Δημοπρατείται το εμβληματικό έργο του Φώτη Κόντογλου «Οι πρόσφυγες - Η κοιλάδα του Κλαυθμώνος»

Δημοπρατείται το εμβληματικό έργο του Φώτη Κόντογλου «Οι πρόσφυγες - Η κοιλάδα του Κλαυθμώνος» Facebook Twitter
Photis Kontoglou | The Refugees or The Valley of Lamentation | Sotheby's
0

Το έργο «Οι πρόσφυγες - Η κοιλάδα του Κλαυθμώνος», ένα από τα πιο σημαντικά έργα του Φώτη Κόντογλου δημοπρατείται online στους Sotheby’s μέχρι τις 30 Μαρτίου.

Η τιμή εκτίμησης είναι 80.000 – 100.000 ευρώ και πρόκειται σύμφωνα με τον Καθηγητή Ιστορίας της Τέχνης της Δύσης, στο τμήμα Ιστορίας-Αρχαιολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Ευγένιο Ματθιόπουλο «το μόνο σημαντικό έργο τη ελληνικής τέχνης που εξέφρασε τότε άμεσα το αίσθημα της οδύνης και του κατατρεγμού των προσφύγων. Πρόκειται για έργο μοναδικής αισθητικής και ιστορικής αξίας» σημειώνει ο καθηγητής, προτρέποντας τους αρμόδιους να μεριμνήσουν έγκαιρα προκειμένου να αποκτηθεί αυτό το έργο για κάποια κρατική-δημόσια συλλογή.

Πρόκειται για ένα έργο σε καμβά, μια ελαιογραφία του 1930 που συσχετίζεται με τη φρίκη της Μικρασιατικής Καταστροφής και θεωρήθηκε ως μια αναπαράσταση γενικά των δυσκολιών του ελληνικού γένους, όπως έχει γράψει ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Κρήτης, Νίκος Χατζηνικολάου.

Ο Κόντογλου υιοθετεί το αγιογραφικό σχήμα για την αποτύπωση του συγκεκριμένου ιστορικού γεγονότος με την αφαίρεση κάθε επικαιρικού στοιχείου από τους πρωταγωνιστές. Με την απουσία της ένδειξης χρόνου και τόπου, σε συνδυασμό με τη συμπερίληψη ανθρώπων κάθε ηλικίας, ανάγει το ιστορικό γεγονός του ξεριζωμού, της καταστροφής και της απώλειας σε μαρτύριο και το προάγει σε πανανθρώπινο τραυματικό βίωμα. Έτσι, οι βασανισμένοι της κοιλάδας του θρήνου ή οι πολιτικοί πρόσφυγες γίνονται οι ίδιοι η αλληγορία της έννοιας του μαρτυρίου. Άλλωστε, στη ρίζα της αλληγορίας βρίσκεται η μελαγχολία, η οποία υποθάλπεται από την εσωτερίκευση της οδύνης και του αδιεξόδου, ό,τι ακριβώς εκπέμπεται και από την παράσταση.

Δημοπρατείται το εμβληματικό έργο του Φώτη Κόντογλου «Οι πρόσφυγες - Η κοιλάδα του Κλαυθμώνος» Facebook Twitter
Photis Kontoglou | The Refugees or The Valley of Lamentation | Sotheby's

«Όπως σε όλο το πρώιμο έργο του Κόντογλου, η ορθόδοξη εικονογραφική και αφηγηματική παράδοση, όπου ο θάνατος είναι η κοινή μοίρα, συναντά το δέος του νεωτερικού ανθρώπου μπροστά στον εξατομικευμένο θάνατο, τον θάνατο μέσα στην ιστορία. Τα σώματα των προσφύγων σχηματίζουν ένα καράβι που διασχίζει ορμητικά κύματα ή μήπως οργωμένη γη; Ο βυθός ή ο πυθμένας είναι σπαρμένος κόκκαλα. Στο κέντρο του έργου δύο πρεσβύτεροι άντρες φροντίζουν το νεκρό σώμα ενός νεότερου συντρόφου τους. Είναι οι μόνες δύο μορφές που κοιτούν προς τα κάτω. Οι υπόλοιπες στρέφουν το βλέμμα είτε στους συντρόφους τους είτε προς τον ουρανό.

»Η κοιλάδα του Κλαυθμώνος ή κοιλάδα του Ιωσαφάτ ήταν σύμφωνα με τις Άγιες Γραφές «το κοινό κοιμητήριο του λαού» αλλά και ο τόπος της τελικής κρίσεως. Αυτό το ορθόδοξο αφηγηματικό και θεολογικό μοτίβο, ο τόπος του πόνου που θα μεταστοιχειωθεί σε τόπο λύτρωσης, το έδαφος του πένθους από το οποίο θα αναδυθεί η ζωή, μεταφέρεται από τον Κόντογλου στο τόσο πρόσφατο ακόμη ιστορικό τραύμα της Μικρασιατικής καταστροφής. Ταυτόχρονα βέβαια, όπως πάλι είναι χαρακτηριστικό του Κόντογλου, η ιστορικοποίηση της ορθόδοξης παράδοσης ολοκληρώνεται σε μια δεύτερη, αντίστροφη κίνηση, όπου η ιστορία πάλι διαλύεται, γίνεται ένα συμβεβηκός της ανθρώπινης μοίρας.

