Απόσπασμα της Ιλιάδας εντόπισαν αρχαιολόγοι σε μούμια στην Αίγυπτο, σε ένα εύρημα που θεωρείται πρωτοφανές για τις ταφικές πρακτικές της ελληνορωμαϊκής εποχής.
Η ανακάλυψη έγινε στην αρχαία πόλη Οξύρρυγχο, περίπου 190 χιλιόμετρα νότια του Καΐρου, κατά τη διάρκεια ανασκαφής από ερευνητική ομάδα του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης στα τέλη του 2025. Η μούμια, ηλικίας περίπου 1.600 ετών, βρέθηκε σε τάφο της ρωμαϊκής περιόδου.
Ο πάπυρος εντοπίστηκε στην κοιλιακή κοιλότητα της μούμιας, όπου είχε τοποθετηθεί στο πλαίσιο της διαδικασίας ταρίχευσης. Στην Οξύρρυγχο έχουν εντοπιστεί και άλλες μούμιες της ίδιας περιόδου με παπύρους τοποθετημένους στο σώμα στο πλαίσιο της ταρίχευσης. Στις περιπτώσεις αυτές, αντί για την παλαιότερη πρακτική όπου τα αφαιρεμένα όργανα φυλάσσονταν σε κανωπικά αγγεία, το σώμα γεμιζόταν με υλικά συντήρησης και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με πάπυρους.
Σε αντίθεση με προηγούμενα ευρήματα, όπου οι πάπυροι περιείχαν κυρίως θρησκευτικά ή τελετουργικά κείμενα, το συγκεκριμένο απόσπασμα προέρχεται από λογοτεχνικό έργο. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές, είναι η πρώτη φορά που εντοπίζεται κείμενο της ελληνικής γραμματείας σε τέτοιο ταφικό πλαίσιο.
Το απόσπασμα ανήκει στο δεύτερο βιβλίο του έπους, στην ενότητα που είναι γνωστή ως «κατάλογος των πλοίων», όπου καταγράφονται οι ελληνικές δυνάμεις πριν από την εκστρατεία στην Τροία.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι δεν είναι σαφές γιατί επιλέχθηκε το συγκεκριμένο κείμενο για την ταρίχευση. Την περίοδο της ρωμαϊκής κυριαρχίας, οι ταφικές πρακτικές στην περιοχή συνδύαζαν αιγυπτιακά, ελληνικά και ρωμαϊκά στοιχεία, τόσο στα υλικά όσο και στη συμβολική τους χρήση.
«Έχουν βρεθεί και στο παρελθόν πάπυροι ενσωματωμένοι στη διαδικασία ταρίχευσης, όμως το περιεχόμενό τους ήταν κυρίως τελετουργικό», ανέφερε ο Ignasi-Xavier Adiego, μέλος της ερευνητικής ομάδας. «Η καινοτομία εδώ είναι ότι πρόκειται για λογοτεχνικό κείμενο», πρόσθεσε.
Οι ανασκαφές στην περιοχή του Oxyrhynchus έχουν αποδώσει σημαντικό αριθμό παπύρων και ταφικών ευρημάτων από την ελληνορωμαϊκή περίοδο, επιβεβαιώνοντας τον ρόλο της πόλης ως σημαντικού πολιτιστικού κέντρου της εποχής.
Με πληροφορίες από Independent