Το «Συμβούλιο Ειρήνης» του Ντόναλντ Τραμπ, που αρχικά είχε παρουσιαστεί ως ένα μικρό σχήμα ηγετών για την εποπτεία της εκεχειρίας στη Γάζα, φαίνεται ότι αλλάζει μέγεθος και ρόλο.
Όπως περιγράφει το Associated Press, η ιδέα έχει μετατραπεί σε ένα πιο φιλόδοξο σχήμα, με προσκλήσεις προς δεκάδες χώρες και με υπαινιγμούς από τον ίδιο τον Τραμπ ότι το νέο όργανο θα μπορούσε να «μεσολαβεί» και σε άλλες διεθνείς κρίσεις, σχεδόν σαν μια άτυπη εκδοχή Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.
Το καταστατικό του «Συμβουλίου Ειρήνης» δεν έχει δοθεί επίσημα στη δημοσιότητα. Ωστόσο, προσχέδιο που περιήλθε στο AP δείχνει ότι ο βασικός έλεγχος συγκεντρώνεται στον πρόεδρο των ΗΠΑ. Με βάση το κείμενο, ο πρόεδρος της επιτροπής, ρόλο που ο Τραμπ λέει ότι θα αναλάβει ο ίδιος, θα μπορεί να προσκαλεί κράτη-μέλη, να λύνει ισοψηφίες, να ορίζει πόσο συχνά θα συνεδριάζει το όργανο και να δημιουργεί ή να διαλύει υποεπιτροπές.
Το ίδιο προσχέδιο προβλέπει ότι η χρηματοδότηση θα καλύπτεται από συνεισφορές των κρατών-μελών, με θητεία τριών ετών. Υπάρχει όμως και ειδική πρόβλεψη: όποια χώρα καταβάλει πάνω από 1 δισ. δολάρια σε μετρητά μέσα στον πρώτο χρόνο, εξασφαλίζει μόνιμη έδρα. Αμερικανός αξιωματούχος, που μίλησε ανώνυμα, ανέφερε ότι το κείμενο αλλάζει συνεχώς και δεν θεωρείται τελικό.
Ντόναλντ Τραμπ: Ποιες χώρες έχουν λάβει πρόσκληση στο «Συμβούλιο Ειρήνης»
Στο μεταξύ, οι προσκλήσεις έχουν φύγει προς κάθε κατεύθυνση. Σύμφωνα με το Associated Press, το Ισραήλ έχει ήδη αποδεχθεί τη συμμετοχή, όπως και το Αζερμπαϊτζάν, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Μαρόκο, το Βιετνάμ, το Καζακστάν, η Ουγγαρία, η Αργεντινή, η Αρμενία και η Λευκορωσία.
Παράλληλα, επιστολές πρόσκλησης έχουν σταλεί στον Βρετανό πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ, στον πρόεδρο της Παραγουάης Σαντιάγο Πένια, στον Καναδό πρωθυπουργό Μαρκ Κάρνεϊ, στον πρόεδρο της Αιγύπτου Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι και στον Τούρκο πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Η Ρωσία, η Ουκρανία, η Κίνα, το Κόσοβο, η Ινδία, η Σλοβενία, η Κροατία, η Ταϊλάνδη, αλλά και η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχουν επίσης επιβεβαιώσει ότι έλαβαν πρόσκληση.
Το Λονδίνο εμφανίζεται επιφυλακτικό. Εκπρόσωπος του πρωθυπουργού Κιρ Στάρμερ δήλωσε ότι το Ηνωμένο Βασίλειο εξετάζει την πρόταση, εκφράζοντας ταυτόχρονα ανησυχίες για το ενδεχόμενο συμμετοχής της Ρωσίας. Από τη Μόσχα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ είπε ότι οι ρωσικές αρχές «μελετούν τις λεπτομέρειες» και θα ζητήσουν διευκρινίσεις από τις ΗΠΑ.
Η Γερμανία κράτησε αποστάσεις. Εκπρόσωπος του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι το Βερολίνο συμμερίζεται τον στόχο της ειρήνης, αλλά θεωρεί τον ΟΗΕ «το κεντρικό πολυμερές πλαίσιο» για τη διαχείριση διεθνών κρίσεων. Δεν είναι σαφές πόσοι ακόμη ηγέτες θα προσκληθούν ή ποιοι θα απαντήσουν θετικά.