»Οι πρόσφυγες δεν είναι υποκείμενα, είναι άχρονοι ανθρώπινοι τύποι, όλοι ημίγυμνοι οστεώδεις άρρενες. Και αυτό το ορθόδοξο εικονογραφικό μοτίβο, όπου ο αποσκελετωμένος άνθρωπος πάνω από το έδαφος συνυπάρχει με τα οστά του υπεδάφους, το συναντάμε συχνά στον Κόντογλου, ας πούμε στο «Μοναστήρι του Θεού Κόνανου το λεγόμενον Καταβύθιση», το οποίο, αν δεν κάνω λάθος, έχει γραφτεί την ίδια περίπου περίοδο: «Κατὰ τὸ λόγο ποὺ λέγει ὁ θεὸς Κόνανος: «Ἂν θέλεις νὰ μὴν καταποντιστεῖς, πρέπει νὰ ξεραθοῦνε τὰ κρέατα τοῦ κορμιοῦ σου· τὰ κόκκαλά σου νὰ μικρύνουνε καὶ νὰ γίνουνε σὰν ἀλαφρόπετρα» γράφει στην ανάρτησή του στο facebook ο επιμελητής Θεόφιλος Τραμπούλης.

Πολιτισμός
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Υπόδειγμα πολιτισμού ή άντρο της ακολασίας, η Πομπηία παραμένει η ενεργή φλέβα της Ιστορίας

Πολιτισμός / Υπόδειγμα πολιτισμού ή άντρο της ακολασίας, η Πομπηία παραμένει η ενεργή φλέβα της Ιστορίας

Η «Χαμένη Πόλη» εξακολουθεί να γοητεύει τους ερευνητές και έχει πολλά ακόμη να δώσει μέσα από τη μεγαλύτερη ανασκαφή που έχει γίνει ποτέ, τα τελευταία 70 χρόνια
LIFO NEWSROOM
Ο Μπρους Σπρίνγκστιν και ο Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ συγκίνησαν το κοινό στην πρεμιέρα του «Deliver Me From Nowhere»

Πολιτισμός / Ο Μπρους Σπρίνγκστιν και ο Τζέρεμι Άλεν Γουάιτ συγκίνησαν το κοινό στην πρεμιέρα του «Deliver Me From Nowhere»

Η ταινία είναι βασισμένη στο ομώνυμο βιβλίο του Γουόρεν Ζέινς που κυκλοφόρησε το 2023 και εστιάζει στη δημιουργία του άλμπουμ «Nebraska» (1982) το οποίο ηχογράφησε ο Σπρίνγκστιν στο δωμάτιο του στο Κολτς Νεκ του Νιου Τζέρσεϊ σε ένα τετρακάναλο κασετόφωνο
LIFO NEWSROOM
Ντάριο Αρτζέντο: Ο «Χίτσκοκ της Ιταλίας» με τα λοξά πλάνα που προκαλούσε πανικό στις κινηματογραφικές αίθουσες

Πολιτισμός / Ντάριο Αρτζέντο: Ο «Χίτσκοκ της Ιταλίας» με τα λοξά πλάνα που προκαλούσε πανικό στις κινηματογραφικές αίθουσες

Ο Ντάριο Αρτζέντο που σε λίγες ημέρες συμπληρώνει τα 85 του χρόνια έχει πλέον αποσυρθεί από τα κινηματογραφικά πλατό εδώ και τρία χρόνια, καθώς πέρα από το εμπόδιο της ηλικίας του απογοητεύτηκε και από την αποδοχή που είχε η τελευταία του ταινία «Μαύρα Γυαλιά»
LIFO NEWSROOM
Φεστιβάλ Βενετίας 2025: Έφτασαν Γιώργος Λάνθιμος και Έμα Στόουν - Ο σκηνοθέτης φορούσε καρφίτσα με παλαιστινιακή σημαία

Πολιτισμός / Φεστιβάλ Βενετίας 2025: Έφτασαν Γιώργος Λάνθιμος και Έμα Στόουν - Ο σκηνοθέτης φορούσε καρφίτσα με παλαιστινιακή σημαία

«Μου αρέσει να δουλεύω με τον Γιώργο» δήλωσε η Έμα Στόουν - «Η ταινία δείχνει τι συμβαίνει τώρα στην κοινωνία» τόνισε ο σκηνοθέτης
LIFO NEWSROOM
Το Μουσείου Βαν Γκογκ στο Άμστερνταμ κινδυνεύει να κλείσει

Πολιτισμός / Το Μουσείο Βαν Γκογκ στο Άμστερνταμ κινδυνεύει να κλείσει

Το μουσείο ζητά από την κυβέρνηση να παρέχει επιπλέον 2,5 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για να καλυφθούν οι απαραίτητες αναβαθμίσεις και τα μέτρα βιωσιμότητας – τονίζοντας ότι αυτό δεν αποτελεί απλώς οικονομική ενίσχυση, αλλά συμβατική υποχρέωση
LIFO NEWSROOM