Τα απομεινάρια μιας διαλέκτου που χρησιμοποιούνταν σε περιοχές του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ιρλανδίας πριν από 2.000 χρόνια συλλέγονται για τη δημιουργία του πρώτου πλήρους λεξικού της αρχαίας κελτικής γλώσσας.
Το λεξικό δεν θα είναι μεγάλου μεγέθους, επειδή έχουν διασωθεί σχετικά λίγες λέξεις, αλλά οι ειδικοί από το Πανεπιστήμιο Αμπερύστουιθ λένε ότι αναμένουν να καταλήξουν σε περισσότερες από 1.000 λέξεις.
Στόχος είναι να δημιουργηθούν ηλεκτρονικές και έντυπες εκδόσεις του λεξικού.
Η σύνταξη του λεξικού της κελτικής γλώσσας
Οι πηγές για το λεξικό θα κυμαίνονται από την περιγραφή του Ιουλίου Καίσαρα για την κατάκτηση τμημάτων της βόρειας Ευρώπης έως αρχαίες επιτύμβιες στήλες. Θα περιλαμβάνει λέξεις από το 325 π.Χ. έως το 500 μ.Χ.
Ο Δρ Σάιμον Ρόντγουεϊ, ανώτερος λέκτορας στο τμήμα Ουαλικών και Κελτικών Σπουδών στο Αμπερύστουιθ, δήλωσε ότι είναι συναρπαστικό να συμμετέχει στη σύνταξη του πρώτου λεξικού αυτού του είδους.
Όπως δήλωσε: «Αυτές οι διαφορετικές πηγές δεν έχουν ποτέ πριν συγκεντρωθεί με τρόπο που να προσφέρει τέτοια εικόνα για τη φύση των κελτικών γλωσσών που χρησιμοποιούνταν σε αυτά τα νησιά στην αυγή της ιστορικής περιόδου. Η εικόνα του γλωσσικού τοπίου της Βρετανίας και της Ιρλανδίας θα ενδιαφέρει όχι μόνο τους γλωσσολόγους, αλλά και τους ιστορικούς και τους αρχαιολόγους».
Στοιχεία σύγχρονων γλωσσών όπως η ουαλική, η ιρλανδική, η σκωτική γαελική, η βρετονική και η κορνουαλική έχουν κάποιες ρίζες στις αρχαίες κελτικές αντίστοιχές τους.
Οι πηγές πληροφόρησης
Η ομάδα που συντάσσει το λεξικό αναφέρει ότι, ενώ οι σύγχρονες κελτικές γλώσσες συχνά διαφέρουν μεταξύ τους, υπάρχουν ομοιότητες μεταξύ των λέξεων.
Για παράδειγμα, οι λέξεις για τη θάλασσα στην ουαλική και την παλιά ιρλανδική γλώσσα- môr και muir- αντιστοιχούν στο «Mori» σε κελτικά ονόματα όπως το Moridunum, που σημαίνει «θαλάσσιο φρούριο» και είναι ένα αρχαίο όνομα για το Carmarthen στη νοτιοδυτική Ουαλία.
Ο Ρόντγουεϊ δήλωσε: «Με εξαίρεση έναν πολύ μικρό αριθμό επιγραφών από τη ρωμαϊκή Βρετανία σε κελτικές γλώσσες, βασιζόμαστε σε έγγραφα που είναι γραμμένα είτε στα λατινικά είτε στα ελληνικά, αλλά τα οποία περιέχουν ονόματα τόπων, εθνοτικών ομάδων ή ατόμων που μπορούμε να πούμε ότι είναι κελτικά».
«Άλλοι έχουν μελετήσει τοπωνύμια και μερικές επιγραφές στο παρελθόν, αλλά εμείς θα προσπαθήσουμε να τα συγκεντρώσουμε όλα και να δούμε τι μοτίβα θα προκύψουν».
Εκτός από τα κείμενα του Καίσαρα, υπάρχουν και αποσπάσματα κελτικής γλώσσας σε διοικητικά αρχεία που συνέταξαν οι Ρωμαίοι όταν έφτασαν στη Βρετανία.
«Έχουμε αρκετό υλικό από τη ρωμαϊκή Βρετανία, συμπεριλαμβανομένων επιστολών από στρατιώτες που ήταν σταθμευμένοι εδώ. Είναι σχεδόν όλα στα λατινικά, αλλά υπάρχουν και μερικές κελτικές λέξεις», δήλωσε ο Ρόντγουεϊ.
Υποστήριξε ότι το μεγαλύτερο μέρος του υλικού θα προέρχεται από τη ρωμαϊκή περίοδο στη Βρετανία, από τον 1ο έως τον 4ο αιώνα μ.Χ., και από τα μέσα του 2ου αιώνα και μετά στην Ιρλανδία.
Μια άλλη πηγή είναι οι επιγραφές σε στήλες σε μέρη όπως η Κορνουάλη και η Ιρλανδία, που χρησιμοποιούν το αλφάβητο Ogham, ένα σύστημα ευθειών γραμμών σχεδιασμένο για να χαράζεται σε πέτρα, μέταλλο, κόκαλο ή ξύλο.
«Στη βορειοδυτική Ευρώπη, στην πρώιμη περίοδο, δεν έχουμε πολύ γραπτή ιστορία. Αν βρίσκεστε στη Μεσόγειο, έχετε Έλληνες, Φοίνικες, Ρωμαίους και Ετρούσκους που άφησαν πλήθος γραπτών. Όταν φτάνεις στη βόρεια Γαλλία και τη Βρετανία, δεν έχεις σχεδόν τίποτα. Έχουμε ονόματα τόπων και ονόματα προσώπων και μπορείς να αρχίσεις να προσπαθείς να ανακατασκευάσεις κάποιο είδος αφήγησης από αυτά».
Με πληροφορίες του Guardian
