Η Αλβανία σχεδιάζει να αξιοποιήσει την τεχνητή νοημοσύνη (AI) όχι μόνο για την ψηφιοποίηση των υπηρεσιών της, αλλά και για την ενίσχυση της διαφάνειας και την επιτάχυνση της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ακόμη και μέσω της δημιουργίας ενός υπουργείου που θα διοικείται εξ ολοκλήρου από AI.
Ο πρωθυπουργός Έντι Ράμα δήλωσε τον Ιούλιο πως η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε να αποτελέσει «το πιο αποδοτικό μέλος της κυβέρνησης», απαλλαγμένο από νεποτισμό και σύγκρουση συμφερόντων. «Μπορεί μια μέρα να έχουμε ολόκληρη κυβέρνηση με υπουργούς και πρωθυπουργό AI», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η ιδέα αυτή έρχεται σε μια χώρα που επί δεκαετίες παλεύει με τη διαφθορά σε όλα τα επίπεδα. Αν και η αντιπολίτευση αναγνωρίζει τις δυνατότητες της AI, προειδοποιεί πως η τεχνολογία μπορεί να εξελιχθεί σε «ψηφιακό προσωπείο για τις ίδιες παθογένειες», εάν την ελέγχουν οι ίδιοι πολιτικοί και επιχειρηματικοί κύκλοι που επωφελήθηκαν από αδιαφανείς διαδικασίες.
Αλβανία: Από την καταπολέμηση της διαφθοράς ως την οδική ασφάλεια
Η Αλβανία ήδη χρησιμοποιεί AI για την παρακολούθηση δημοσίων συμβάσεων, την ανάλυση φορολογικών και τελωνειακών δεδομένων, την εποπτεία παράνομων οικοδομών και την ανίχνευση καλλιεργειών κάνναβης. Σχεδιάζει, επίσης, την εφαρμογή συστημάτων αναγνώρισης προσώπου για την αντιμετώπιση των τροχαίων ατυχημάτων, τα οποία παραμένουν από τα υψηλότερα στην Ευρώπη.
Παράλληλα, υπάρχουν σχέδια για την εισαγωγή της AI στην υγεία, την εκπαίδευση και την ψηφιακή ταυτοποίηση των πολιτών.
Η τεχνητή νοημοσύνη αξιοποιείται ήδη στη διαδικασία ένταξης στην Ε.Ε., επιταχύνοντας τη μετάφραση και την ανάλυση των 250.000 σελίδων του ευρωπαϊκού κεκτημένου. Η Αλβανία συνεργάζεται με την Μίρα Μουράτι, πρώην CTO της OpenAI και δημιουργό του ChatGPT, η οποία κατάγεται από τη χώρα.
Στόχος της κυβέρνησης είναι να ολοκληρώσει τη διαδικασία έως το 2027 — δύο χρόνια νωρίτερα από την Κροατία, η οποία χρειάστηκε επτά χρόνια.
Η ψηφιοποίηση της καθημερινότητας
Μέσω της πλατφόρμας e-Albania, το 95% των δημόσιων υπηρεσιών παρέχονται πλέον ηλεκτρονικά, εξοικονομώντας εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ για τους πολίτες εντός και εκτός συνόρων. Ωστόσο, η πλατφόρμα έχει δεχθεί κυβερνοεπιθέσεις, ενώ ορισμένοι ηλικιωμένοι δυσκολεύονται να την χρησιμοποιήσουν.
Η πιο εντυπωσιακή —και αμφιλεγόμενη— χρήση της AI έγινε τον Μάιο, όταν σε σύνοδο ηγετών στην Τίρανα παρουσιάστηκε βίντεο που έδειχνε «ψηφιακά μωρά» εκδοχές των Ευρωπαίων ηγετών να καλωσορίζουν το κοινό στη γλώσσα τους, προκαλώντας ανάμεικτες αντιδράσεις.
Οι προκλήσεις
Σύμφωνα με ειδικούς, η Αλβανία υστερεί σε τεχνογνωσία, προσωπικό, υποδομές και χρηματοδότηση για να υποστηρίξει τόσο φιλόδοξα σχέδια. Η επιτυχής εφαρμογή απαιτεί σταδιακό σχεδιασμό, νομικές προσαρμογές και αυστηρούς ελέγχους.
Όπως σημειώνει ο αναλυτής Γκερόντ Τάτσι: «Δεν υπάρχει άλλος δρόμος. Η προσαρμογή πρέπει να γίνει, αλλά ο λαός πρέπει να είναι ενημερωμένος και προετοιμασμένος για τη μετάβαση».
Με πληροφορίες από Politico