Οι σύμμαχοι των ΗΠΑ που έχουν ήδη πει «όχι» στο «Συμβούλιο Ειρήνης»
Την ίδια ώρα, ορισμένοι σύμμαχοι των ΗΠΑ έχουν ήδη πει «όχι». Η Νορβηγία, η Σουηδία και η Γαλλία ανακοίνωσαν ότι δεν σκοπεύουν να συμμετάσχουν σε αυτή τη φάση. Ο Νορβηγός υφυπουργός Εξωτερικών Κρίστοφερ Τόνερ δήλωσε ότι η αμερικανική πρόταση εγείρει ερωτήματα που απαιτούν περαιτέρω διάλογο και ότι η χώρα του δεν θα λάβει μέρος ούτε στην τελετή υπογραφής στο Νταβός.
Ο Σουηδός πρωθυπουργός Ουλφ Κρίστερσον είπε ότι η Σουηδία δεν μπορεί να υπογράψει το κείμενο «όπως είναι σήμερα», χωρίς ωστόσο να έχει αποστείλει ακόμη επίσημη απάντηση. Η Γαλλία, που βρίσκεται σε ανοιχτή διαφωνία με την κυβέρνηση Τραμπ για το ζήτημα της Γροιλανδίας, επίσης δεν δείχνει διάθεση να ενταχθεί.
Παράλληλα με το «Συμβούλιο Ειρήνης», ο Λευκός Οίκος έχει ήδη ανακοινώσει τη δημιουργία επιμέρους οργάνων που θα αναλάβουν την υλοποίηση των αποφάσεών του. Κεντρικό ρόλο θα έχει ένα εκτελεστικό συμβούλιο, στο οποίο συμμετέχουν πρόσωπα του στενού κύκλου του Ντόναλντ Τραμπ και παράγοντες με βαρύτητα στον χώρο της διπλωματίας και των διεθνών οργανισμών.
Μεταξύ των μελών του εκτελεστικού συμβουλίου περιλαμβάνονται ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ο γαμπρός του προέδρου Τζάρεντ Κούσνερ, ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας Τόνι Μπλερ, ο επικεφαλής της Apollo Global Management Μαρκ Ρόουαν, ο πρόεδρος της Παγκόσμιας Τράπεζας Ατζάι Μπάνγκα και ο αναπληρωτής σύμβουλος εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ Ρόμπερτ Γκάμπριελ.
Τα επιμέρους όργανα του «Συμβουλίου Ειρήνης»
Ξεχωριστό ρόλο θα έχει και ένα δεύτερο όργανο, το λεγόμενο «Εκτελεστικό Συμβούλιο για τη Γάζα», το οποίο προβλέπεται από τη συμφωνία εκεχειρίας και θα αναλάβει την εφαρμογή της δεύτερης, πιο σύνθετης φάσης του σχεδίου. Σε αυτή περιλαμβάνονται η ανάπτυξη διεθνούς δύναμης ασφαλείας, ο αφοπλισμός της Χαμάς και η ανοικοδόμηση της περιοχής.
Για την καθημερινή εποπτεία των εργασιών στη Γάζα έχει οριστεί ο Νικολάι Μλαντένοφ, πρώην απεσταλμένος του ΟΗΕ στη Μέση Ανατολή. Στο ίδιο όργανο συμμετέχουν επίσης ο Γουίτκοφ, ο Κούσνερ και ο Μπλερ, μαζί με τον Μαρκ Ρόουαν, τον Τούρκο υπουργό Εξωτερικών Χακάν Φιντάν, τον Καταριανό διπλωμάτη Άλι αλ-Θαγουάντι, τον επικεφαλής των αιγυπτιακών μυστικών υπηρεσιών Χασάν Ρασάντ, την υπουργό των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων Ριμ αλ-Χασίμι, τον Ισραηλινό επιχειρηματία Γιακίρ Γκαμπάι και τη Σίγκριντ Κάαγκ, πρώην αντιπρόεδρο της ολλανδικής κυβέρνησης με εμπειρία στη Μέση Ανατολή.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της αμερικανικής πλευράς, το Συμβούλιο Ειρήνης θα εποπτεύει επίσης μια επιτροπή Παλαιστινίων τεχνοκρατών, η οποία θα αναλάβει τη διαχείριση της καθημερινότητας στη Γάζα. Το πώς ακριβώς θα λειτουργήσει αυτό το σχήμα και ποια θα είναι η σχέση του με υφιστάμενους διεθνείς οργανισμούς παραμένει ασαφές, την ώρα που αρκετές κυβερνήσεις εκφράζουν επιφυλάξεις για το εύρος και τη φιλοδοξία του εγχειρήματος.
Με πληροφορίες από Associated Press
