Η απόφαση του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να χαρακτηρίσει την Antifa «μεγάλη τρομοκρατική οργάνωση» βρήκε άμεση απήχηση στην Ευρώπη. Μέσα σε λίγες ημέρες, κόμματα της άκρας δεξιάς και εθνικιστές ηγέτες σε Ολλανδία, Ουγγαρία και άλλες χώρες ζήτησαν να ακολουθήσουν το ίδιο παράδειγμα.
Την ίδια ημέρα, το ολλανδικό κοινοβούλιο, όπου πρώτο κόμμα είναι το ακροδεξιό PVV του Γκερτ Βίλντερς, ενέκρινε ψήφισμα που καλεί την κυβέρνηση να αναγνωρίσει την Antifa ως τρομοκρατική οργάνωση, επικαλούμενο την αμερικανική απόφαση.
Ακολούθησε ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας, Βίκτορ Όρμπαν, δηλώνοντας ότι και η χώρα του θα πράξει το ίδιο. Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ο Βέλγος ευρωβουλευτής Τομ Βαντεντρίσχε του εθνικιστικού Vlaams Belang κατέθεσε παρόμοιο ψήφισμα, υποστηρίζοντας ότι 79 ευρωβουλευτές από 20 χώρες το έχουν ήδη συνυπογράψει. Σε βίντεο που ανάρτησε στην πλατφόρμα Χ, περιέγραψε την Antifa ως «διεθνές δίκτυο που χρηματοδοτείται και προστατεύεται από το σύστημα για να πολεμά με βία την εθνικιστική αντιπολίτευση».
Οι ειδικοί: «Δεν πρόκειται για οργάνωση»
Οι ειδικοί έχουν διαφορετική άποψη. Η Τζέσικα Γουάιτ, αναπληρώτρια διευθύντρια του Royal United Services Institute, εξηγεί ότι η Antifa δεν έχει ιεραρχία ή μέλη: «Δεν είναι αναγνωρίσιμη οργάνωση, αλλά περισσότερο ένα κίνημα».
Με βάση αυτή την ασάφεια, προσθέτει, «είναι εξαιρετικά δύσκολο, αν όχι αντιπαραγωγικό, να επιχειρήσει κανείς να την χαρακτηρίσει τρομοκρατική». Οι υπηρεσίες ασφαλείας, είπε, «θα έβλεπαν ελάχιστη χρησιμότητα σε έναν τέτοιο χαρακτηρισμό», αφού η ποινική δίωξη μπορεί να βασιστεί πολύ πιο αποτελεσματικά «στις ίδιες τις πράξεις βίας».
Προειδοποίησε επίσης ότι μια τέτοια πολιτικά φορτισμένη ετικέτα θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί «για να στοχοποιήσει αντιπάλους μιας δεξιότερης κυβέρνησης».
Η ουγγρική εκστρατεία και η υπόθεση Σάλις
Η κυβέρνηση Όρμπαν έχει χαρακτηρίσει την Antifa «αριστερή τρομοκρατική οργάνωση» και ισχυρίζεται ότι απειλεί την ασφάλεια των πολιτών. Ωστόσο, η Europol δεν χρησιμοποιεί τον όρο «Antifa» στην τελευταία της έκθεση για την τρομοκρατία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της, το 2024 σημειώθηκαν 21 επιθέσεις που αποδόθηκαν σε αριστερό ή αναρχικό εξτρεμισμό – όλες σχεδόν στην Ιταλία και την Ελλάδα, με στόχο κυρίως περιουσίες.
Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Ζόλταν Κόβατς υποστήριξε ότι μέλη της Antifa «έδειραν βάναυσα ανθρώπους» στους δρόμους. Όπως είπε, ορισμένοι οδηγήθηκαν στη δικαιοσύνη, ενώ άλλοι «διέφυγαν της τιμωρίας καταφεύγοντας στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο».
Η αναφορά του ήταν σαφής υπαινιγμός προς την Ιλαρία Σάλις, την Ιταλίδα ακτιβίστρια που εξελέγη ευρωβουλεύτρια το 2024. Η εκλογή της έθεσε τέλος σε περίπου 16 μήνες προφυλάκισης στην Ουγγαρία, όπου κατηγορούνταν για επίθεση σε άτομα με ακροδεξιές πεποιθήσεις.
Η Σάλις αρνείται τις κατηγορίες και δηλώνει ότι δεν θα έχει δίκαιη δίκη σε μια χώρα όπου, όπως τονίζουν νομικοί, το κράτος δικαίου έχει ουσιαστικά υπονομευθεί.
«Επίθεση στη δημοκρατία»
Ο Μάρτιν Σίρντεβαν, συμπρόεδρος της ευρωομάδας της Αριστεράς, κατηγόρησε την ακροδεξιά ότι «παίζει το δικό της παιχνίδι» ποινικοποιώντας τον αντιφασισμό και «περιορίζοντας την ελευθερία της έκφρασης». Πρόκειται, είπε, για «επίθεση στη δημοκρατία την ίδια».
Η ενασχόληση με την Antifa αποτελεί ένα ακόμη κοινό σημείο ανάμεσα στον Τραμπ και τους Ευρωπαίους συμμάχους του. Σύμφωνα με τον Πάβελ Ζέρκα, ερευνητή του European Council on Foreign Relations, ο Τραμπ λειτουργεί ως πηγή έμπνευσης για τη νέα δεξιά στην Ευρώπη, που υιοθετεί την πολιτισμική του ατζέντα.
Σε πρόσφατη έκθεση, ο Ζέρκα υποστηρίζει ότι ο Τραμπ και το κίνημα Maga διεξάγουν «πολιτισμικό πόλεμο» στην Ευρώπη, προωθώντας ιδεολογικούς συμμάχους και υπονομεύοντας τους Ευρωπαίους ηγέτες στη διεθνή σκηνή.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, καταλήγει, προσφέρει «νομιμότητα, αφήγημα και συνοχή» στη νέα ευρωπαϊκή δεξιά – από τον Όρμπαν έως τη Μαρίν Λεπέν – ενώ γύρω του έχει ήδη στηθεί ένα δίκτυο εκδηλώσεων, μέσων, χρηματοδοτών και δεξαμενών σκέψης που συνθέτουν μια «Maga internationale».
Η αναφορά στην Antifa, λέει ο Ζέρκα, είναι «αντιγραφή της αμερικανικής πολιτικής διαμάχης» και μέσο για να διχαστούν οι ευρωπαϊκές κοινωνίες. «Το να μπορείς να παρουσιάσεις έναν επικίνδυνο πολιτικό εχθρό», εξηγεί, «είναι ένας ισχυρός μηχανισμός για να συσπειρώσεις τη βάση σου και να επιβάλεις συνοχή στο εσωτερικό».
Με πληροφορίες από Guardian
