Η Ελλάδα συμμετέχει σε σχήμα πέντε χωρών της ΕΕ που εξετάζει τη δημιουργία κέντρων επιστροφών σε τρίτες χώρες για μετανάστες των οποίων το αίτημα ασύλου απορρίπτεται. Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης δήλωσε στην ΕΡΤ ότι οι συζητήσεις αφορούν δομές «κατά προτίμηση στην Αφρική» και περνούν πλέον σε τεχνικό στάδιο.
Μιλώντας στην ΕΡΤ, ο υπουργός είπε ότι οι πέντε χώρες προχωρούν στη συγκρότηση των λεγόμενων return hubs, «κατά προτίμηση στην Αφρική». Όπως ανέφερε, οι υπουργοί έχουν ήδη συναντηθεί για το θέμα και την επόμενη εβδομάδα θα συνεχίσουν τεχνικά κλιμάκια. «Δεν μιλάμε θεωρητικά πια, μιλάμε πρακτικά», είπε ο Θάνος Πλεύρης, διευκρινίζοντας ότι δεν έχει ακόμη προσδιοριστεί ποιες χώρες εξετάζονται για να φιλοξενήσουν τα κέντρα και ότι η επιλογή της αφρικανικής ηπείρου «δεν είναι δεσμευτική». Πρόσθεσε ότι οι μεγαλύτερες ευρωπαϊκές χώρες είναι εκείνες που συνομιλούν απευθείας με τις υποψήφιες χώρες φιλοξενίας, «αλλά συμμετέχουμε κι εμείς».
Σύμφωνα με τον υπουργό, τα κέντρα επιστροφών θα αφορούν άτομα των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί και ταυτόχρονα οι χώρες καταγωγής τους δεν τα δέχονται πίσω. Υποστήριξε ότι η ύπαρξή τους μπορεί να λειτουργήσει αποτρεπτικά για όσους σκοπεύουν να έρθουν στην Ευρώπη χωρίς να πληρούν τις προϋποθέσεις προστασίας. Όπως είπε, στόχος είναι να υπάρχει ένα αρχικό σχέδιο «τους επόμενους μήνες», χωρίς να είναι σαφές πότε θα μπορούσαν να τεθούν σε λειτουργία τέτοιες δομές.
Η συζήτηση έρχεται σε μια περίοδο που η Ελλάδα παραμένει βασική πύλη εισόδου προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Κάθε χρόνο φτάνουν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, κυρίως μέσω θαλάσσιων διαδρομών, είτε από τα τουρκικά παράλια προς νησιά του Αιγαίου είτε μέσω μακρύτερης διαδρομής από τη Βόρεια Αφρική προς τη Γαύδο και την Κρήτη.
Τα τελευταία χρόνια η Αθήνα έχει σκληρύνει τη στάση της στο Μεταναστευτικό, ενώ το Λιμενικό έχει βρεθεί επανειλημμένα στο επίκεντρο καταγγελιών για παράνομες επαναπροωθήσεις. Η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά ότι εφαρμόζει τέτοιες πρακτικές.
Ο Θάνος Πλεύρης είπε ότι το 2025 οι παράτυπες αφίξεις μειώθηκαν κατά 21% σε σύγκριση με το 2024, δηλαδή κατά 13.000 λιγότερες αφίξεις σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά. Ανέφερε επίσης μείωση 40% το τελευταίο πεντάμηνο. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, την περασμένη εβδομάδα ευρωβουλευτές ενέκριναν νέες πολιτικές που δίνουν τη δυνατότητα στα κράτη να απορρίπτουν αιτήσεις ασύλου και να προχωρούν σε επιστροφές, είτε επειδή ο αιτών προέρχεται από χώρα που χαρακτηρίζεται ασφαλής είτε επειδή θα μπορούσε να ζητήσει άσυλο σε χώρα εκτός της ΕΕ.
Ο υπουργός είπε ότι η κυβέρνηση δίνει πλέον έμφαση στις επιστροφές όσων απορρίπτεται το αίτημά τους. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρέθεσε, η Ελλάδα πραγματοποιεί περίπου 5.000 έως 7.000 επιστροφές τον χρόνο, όμως οι νέες αφίξεις φτάνουν περίπου τις 40.000 έως 50.000 ετησίως, με περίπου τις μισές αιτήσεις ασύλου να απορρίπτονται. Όπως είπε, ο σημερινός ρυθμός επιστροφών «δεν είναι αρκετός».
Την επόμενη εβδομάδα ο Θάνος Πλεύρης θα μεταβεί στη Ρώμη για συναντήσεις με τους ομολόγους του από την Ιταλία και την Ισπανία. Όπως ανέφερε, στο πλαίσιο συζητήσεων με χώρες καταγωγής για μεγαλύτερη συνεργασία στις επιστροφές, προβλέπεται να συναντηθούν και με «τον αντίστοιχο υπουργό» του Πακιστάν.
Με πληροφορίες από CNN
