Η Ρωσία έχει δημιουργήσει ένα υπόγειο δίκτυο επιτήρησης στον Αρκτικό Ωκεανό, με σκοπό την προστασία του στόλου των πυρηνοκίνητων υποβρυχίων της, χρησιμοποιώντας τεχνολογία προερχόμενη από εταιρείες των Ηνωμένων Πολιτειών και της Ευρώπης. Σύμφωνα με πρόσφατα αποκαλυφθέντα οικονομικά αρχεία, δικαστικά έγγραφα και δηλώσεις δυτικών αξιωματούχων ασφαλείας, το σύστημα αυτό, γνωστό ως «Harmony», κατασκευάστηκε μέσα από ένα σύνθετο πλέγμα εικονικών εταιρειών που λειτουργούσαν ως βιτρίνα για το ρωσικό στρατιωτικό-βιομηχανικό σύμπλεγμα.
Μέσω αυτής της μυστικής επιχείρησης, η Μόσχα κατάφερε να αποκτήσει ευαίσθητα συστήματα σόναρ, τηλεκατευθυνόμενα υποβρύχια ικανά να φτάνουν σε βάθη έως και 3.000 μέτρα, υπερσύγχρονες υποθαλάσσιες κεραίες και στόλο πλοίων που εμφανίζονταν ως εμπορικά ή ερευνητικά, ενώ στην πραγματικότητα εκτελούσαν στρατιωτικές αποστολές εγκατάστασης εξοπλισμού στον βυθό της Αρκτικής.
Το έργο αποτελεί έναν άξονα της ρωσικής πυρηνικής στρατηγικής: η δημιουργία ενός «αόρατου» δικτύου αισθητήρων στον βυθό της Θάλασσας Μπάρεντς και των γύρω παγωμένων θαλασσών, όπου επιχειρούν τα ρωσικά υποβρύχια που μεταφέρουν διηπειρωτικούς πυραύλους. Στόχος του δικτύου είναι να ανιχνεύει αμερικανικά υποβρύχια που πλησιάζουν τις ρωσικές ναυτικές «βάσεις ασφαλείας», εξασφαλίζοντας ότι η Ρωσία θα μπορεί να εξαπολύσει πυρηνικό πλήγμα ακόμη και αν οι επίγειες βάσεις της έχουν δεχθεί επίθεση.
Ρωσία: Το δίκτυο προμηθειών και ο ρόλος της εταιρείας-βιτρίνα
Στο επίκεντρο της υπόθεσης βρίσκεται η εταιρεία Mostrello Commercial Ltd., με έδρα την Κύπρο, μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εταιρεία αυτή φέρεται να λειτούργησε ως βιτρίνα για το ρωσικό στρατιωτικό συγκρότημα, διακινώντας δεκάδες εκατομμύρια δολάρια σε αγορές ευαίσθητου εξοπλισμού. Σύμφωνα με τα στοιχεία που αποκαλύφθηκαν σε δικαστήριο της Γερμανίας, η Mostrello προμηθευόταν εξαρτήματα από εταιρείες στις ΗΠΑ, το Ηνωμένο Βασίλειο, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, την Ιταλία και άλλες χώρες του ΝΑΤΟ.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε όταν οι γερμανικές αρχές, ύστερα από πληροφορίες της CIA το 2021, εντόπισαν δίκτυο προμηθειών που παραβίαζε τους εμπορικούς περιορισμούς. Μετά από επιδρομές σε εγκαταστάσεις της εταιρείας, οι Ηνωμένες Πολιτείες επέβαλαν κυρώσεις στη Mostrello και σε άλλες εταιρείες που συνδέονται με το ρωσικό υπουργείο Άμυνας. Στα γραφεία της εταιρείας στη Λευκωσία, δημοσιογράφοι από την ολλανδική δημόσια τηλεόραση βρήκαν τον Σεπτέμβριο ένα εγκαταλελειμμένο κτίριο, με ανοιχτή πόρτα και σκουπίδια στους διαδρόμους, ένδειξη ότι οι υπεύθυνοι είχαν αποχωρήσει βιαστικά.
