Οι ολοένα και εντονότερες ρωσικές επιθέσεις με drone και η ανησυχία ότι η Ουκρανία θα διαμελιστεί στο πλαίσιο μιας μελλοντικής ειρηνευτικής συμφωνίας, ρίχνουν βαριά σκιά στη συνάντηση των ευρωπαίων ηγετών που σχεδιάζουν την ανοικοδόμηση της χώρας.
Το συνέδριο, το τέταρτο στη σειρά, συγκεντρώνει ηγέτες όπως ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι, ο Φρίντριχ Μερτς (Γερμανία), η Τζόρτζια Μελόνι (Ιταλία) και ο Ντόναλντ Τουσκ (Πολωνία), σε μια περίοδο πρωτοφανούς πίεσης στην ουκρανική οικονομία, καθώς ο Βλαντίμιρ Πούτιν διευρύνει τα πλήγματα σε όλη τη χώρα με αριθμό-ρεκόρ μακράς εμβέλειας drone.
Υπάρχει έντονη αβεβαιότητα γύρω από το αμερικανικής ηγεσίας ειρηνευτικό σχέδιο, το οποίο αναμένεται να περιλαμβάνει εδαφικές παραχωρήσεις. Έκθεση του προηγούμενου μήνα εκτίμησε ότι πάνω από το ένα τρίτο του κόστους ανοικοδόμησης της Ουκρανίας - σχεδόν 200 δισ. δολάρια - θα επιβαρύνει μια χρεοκοπημένη Ρωσία, αν το Κίεβο αναγκαστεί να αποδεχθεί την απώλεια ελέγχου σε τέσσερις περιοχές. Το στοιχείο αυτό υπογραμμίζει ότι το μέλλον της Ουκρανίας δεν απειλείται μόνο από πολιτική διαίρεση, αλλά και από οικονομική ανισότητα, με τα ανατολικά, ρωσοκρατούμενα εδάφη να κινδυνεύουν να υποστούν τη μεγαλύτερη ζημιά.
Αν και το επίκεντρο του συνεδρίου είναι η προσέλκυση μακροπρόθεσμων ιδιωτικών επενδύσεων, η άμεση ανάγκη προστασίας του ουκρανικού πληθυσμού και της οικονομίας από τις καταστροφικές συνέπειες των επιθέσεων με drones κυριαρχεί.
Ο Ζελένσκι δήλωσε στη Ρώμη: «Η Ρωσία προετοιμάστηκε και για αυτή τη συνάντηση, καθώς δυστυχώς, λίγες ώρες πριν, σημειώθηκε μια μαζική, σφοδρή επίθεση στην Ουκρανία. Στόχος ήταν η πρωτεύουσα, το Κίεβο».
Ο Μερτς καταδίκασε τις επιθέσεις ως «τρομοκρατία κατά του άμαχου πληθυσμού», τονίζοντας ότι «δεν έχουν καμία σχέση με στρατιωτικούς στόχους» και κάλεσε για αυξημένη πίεση προς τη Ρωσία και άρση του βέτο της Σλοβακίας στις νέες κυρώσεις της ΕΕ.
Το Ινστιτούτο Διεθνών Πολιτικών Μελετών (ISPI) εκτιμά, βάσει στοιχείων της Παγκόσμιας Τράπεζας, ότι το κόστος ανοικοδόμησης στις τέσσερις κυρίως ρωσοκρατούμενες περιοχές — Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα — θα φτάσει τα 188 δισ. δολάρια. Το συνολικό κόστος για δεκαετές πλάνο ανοικοδόμησης και ανάκαμψης (2025-2035) υπολογίζεται στα 524 δισ. δολάρια.
Από τις ζημιές που έχουν καταγραφεί από το 2022, το 66% (116 δισ. δολάρια) και το 47% του συνολικού κόστους αποκατάστασης (248 δισ. δολάρια) αφορούν τις περιοχές Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια, Χερσώνα και Χάρκοβο.
Αν το Κίεβο δεχτεί να παραχωρήσει τις τέσσερις διαφιλονικούμενες περιοχές για να τερματιστούν οι εχθροπραξίες, είναι πιθανό η Ρωσία να επωμιστεί σημαντικό μέρος του κόστους ανοικοδόμησης.
Η δυσκολία σχεδιασμού ρεαλιστικών σεναρίων για την επόμενη μέρα τονίζεται από το γεγονός ότι, από το προηγούμενο συνέδριο στο Βερολίνο το 2024, οι ζημιές στις ενεργειακές υποδομές αυξήθηκαν κατά 93% σε έναν χρόνο. Οι τομείς που έχουν πληγεί περισσότερο είναι:
- Κατοικίες: 57 δισ. δολάρια ζημιές
- Μεταφορές: περίπου 36 δισ. δολάρια
- Ενέργεια και εξόρυξη: περίπου 20 δισ. δολάρια
Η επέκταση του πολέμου με drones και η διεύρυνση του μετώπου σε περιοχές όπως το Ντνίπρο και η Σούμι έχουν επιδεινώσει την οικονομία. Οι πολεμικές δαπάνες αυξάνουν τον πληθωρισμό (έφτασε το 15%), ενώ η ανάπτυξη επιβραδύνεται λόγω των συνεχών επιθέσεων στη βιομηχανία και τις υποδομές. Η Παγκόσμια Τράπεζα αναθεώρησε την πρόβλεψη ανάπτυξης για φέτος μόλις στο 2%.
Υπάρχει έντονη απογοήτευση στους αναλυτές για την έλλειψη ουσιαστικών αποτελεσμάτων από την αλληλουχία συνεδρίων ανοικοδόμησης. Ο πρώην απεσταλμένος των ΗΠΑ στην Ουκρανία, Κερτ Βόλκερ, τόνισε ότι οι προηγούμενες διασκέψεις παρήγαγαν «μεγαλόπνοες ιδέες χωρίς καμία συνέχεια», ενώ η ουσιαστική βοήθεια έχει προέλθει από την ΕΕ, τις ΗΠΑ, την Ιαπωνία, το Ηνωμένο Βασίλειο και την Παγκόσμια Τράπεζα. Ο Βόλκερ ζητά τη δημιουργία μόνιμου φορέα για την προώθηση ιδιωτικών επενδύσεων.
Με πληροφορίες από Guardian
