Μόλις βρεις το σωστό ζευγάρι παπούτσια για τρέξιμο, δύσκολα το αποχωρίζεσαι. Ένας συχνά αναφερόμενος «κανόνας» λέει ότι πρέπει να τα αντικαθιστάς αφού έχεις διανύσει περίπου 480 έως 800 χλμ με αυτά.
Ωστόσο, το να αγοράζεις τόσο συχνά καινούρια παπούτσια μπορεί να είναι ιδιαίτερα κοστοβόρο για όσους τρέχουν συστηματικά. Παράλληλα, οι ερευνητές δεν έχουν ακόμη κατανοήσει πλήρως πώς το τρέξιμο με φθαρμένα παπούτσια συμβάλλει σε τραυματισμούς, εν μέρει επειδή τα εργαστηριακά τεστ δεν αναπαριστούν πάντα με ακρίβεια το πώς συμπεριφέρονται τα παπούτσια στην καθημερινή χρήση.
Η έρευνα δεν δείχνει έναν συγκεκριμένο αριθμό χιλιομέτρων που οδηγεί σε τραυματισμό για όλους, εξηγεί στους New York Times η Allison Gruber, αναπληρώτρια καθηγήτρια Kινησιολογίας στο Indiana University Bloomington. Ωστόσο, όπως προσθέτει, οι περισσότεροι ειδικοί στη βιομηχανία του τρεξίματος συμφωνούν ότι «υπάρχει ένα σημείο όπου πρέπει να αλλάξεις παπούτσια - και ιδανικά να το κάνεις πριν αρχίσεις να νιώθεις δυσφορία».
Ειδικοί εξηγούν τι επηρεάζει τη φθορά των παπουτσιών και πώς μπορείς να καταλάβεις ότι ήρθε η ώρα να τα αντικαταστήσεις.
Τι προκαλεί τη φθορά
Πολλοί παράγοντες επηρεάζουν τη φθορά των παπουτσιών: η ηλικία τους, το σωματικό βάρος, οι επιφάνειες στις οποίες τρέχεις, ακόμη και η υγρασία και η θερμοκρασία του περιβάλλοντος, λέει ο δρ Adam Tenforde, ειδικός στην αθλητιατρική. Η χρήση των παπουτσιών και για γυμναστήριο ή καθημερινές μετακινήσεις τα φθείρει επίσης πιο γρήγορα.
Ορισμένα μοντέλα φθείρονται πιο γρήγορα από άλλα. Τα σύγχρονα «super shoes», σχεδιασμένα για αγώνες, διαθέτουν παχιά στρώση ελαφριού αφρού που προσφέρει υψηλή απόδοση, αλλά συνήθως φθείρεται πιο γρήγορα από τον αφρό ενός κλασικού προπονητικού παπουτσιού, σύμφωνα με τον JJ Hannigan του Oregon State University Cascades.
Τι συμβαίνει αν τρέχεις με φθαρμένα παπούτσια
Ακόμη κι αν τα παλιά σου παπούτσια σου φαίνονται άνετα, υπάρχουν λόγοι να τα αποσύρεις. Ορισμένες έρευνες δείχνουν ότι η φθορά μειώνει την απορρόφηση κραδασμών και αυξάνει την πίεση στα πόδια, κάτι που ενδέχεται να αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμών.
Μια μελέτη συνέκρινε το τρέξιμο με καινούργια παπούτσια έπειτα από σχεδόν 300 χλμ χρήσης και κατέγραψε μικρές αλλαγές στον τρόπο κίνησης των δρομέων. Αν και δεν είναι σαφές αν αυτές οι αλλαγές οδηγούν άμεσα σε τραυματισμούς, μπορεί να κάνουν το τρέξιμο λιγότερο άνετο και να σε ωθήσουν να αλλάξεις βηματισμό - κάτι που ίσως αυξήσει τον κίνδυνο τραυματισμού μελλοντικά.
Σημάδια ότι πρέπει να τα αλλάξεις
Η εμφανής φθορά είναι ένα ξεκάθαρο σημάδι. Μπορεί να δεις ότι ο αφρός στη σόλα έχει «καθίσει» ή ζαρώσει, ενώ φθορά μπορεί να υπάρχει και στα σημεία πρόσφυσης, ειδικά σε παπούτσια για trail running.
Ανάλογα με το πώς πατάει το πόδι σου (προς τα μέσα ή προς τα έξω), η σόλα μπορεί να φθείρεται άνισα. Αν έχεις φαρδύ πέλμα, μπορεί ακόμη και τα δάχτυλα να αρχίσουν να «πιέζουν» το πάνω μέρος του παπουτσιού.
Πολλοί έμπειροι δρομείς λένε ότι απλώς το «νιώθουν» όταν πρέπει να αλλάξουν παπούτσια. Ο δρομέας και φυσικοθεραπευτής Brendan Martin αναφέρει ότι καταλαβαίνει πότε τα παπούτσια του αρχίζουν να μοιάζουν «νεκρά», λιγότερο ελαστικά και άνετα.
Ο γενικός κανόνας των 400–800χλμ παραμένει μια καλή ένδειξη, λέει ο δρ Tenforde. Αν όμως τα παπούτσια εξακολουθούν να είναι άνετα, χωρίς εμφανή φθορά ή πόνο, μπορείς να τα κρατήσεις λίγο ακόμη - αν και η προσωπική αίσθηση δεν είναι πάντα αξιόπιστη.
Για να το ελέγξεις καλύτερα, μπορείς να δοκιμάσεις ένα καινούργιο ζευγάρι του ίδιου μοντέλου και να συγκρίνεις την αίσθηση ή να δεις φωτογραφίες από όταν τα παπούτσια σου ήταν καινούργια. Αν εξακολουθείς να έχεις αμφιβολίες, ένας φυσικοθεραπευτής ή ένα εξειδικευμένο κατάστημα τρεξίματος μπορεί να σε βοηθήσει να εντοπίσεις μικρές αλλαγές που δεν φαίνονται εύκολα.
«Είναι σαν τα μαλλιά», λέει χαρακτηριστικά ο δρ Tenforde. «Τα βλέπεις κάθε μέρα στον καθρέφτη και δεν καταλαβαίνεις πόσο έχουν μακρύνει - μέχρι να στο πει κάποιος άλλος».
Με πληροφορίες από New York Times