Η υπόθεση του Αλεξάντερ Σνιακίν, 56 ετών, Ρώσου υπηκόου με έδρα τη Γερμανία, αποτέλεσε το επίκεντρο της δικαστικής διερεύνησης. Ο Σνιακίν καταδικάστηκε σε ποινή φυλάκισης πέντε ετών για παραβίαση των εμπορικών κανονισμών, καθώς φέρεται να συντόνιζε τις αγορές εξοπλισμού για λογαριασμό της Mostrello. Τα προϊόντα αποστέλλονταν πρώτα στη Νυρεμβέργη, ώστε να μειωθεί η προσοχή των προμηθευτών, προτού σταλούν στη Ρωσία.
Ρωσία: Το σύστημα «Harmony»: ένα αόρατο δίχτυ στον βυθό της Αρκτικής
Σύμφωνα με ναυτικούς αναλυτές, το Harmony βασίζεται σε ένα εκτεταμένο δίκτυο αισθητήρων στον πυθμένα που καταγράφουν ήχους και κινήσεις υποβρυχίων. Οι πληροφορίες μεταδίδονται μέσω καλωδίων οπτικών ινών και υποθαλάσσιων κεραιών σε σταθμούς επιτήρησης στην επιφάνεια. Οι αισθητήρες αυτοί επιτρέπουν στους Ρώσους διοικητές να εντοπίζουν την παρουσία ξένων υποβρυχίων και να εφαρμόζουν ελιγμούς αποφυγής, μια τακτική γνωστή ως “delousing”.
Ο Μπράιαν Κλαρκ, πρώην αξιωματικός του αμερικανικού ναυτικού, δήλωσε ότι το Harmony επιτρέπει στη Ρωσία να κινεί τα πυρηνοκίνητα υποβρύχιά της «χωρίς να εντοπίζονται ή να παρενοχλούνται από τις δυνάμεις του ΝΑΤΟ». Το δίκτυο εκτείνεται από τη Μούρμανσκ έως τη Νόβα Ζέμλια και τα νησιά Φραντς Γιόζεφ, σχηματίζοντας ένα υποθαλάσσιο «τείχος» που προστατεύει τον στόλο της Βόρειας Ρωσίας.
Η κατασκευή του Harmony αποδεικνύει την ικανότητα της Μόσχας να παρακάμπτει τις δυτικές κυρώσεις και ελέγχους εξαγωγών, ενισχύοντας παράλληλα έναν από τους πιο κρίσιμους πυλώνες της στρατηγικής αποτροπής της. Παρά τις προσπάθειες των δυτικών κυβερνήσεων να περιορίσουν την πρόσβαση της Ρωσίας σε στρατιωτική τεχνολογία, η υπόθεση αυτή δείχνει πως τα κενά και η καθυστέρηση στην επιβολή των κανόνων επιτρέπουν στη Μόσχα να συνεχίζει να εξοπλίζεται.
Η αποτυχία των δυτικών κυβερνήσεων να εμποδίσουν την απόκτηση τέτοιας τεχνολογίας θεωρείται σημαντικό πλήγμα για την ασφάλεια των ΗΠΑ και των συμμάχων τους στο ΝΑΤΟ. Ο αντιναύαρχος της Νορβηγίας, Νιλς Στενσόνες, δήλωσε ότι η Ρωσία έχει δημιουργήσει «πολύπλοκα δίκτυα προμηθειών» με νόμιμες ευρωπαϊκές εταιρείες, αποκρύπτοντας την τελική χρήση των προϊόντων.
Η αποκάλυψη του προγράμματος Harmony εντείνει τις ανησυχίες ότι η Μόσχα ενισχύει την ικανότητά της να απαντά στρατιωτικά σε περίπτωση πυρηνικής κρίσης. Με τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ να έχει πρόσφατα ανακοινώσει τη μετακίνηση δύο αμερικανικών υποβρυχίων σε «τακτικές θέσεις» μετά από απειλές της Μόσχας, η ένταση γύρω από την Αρκτική και τις στρατηγικές υποδομές της Ρωσίας αναμένεται να αυξηθεί.
Με πληροφορίες από Washington Post
