Ο Γουίλεμ Νταφόε δεν έρχεται στην Αθήνα απλώς για να διαβάσει Ίψεν. Έρχεται μέσα σε μια φόρμα δημόσιου θεάτρου που αντιμετωπίζει τα κλασικά έργα όχι ως μουσειακά κείμενα, αλλά ως εργαλεία για δύσκολες συζητήσεις: για την υγεία, το περιβάλλον, την ενημέρωση, την εξουσία, την ευκολία με την οποία μια κοινότητα μπορεί να στραφεί εναντίον εκείνου που της λέει κάτι που δεν θέλει να ακούσει.
Στις 24 Ιουνίου, στο πλαίσιο του SNF Nostos 2026, ο Αμερικανός ηθοποιός συμμετέχει στην παράσταση και καθοδηγούμενη συζήτηση με το κοινό «Ο Εχθρός του Λαού», στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, στο ΚΠΙΣΝ. Η εκδήλωση παρουσιάζεται από το Theater of War, με προσαρμογή, σκηνοθεσία και συντονισμό του Bryan Doerries.
Μαζί με τον Νταφόε συμμετέχουν ο Τζέισον Άιζακς, ο Brían F. O'Byrne, ο Frankie Faison, η Rafika Chawishe, η Marjolaine Goldsmith και η Laurie Eustis.
Ο «Εχθρός του Λαού» γράφτηκε το 1882, αλλά η ιστορία του δεν χρειάζεται μεγάλη απόσταση για να ακουστεί σημερινή. Ένας γιατρός ανακαλύπτει ότι τα ιαματικά λουτρά της πόλης του έχουν μολυνθεί. Αν αυτό γίνει γνωστό, η πόλη θα χάσει την πηγή της ευημερίας της. Αν μείνει κρυφό, οι πολίτες θα συνεχίσουν να εκτίθενται σε κίνδυνο.
Όταν ο γιατρός αποφασίζει να μιλήσει, η αλήθεια του δεν γίνεται αμέσως δημόσιο αγαθό. Γίνεται πρόβλημα. Οι αρχές, τα οικονομικά συμφέροντα, τα μέσα ενημέρωσης και τελικά η ίδια η κοινότητα στρέφονται εναντίον του. Ο άνθρωπος που προειδοποιεί μετατρέπεται σε εχθρό.
Αυτό είναι το σημείο στο οποίο ο Ίψεν βγαίνει από την ιστορία του θεάτρου και μπαίνει ξανά στη δημόσια ζωή. Ο «Εχθρός του Λαού» δεν μιλά μόνο για τη σύγκρουση ενός ατόμου με την εξουσία. Μιλά για την αλήθεια τη στιγμή που γίνεται οικονομικά ασύμφορη, πολιτικά άβολη και κοινωνικά ανεπιθύμητη.
Γι' αυτό και η επιλογή του έργου για το SNF Nostos 2026 έχει ιδιαίτερο βάρος. Σε μια εποχή όπου η εμπιστοσύνη στους θεσμούς, στην επιστήμη, στα μέσα ενημέρωσης και στη δημόσια πληροφορία παραμένει εύθραυστη, ο Ίψεν επιστρέφει όχι ως ασφαλές κλασικό κείμενο, αλλά ως μια άσκηση πάνω στην ευθύνη της ακρόασης.
Το Theater of War δουλεύει ακριβώς πάνω σε αυτή τη μετατόπιση. Χρησιμοποιεί θεατρικά κείμενα ως αφορμές για δημόσιες συζητήσεις με ανθρώπους που δεν καλούνται απλώς να παρακολουθήσουν, αλλά να σκεφτούν τη δική τους θέση απέναντι σε μια κρίση. Στην περίπτωση του «Εχθρού του Λαού», η συζήτηση ανοίγει γύρω από τη δημόσια υγεία, την ελευθερία του Τύπου, την περιβαλλοντική δικαιοσύνη και την πολιτική πόλωση.
Η ανάγνωση θα γίνει στα αγγλικά, με ελληνικούς υπέρτιτλους. Στο μέρος της συζήτησης θα υπάρχει ζωντανή διερμηνεία στα ελληνικά μέσω ακουστικών.
Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί από τις 19:00 έως τις 21:00. Οι ηλεκτρονικές εγγραφές έχουν ολοκληρωθεί, ενώ επιπλέον θέσεις θα διατεθούν στον χώρο της εκδήλωσης με σειρά προτεραιότητας.
Το SNF Nostos 2026 πραγματοποιείται από τις 21 έως τις 28 Ιουνίου στο ΚΠΙΣΝ, με αφορμή τα 30 χρόνια δράσης του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος.
