποστούν φθορές.
Ο δράστης είχε παραπλανήσει τον φύλακα προκαλώντας ψεύτικο συναγερμό και μπήκε στο εσωτερικό της Εθνικής Πινακοθήκης παραβιάζοντας τζάμι στο ισόγειο του κτιρίου. Αφού άρπαξε τους τρεις πίνακες, κάθισε στα σκαλιά και με ένα μαχαίρι αφαίρεσε τα κάδρα. Οι κινήσεις του είχαν καταγραφεί από τις κάμερες ασφαλείας του κτιρίου, ενώ φορούσε σκούφο που κάλυπτε τα χαρακτηριστικά του. Εκτιμάται ότι υπήρχε και συνεργός, σε ρόλο «τσιλιαδόρου».
Για την υπόθεση συνελήφθη ένας 49χρονος από το τμήμα Διαρρηκτών της Ασφάλειας Αττικής που εντοπίστηκε έπειτα από συνδυαστική μελέτη των στοιχείων που είχαν συγκεντρωθεί όλα αυτά τα χρόνια. Ο δράστης ομολόγησε την κλοπή και υπέδειξε το σημείο που είχε κρύψει τους πίνακες. Εκτός από τα δύο έργα του Πικάσο και του Μοντριάν, από την Εθνική Πινακοθήκη είχε κλαπεί την ίδια ημέρα και ένα σχέδιο που αποδίδεται στον Ιταλό Γκουλιέλμο Κάτσια, για το οποίο δεν έχει ανακοινωθεί κάτι.
Για την υπόθεση και για την ανάκτηση των κλεμμένων πινάκων έκαναν κοινές δηλώσεις οι υπουργοί Προστασίας του Πολίτη, Μιχάλης Χρυσοχοΐδης και Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη.
«Ο λόγος που συγκεντρωθήκαμε εδώ είναι γνωστός, ευχάριστος. Είναι μια μεγάλη επιτυχία της ΕΛ.ΑΣ και οι πίνακες θα έχουν στη νέα πινακοθήκη την θέση που τους αξίζει», δήλωσε ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη Μιχάλης Χρυσοχοΐδης. «Τον Πικάσο τον στέρησε από την πινακοθήκη ένας Έλληνας και Έλληνες είναι αυτοί που βρήκαν τα έργα για να επιστραφούν στη φυσική τους θέση. »
Από την πλευρά της, η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη έκανε λόγο για «μία ξεχωριστή μέρα χαράς και συγκίνησης» μετά την ανάκτηση των έργων. Αναφερόμενη ειδικά στο έργο του Πάμπλο Πικάσο, σχολίασε πως «ο πίνακας έχει ιδιαίτερη βαρύτητα για τον ελληνικό λαό στον οποίο τον αφιέρωσε ο Πικάσο και με υπάρχουσα την αφιέρωση δεν μπορούσε να εκτεθεί ή να πωληθεί.»
«Η πινακοθήκη έκλεισε μετά την κλοπή και, σήμερα, μετά από εννιά χρόνια σιωπής που δεν σταμάτησαν ποτέ οι έρευνες για τον πίνακα, επιστρέφει στην θέση του. Το 2021 είναι η χρονιά της εθνικής Πινακοθήκης και, όπως είχε πει η διευθύντρια της πινακοθήκης Μαρίνα Λαμπράκη - Πλάκα, η κλοπή ενός έργου ειναι θάνατος, σήμερα είναι μια μέρα ανάστασης», πρόσθεσε η υπουργός.
Κατά καιρούς έφταναν πληροφορίες στην αστυνομία αλλά χωρίς αποτελέσματα. Ωστόσο ουδέποτε έφτασε κάποια πληροφορία για αγοραπωλησία του πίνακα σύμφωνα με αξιωματικούς.
