Η Ινδία εξαπέλυσε σειρά επιθέσεων κατά του Πακιστάν μέσα στη νύχτα, σε μια επιχείρηση που το Νέο Δελχί ονόμασε «Επιχείρηση Sindoor», ως απάντηση – όπως υποστηρίζει – στην τρομοκρατική επίθεση στο Κασμίρ τον περασμένο μήνα που κόστισε τη ζωή σε 26 ανθρώπους. Οι εξελίξεις έρχονται σε μια περίοδο όπου η στρατιωτική βία παγκοσμίως έχει κανονικοποιηθεί και οι διεθνείς διπλωματικοί μηχανισμοί έχουν αποδυναμωθεί.
Καθώς το Κασμίρ αποτελεί το «μήλον της Έριδος» μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν, και μολονότι οι εντάσεις ανάμεσα στις δύο πυρηνικές δυνάμεις της Νότιας Ασίας δεν είναι πρωτόγνωρες, η παρούσα επιχείρηση θεωρείται πολύ πιο επιθετική από τις προηγούμενες στρατιωτικές ενέργειες του 2016 και του 2019, γεγονός που ανεβάζει κατακόρυφα το διακύβευμα για την απάντηση του Πακιστάν, το οποίο κάνει λόγο για «πράξη πολέμου».
Η Ινδία ανέφερε πως χτυπήθηκαν εννέα στόχοι, δημοσιεύοντας μάλιστα βίντεο από βομβαρδισμούς «τρομοκρατικών στρατοπέδων» εντός του πακιστανικού εδάφους. Τέσσερις από αυτούς τους στόχους βρίσκονταν στην επαρχία Παντζάμπ, η οποία δεν είχε δεχτεί επίθεση από την Ινδία από τον πόλεμο του 1971.
Το Ισλαμαμπάντ ανακοίνωσε τον θάνατο τουλάχιστον 26 αμάχων, ενώ η Ινδία υποστήριξε μέσω του ΥΠΕΞ της, Βίκραμ Μίσρι, ότι ο στόχος ήταν να «αποτραπούν μελλοντικές τρομοκρατικές ενέργειες». Παρ' όλα αυτά, το Πακιστάν δεσμεύτηκε πως θα απαντήσει, πυροδοτώντας ανησυχίες για παρατεταμένη κλιμάκωση.
Το σκηνικό είναι ανησυχητικό, ιδιαίτερα αν αναλογιστεί κανείς πως και οι δύο χώρες διαθέτουν περίπου 170 πυρηνικές κεφαλές η καθεμία. Ο στρατός της Ινδίας αριθμεί 1,23 εκατομμύρια στρατιώτες και πάνω από 500 μαχητικά αεροσκάφη, ενώ το Πακιστάν διαθέτει 560.000 στρατιώτες και περισσότερα από 400 μαχητικά.
Παρότι ο γενικευμένος πόλεμος θεωρείται απίθανος, η διεθνής συγκυρία καθιστά πιθανή την περαιτέρω κλιμάκωση. Ήδη, σημειώνονται ανταλλαγές πυρών κατά μήκος της γραμμής ελέγχου στο Κασμίρ, με πέντε νεκρούς να αναφέρονται από την πακιστανική πλευρά και επτά από την ινδική.
Όπως σημειώνει ο Σαμίρ Πούρι, αναλυτής του Chatham House, «τα τελευταία τρία χρόνια, η ιδέα ότι τα κράτη δεν εμπλέκονται σε πολέμους έχει καταρρεύσει. Η πραγματικότητα αυτή έχει διευρύνει τη φαντασία στρατιωτικών επιτελείων ανά τον κόσμο».
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η επανάληψη των εχθροπραξιών στη Γάζα από το Ισραήλ, καθώς και η απουσία ενεργού μεσολάβησης από τις ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, έχουν ενισχύσει ένα διεθνές περιβάλλον όπου η στρατιωτική βία γίνεται αποδεκτή ως εργαλείο εξωτερικής πολιτικής.
Το Ιράν εξαπέλυσε δύο επιθέσεις μακράς εμβέλειας κατά του Ισραήλ το 2024, η Βόρεια Κορέα έστειλε στρατεύματα στην Ουκρανία στο πλευρό της Ρωσίας, ενώ η Δύση αποφεύγει κάθε άμεση στρατιωτική εμπλοκή.
Παράλληλα, οι έννοιες της αναλογικότητας και προστασίας αμάχων φαίνεται να παραμερίζονται. Πύραυλος των Χούθι της Υεμένης που έπεσε κοντά στο αεροδρόμιο του Τελ Αβίβ οδήγησε σε ισραηλινή επίθεση που προκάλεσε ζημιές ύψους 500 εκατ. δολαρίων στο αεροδρόμιο της Σαναά. Οι Χούθι δεσμεύτηκαν να συνεχίσουν τις επιθέσεις τους.
Ενδεικτική της κατάστασης είναι και η επίθεση του Ισραήλ σε σχολείο-καταφύγιο στη Γάζα, όπου σκοτώθηκαν 59 άνθρωποι, ανάμεσά τους 9 γυναίκες και 3 παιδιά.
Ακόμα και σε περιπτώσεις όπου επιτυγχάνονται εκεχειρίες, όπως στη συμφωνία ΗΠΑ–Χούθι μετά από επτά εβδομάδες βομβαρδισμών, το κόστος είναι βαρύ: μόνο σε δύο επιθέσεις σκοτώθηκαν 148 άνθρωποι.
Μέσα σε όλα αυτά, οι ΗΠΑ – παρά την ισχύ τους – φαίνονται ανίκανες ή απρόθυμες να συγκρατήσουν τις εξελίξεις. Ο Τραμπ δήλωσε σχετικά με την κρίση Ινδίας–Πακιστάν: «Πάντα πολεμούν». Η Ουάσιγκτον πλέον διατηρεί ψυχρές σχέσεις με το Πακιστάν, ενώ δείχνει επιείκεια προς την Ινδία, ενθαρρύνοντας πιθανώς την επιθετική της στάση.
Την Πέμπτη, ο κόσμος τιμά την επέτειο της λήξης του Β' Παγκοσμίου Πολέμου στην Ευρώπη, ωστόσο 80 χρόνια μετά, το παγκόσμιο σκηνικό αποκαλύπτει την αποδόμηση των διεθνών κανόνων και την έναρξη, ενδεχομένως, μιας νέας εποχής συγκρούσεων.
Με πληροφορίες από Guardian
