«ΠΑΛΙΟΜΟΔΙΤΙΚΟ; Πρόκειται για μια κλασική τέχνη!» μου απαντάει εξοργισμένος ο Τόρι Ντομπρίν, όταν τολμώ να πω ότι το κλασικό μπαλέτο του 19ου αιώνα ίσως έχει ξεπεραστεί και αποτελεί από μόνο του παρωδία του λαμπερού παρελθόντος. Και συνεχίζει: «Το μπαλέτο τόσο ως άποψη όσο και ως τεχνική διαμορφώθηκε με τέτοιο τρόπο ώστε να ανταποκριθεί στις ανάγκες της αριστοκρατίας και μιας εποχής εντελώς διαφορετικής από τη δική μας. Ωστόσο παραμένει ένα απολαυστικό θέαμα».
Καλλιτεχνικός διευθυντής των περίφημων Trocks εδώ και 30 χρόνια, της διεθνώς διάσημης κομπανί μπαλέτου που φέτος γιορτάζει τα 50 χρόνια της και έχει συμπεριλάβει και την Αθήνα στη διεθνή της τουρνέ (έχοντας παρουσιάσει πρώτη φορά τη δουλειά της εδώ 13 χρόνια πριν, στο Μέγαρο), απαντάει σε μια σειρά σύντομων ερωτήσεων σχετικά με αυτή την τόσο ιδιαίτερη ομάδα χορού, η οποία αποτελείται αποκλειστικά από άντρες χορευτές που εκτελούν αριστουργηματικά θρυλικές χορογραφίες in drag, ενώ συγχρόνως τις παρωδούν.
«Οπωσδήποτε η κοινωνία έχει αλλάξει και θα έλεγα ότι πια μας έχει φτάσει στο πώς αντιμετωπίζουμε θέματα φύλου και συμπερίληψης».
Με την επίσημη ονομασία «Les Ballets Trockadero de Monte Carlo», η ομάδα ιδρύθηκε στη Νέα Υόρκη τη δεκαετία του 1970, λίγα μόλις χρόνια μετά το Stonewall (την ιστορική εξέγερση της νεοϋρκέζικης γκέι κοινότητας εναντίον της αστυνομίας), και κατάφερε πολύ σύντομα, χάρη στην καλλιτεχνική της αρτιότητα και το camp χιούμορ της, να γίνει αποδεκτή θριαμβευτικά και από τους πλέον σκληροπυρηνικούς θιασώτες του κλασικού μπαλέτου διεθνώς.
Άντρες κάθε ηλικίας, ντυμένοι μπαλαρίνες με πουέντ και τουτού, ερμηνεύουν διάσημα μπαλέτα του 19ου αιώνα όπως η «Λίμνη των κύκνων», η «Ζιζέλ» και άλλα. Διαθέτουν τέλεια τεχνική μπαλέτου αλλά και έφεση στο σλάπστικ και τη σάτιρα, και δημιουργούν ξεκαρδιστικές παραστάσεις για ένα αφοσιωμένο κοινό που τους παρακολουθεί εδώ και 5 δεκαετίες.
Τέλεια συγχρονισμένα λάθη, άγαρμπες κινήσεις, παρατράγουδα σε απαιτητικές χορογραφίες, σάτιρα της συμπεριφοράς των πρώτων μπαλαρίνων, όλα συμβάλλουν σε ένα απολαυστικό θέαμα που δεν παρεξηγείται ούτε καν από το κοινό χωρών οι οποίες έχουν μεγάλη παράδοση στο μπαλέτο· αντιθέτως, τους αποθεώνουν. Μάλιστα, σημαντικοί καλλιτέχνες του χορού, όπως ο Μιχαήλ Μπαρίσνικοφ, συνεργάστηκαν μαζί τους χορογραφώντας ή χορεύοντας δίπλα τους.
Όπως εξηγεί ο Ντομπρίν, μπορεί παλιότερα, τις δεκαετίες του ’70 και του '80, να δέχτηκαν κάποιες αρνητικές κριτικές και την απόρριψη από μέρος των θεατών, σταδιακά όμως απέκτησαν φανατικούς οπαδούς. «Από τα μέσα της δεκαετίας του '90 τα πράγματα άρχισαν να αλλάζουν. Από ένα σημείο και μετά έχω να θυμάμαι μόνο επιτυχίες και την εκτίμηση του κόσμου. Έχουμε εμφανιστεί τέσσερις φορές στη Ρωσία, πάντα με μεγάλη επιτυχία. Μπορεί οι Ρώσοι να αγαπούν τον κλασικό χορό, αλλά διαθέτουν και χιούμορ· αυτός είναι ένας καλός συνδυασμός. Αλλά και στην Κοπεγχάγη, όπου κάναμε ντεμπούτο το 2023, όλες μας οι παραστάσεις ήταν sold out».
Αναρωτιέμαι αν για την επιλογή των μελών της ομάδας δίνεται μεγαλύτερη σημασία στην εκπαίδευσή τους στον χορό ή στο κωμικό τους ταλέντο. Εξηγεί: «Είμαστε επαγγελματίες, ταλαντούχοι χορευτές και κωμικοί. Αυτά πάνε μαζί, έτσι ώστε να μπορούμε να παρουσιάσουμε ένα διασκεδαστικό θέαμα χορού και κωμωδίας για όλους. Εν τέλει, το κοινό διασκεδάζει παρακολουθώντας κάτι που του είναι πολύ οικείο αλλά με έναν εντελώς διαφορετικό τρόπο. Βλέπουν αντρικά σώματα αντί για γυναικεία να αλληλεπιδρούν με ευρηματικό και ξεκαρδιστικό τρόπο. Εξάλλου σατιρίζουμε πολλά είδη χορού και όχι μόνο το κλασικό μπαλέτο· σατιρίζουμε εξίσου τον σύγχρονο και τον μοντέρνο χορό».
Τον ρωτώ αν το κλασικό μπαλέτο ως μορφή τέχνης εμπεριέχει το κουίρ στοιχείο. Λέει: «Δεν υπάρχουν κρυφά κουίρ στοιχεία στο μπαλέτο. Είμαστε μια κομπανί που παίζει με τις συμβάσεις του κλασικού μπαλέτου χρησιμοποιώντας κάθε είδος χιούμορ, συμπεριλαμβανομένου του λεγόμενου camp (βιτριολικό και σατιρικό γκέι χιούμορ) αλλά και της εκλεπτυσμένης παρωδίας. Οποιοσδήποτε μπορεί να διασκεδάσει με τις παραστάσεις μας, ακόμα και παιδιά. Επίσης όσοι αγαπούν την κωμωδία και όχι απαραίτητα το μπαλέτο ή όσοι αγαπούν το μπαλέτο και θέλουν να έρθουν σε επαφή με έναν ανανεωτικό τρόπο θέασής του».
Εν τέλει, τι έχει αλλάξει δραστικά μέσα στα 50 χρόνια της πορείας της ομάδας; Απαντάει: «Οπωσδήποτε η κοινωνία έχει αλλάξει και θα έλεγα ότι πια μας έχει φτάσει στο πώς αντιμετωπίζουμε θέματα φύλου και συμπεριλήψης, καθώς όταν πριν από 50 χρόνια ξεκινούσαμε την ομάδα, συμπεριλάβαμε όλους τους τύπους που θέλησαν να συνεργαστούν μαζί μας, ασχέτως φύλου, χρώματος, καταγωγής, κοινωνικής τάξης και οικονομικού υπόβαθρου».