Ο δράστης είπε ότι δεν ήθελε να πουλήσει τους πίνακες ισχυρίστηκε ότι ήθελε να τους κρατήσει στην κατοχή του για να έχει ένα επώνυμο έργο τέχνης. Ο άνδρας παρακολουθούσε τον χώρο επί έξι μήνες επειδή είχε σχέση με την οικοδομή επαγγελματικά, και παρακολουθούσε όλες τις εργασίες. Είχε επισκεφθεί πολλές φορές και την πινακοθήκη και υποστήριξε πως η επιλογή των έργων τέχνης έγινε τυχαία.
Είχε κατηγορηθεί κατά το παρελθόν, όταν ήταν πιο νέος, για κλοπές σε καταστήματα και είχε ποινικό μητρώο. Έκανε την ληστεία χωρίς συνεργούς. Τα έργα πιστοποιήθηκαν από ειδικούς ότι είναι τα αυθεντικά και θα επιστρέψουν άμεσα στο τμήμα συντήρησης της εθνικής πινακοθήκης.
Για το ιστορικό της εξιχνίασης σημειώνονται τα ακόλουθα σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ:
Εξιχνιάστηκε από το Τμήμα Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας της Διεύθυνσης Ασφάλειας Αττικής, η υπόθεση κλοπής πινάκων που είχε διαπραχθεί τον Ιανουάριο του 2012, από την Εθνική Πινακοθήκη και συνελήφθη 49χονος ημεδαπός ως δράστης της. Στο πλαίσιο συνεχιζόμενων ερευνών και αναλυτικής αξιοποίησης πληροφοριακών και ερευνητικών δεδομένων, αστυνομικοί του Τμήματος Εγκλημάτων κατά Ιδιοκτησίας εντόπισαν τον 49χρονο μεσημβρινές ώρες χθες, Δευτέρα 28 Ιουνίου 2021, σε περιοχή της Αττικής και τον προσήγαγαν στη Διεύθυνση Ασφάλειας Αττικής.
Κατά την εξέταση του ο 49χρονος ομολόγησε τη διάπραξη της κλοπής και οδήγησε στους αστυνομικούς σε δασική περιοχή στο Πόρτο Ράφτη Αττικής όπου είχε κρύψει συσκευασμένους τους δύο πίνακες, ενώ ανέφερε ότι ο τρίτος καταστράφηκε την ημέρα της διάρρηξης. Ακολούθως οι πίνακες αναγνωρίσθηκαν από τον τότε Διευθυντή του Τμήματος Καλλιτεχνικής Συντήρησης και Έρευνας της πινακοθήκης, ο οποίος πιστοποίησε τη γνησιότητα τους. Σε έρευνες που πραγματοποιήθηκαν σε οικίες βρέθηκαν επίσης και κατασχέθηκαν τρία μαχαίρια και αεροβόλο πιστόλι. Ο συλληφθείς με τη δικογραφία που σχηματίστηκε σε βάρος του, οδηγείται στην αρμόδια εισαγγελική Αρχή.
Για τους δύο Πίνακες σημειώνονται τα ακόλουθα:
Α. Πρόκειται για πίνακα ζωγραφικής, λάδι σε μουσαμά, διαστάσεων 56 Χ 40, του Ισπανού ζωγράφου Pablo Picasso που φιλοτεχνήθηκε το έτος 1939 και απεικονίζει γυναικείο κεφάλι.
Το έργο αυτό αποτέλεσε το 1949 δωρεά του καλλιτέχνη προς τον Ελληνικό λαό, ως τιμητική προσφορά για τη γενναία αντίσταση κατά τη διάρκεια της κατοχής, στο πλαίσιο της δωρεάς έργων Γάλλων καλλιτεχνών.
Β. Πρόκειται για πίνακα ζωγραφικής, λάδι σε μουσαμά, διαστάσεων 35 Χ 44, του Ολλανδού ζωγράφου Piet Mondrian, που φιλοτεχνήθηκε το 1905 και απεικονίζει ανεμόμυλο κατά μήκος ποταμού
Το έργο αυτό αγοράσθηκε από τον Αλέξανδρο Παππά και αποτέλεσε δωρεά προς την Εθνική Πινακοθήκη.
Το βίντεο με το σημείο που βρέθηκαν τα έργα:
