Η αυθαίρετη κράτηση εκατοντάδων διαδηλωτών της Gen Z στο Μαρόκο και οι φερόμενοι «φρικτοί» ξυλοδαρμοί καταδικάστηκαν από οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, καθώς η χώρα προετοιμάζεται να φιλοξενήσει το Κύπελλο Εθνών Αφρικής την Κυριακή.
Στα τέλη Σεπτεμβρίου και στις αρχές Οκτωβρίου, μια σειρά διαδηλώσεων με επικεφαλής νέους σάρωσε το Μαρόκο – η μεγαλύτερη από την Αραβική Άνοιξη του 2011 – σε ένδειξη διαμαρτυρίας για την υποχρηματοδότηση της υγειονομικής περίθαλψης και της εκπαίδευσης.
Η κυβέρνηση ανταποκρίθηκε στις διαδηλώσεις, γνωστές ως «Gen Z 212», από τον κωδικό κλήσης της χώρας, με την αυθαίρετη σύλληψη χιλιάδων ανθρώπων, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι άνθρωποι ξυλοκοπήθηκαν και αφέθηκαν για ώρες χωρίς φαγητό και νερό ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση.
Για άγριο ξυλοδαρμό κατηγορούνται οι Αρχές του Μαρόκου
«Ο γιος μου ήταν σε ένα μπαρ για δείπνο όταν συνελήφθη. Δεν διαμαρτυρόταν καν», είπε μια μητέρα του οποίου ο 18χρονος γιος κρατείται για περισσότερο από δύο μήνες.
Είπε ότι ο γιος της είχε χτυπηθεί τόσο άσχημα κατά τη σύλληψη που «έχασε ακόμη και μερικά από τα δόντια του». Δήλωσε ότι ξαναχτυπήθηκε ενώ βρισκόταν υπό αστυνομική κράτηση «απλώς και μόνο επειδή αρνήθηκε να υπογράψει τα αστυνομικά έγγραφα της ακρόασής του».
Οι γυναίκες διαδηλώτριες υπήρξαν θύματα «πράξεων παρενόχλησης, προσβολών και χυδαίων και σεξιστικών σχολίων», δήλωσε η Σουάντ Μπραχμά, πρόεδρος της Μαροκινής Ένωσης Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (AMDH). Ορισμένες ανέφεραν επίσης περιστατικά «ακατάλληλης σωματικής επαφής».
Τρεις διαδηλωτές πυροβολήθηκαν και σκοτώθηκαν, σύμφωνα με τις καταγγελίες από τις δυνάμεις ασφαλείας, κατά τη διάρκεια διαδήλωσης την 1η Οκτωβρίου στην πόλη Lqliâa, κοντά στο δημοφιλές τουριστικό θέρετρο Agadir. Άλλοι 14 διαδηλωτές τραυματίστηκαν, μεταξύ των οποίων και παιδιά ηλικίας μόλις 12 ετών που έφεραν τραύματα από πυροβολισμούς. Οι αρχές ισχυρίζονται ότι μια ομάδα διαδηλωτών εισέβαλε στο τοπικό αστυνομικό τμήμα, στο οποίο αντέδρασαν οι αστυνομικοί.
Μέχρι στιγμής, περισσότεροι από 2.400 άνθρωποι διώκονται ποινικά σε σχέση με τις διαδηλώσεις, ενώ δεκάδες άτομα που συμμετείχαν σε μια μη βίαιη διαδήλωση έχουν κατηγορηθεί για πράξεις βίας, σύμφωνα με την Διεθνή Αμνηστία.
Δεκάδες έχουν ήδη καταδικαστεί σε ποινές φυλάκισης, μερικές από τις οποίες φτάνουν τα 15 χρόνια, σύμφωνα με την AMDH, η οποία καταγγέλλει την απουσία δικηγόρων κατά τη διάρκεια των ακροάσεων, τις ανεπαρκείς έρευνες και την έλλειψη της αρχής της αθωότητας. Ανέφερε επίσης ότι εκατοντάδες ακόμη άτομα, μεταξύ των οποίων και παιδιά, παραμένουν υπό κράτηση.
Ο εκπρόσωπος της Human Rights Watch, Αχμέντ Μπενχέμσι, δήλωσε: «Η κυβέρνηση προφανώς φοβήθηκε και οργάνωσε αυτή την καταστολή για να στείλει ένα ισχυρό μήνυμα ότι δεν θα ανεχθεί καμία μορφή διαφωνίας».
Μετά τις ταραχές, η κυβέρνηση δήλωσε ότι δεσμεύεται για κοινωνικές μεταρρυθμίσεις και ανακοίνωσε αύξηση των δαπανών για την υγειονομική περίθαλψη και την εκπαίδευση.
Φρικτές μαρτυρίες
Καθώς το Μαρόκο προετοιμαζόταν να φιλοξενήσει το Κύπελλο Εθνών Αφρικής, υπήρξαν νέες αναφορές για αναταραχές σε διάφορες μαροκινές πόλεις, με διαδηλωτές να απαιτούν την απελευθέρωση των κρατουμένων διαδηλωτών της Gen Z.
Υπήρξαν επίσης επικρίσεις μετά τις πλημμύρες που προκάλεσαν το θάνατο 37 ανθρώπων αυτή την εβδομάδα στην επαρχία Σαφί της ακτής του Ατλαντικού, με διαδηλωτές να ισχυρίζονται ότι η κυβέρνηση δίνει προτεραιότητα σε έργα διεθνούς κύρους έναντι βασικών υποδομών και υπηρεσιών.
Ωστόσο, μαροκινές οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα ανέφεραν ότι πολλοί νέοι εξακολουθούν να φοβούνται να βγουν ξανά στους δρόμους λόγω των φερόμενων ξυλοδαρμών και των εξαναγκαστικών ομολογιών μετά τις διαδηλώσεις του Σεπτεμβρίου και του Οκτωβρίου.
«Έχουμε ακούσει φρικτές μαρτυρίες για βασανιστήρια κατά τη διάρκεια της κράτησης από την αστυνομία», δήλωσε ο Μουσταφά Ελφάζ, από το παράρτημα της AMDH στο Μαρακές.
«Ορισμένοι κρατούμενοι αναγκάστηκαν να γδυθούν. Μια μητέρα είπε ότι ο γιος της και ο φίλος του ξυλοκοπήθηκαν τόσο άσχημα με ηλεκτρικά καλώδια στα πόδια τους, που τα σημάδια ήταν ακόμα ορατά εβδομάδες αργότερα. Ο γιος της παραμένει στη φυλακή».
Ο Ελφάζ είπε ότι πολλοί διαδηλωτές και οικογένειες δεν θα αποκαλύψουν τι τους συνέβη από φόβο για αντίποινα. «Αυτό που συμβαίνει μέσα στις φυλακές παραμένει σε μεγάλο βαθμό κρυφό», είπε.
Με πληροφορίες από Guardian
