«Forest bathing» και τέχνη στον Βοτανικό Κήπο Ι. & Α. Ν. Διομήδους
Η θεραπευτική επίδραση της φύσης που προτείνει η έκθεση «Forest bathing» (Shinrin-yoku) γεννιέται σε ένα ιδανικό περιβάλλον, στον μεγαλύτερο βοτανικό κήπο της χώρας μας και της ανατολικής Μεσογείου, στον κήπο Ι. & Α. Ν. Διομήδους. Η περιήγηση στον κήπο με τα 4.000 είδη φυτών, τους δενδρώνες και τους ανθισμένους ανθώνες μοιάζει με κυνήγι θησαυρού για τον επισκέπτη, που θα ανακαλύψει τα έργα των 15 Ελλήνων και διεθνών καλλιτεχνών τα οποία εναρμονίζονται με το φυσικό περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα του κήπου.
Στη νέα έκθεση του PCAI, σε επιμέλεια Κίκας Κυριακάκου, τα έργα, εγκαταστάσεις, φωτογραφία, γλυπτική, ΑΙ, εικονογραφήσεις ή φιλμ, επιδιώκουν την αλληλεπίδραση με τον βοτανικό κήπο, την περιβάλλουσα δασική περιοχή, τις λίμνες με νούφαρα, τα ξέφωτα και τα θερμοκήπια, υπογραμμίζοντας παράλληλα τον ρόλο του κήπου ως περιοχής προστασίας χιλιάδων ειδών χλωρίδας και ως καταφυγίου για την τοπική άγρια πανίδα. Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στη συνήθεια να περνάμε χρόνο κοντά στη φύση, χωρίς την αγωνία των ηλεκτρονικών συσκευών και τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας, και στην έννοια του νερού που έχει τη δύναμη να μας μεταφέρει και να μας παρηγορεί, σύμφωνα με τα λόγια του Gaston Bachelard.
Ο τίτλος της έκθεσης παραπέμπει στη συνήθεια να περνάμε χρόνο κοντά στη φύση, χωρίς την αγωνία των ηλεκτρονικών συσκευών και τους γρήγορους ρυθμούς της καθημερινότητας, και στην έννοια του νερού που έχει τη δύναμη να μας μεταφέρει και να μας παρηγορεί
Η έκθεση εμβαθύνει ακόμα στις μυθολογίες και τις παραδόσεις της ama, μέσα από το έργο της Aiko Ohno, φωτογράφου και δύτριας. Τα κινητικά φωτογραφικά γλυπτά της Maria Antelman προσεγγίζουν τη βαθιά μας σύνδεση με τη φύση απέναντι σε ένα τοπίο τεχνητής νοημοσύνης. Η Νικομάχη Καρακωστάνογλου τοποθετεί στο ξέφωτο ένα στρογγυλό μαρμάρινο γλυπτό και καλεί τον θεατή να το ανακαλύψει. Οι VASKOS με τα «Υδρο-ερωτικά φεγγάρια» προαναγγέλλουν μια «οικο-κουίρ» κοινότητα ως μια νέα μορφή αντίστασης. Ο Δημήτρης Ιωάννου κάνει μια εγκατάσταση με 100 βότσαλα που συνέλεξε ο πατέρας του σε μια περίοδο 35 περίπου ετών και η Εύα Στεφανή συμμετέχει με ένα ντοκιμαντέρ πάνω στην ανεμελιά και τη μελαγχολία των λουτροπόλεων. Ο Γιώργος Δρίβας δημιουργεί μια σειρά φωτογραφιών, με ένα πρόγραμμα τεχνητής νοημοσύνης να αναδημιουργεί κάποιες από τις εικόνες του.
Η εγκατάσταση των Campus Novel ασχολείται με τα μικρο-συστήματα και τα πεδία συμβιωτικής πολυπλοκότητας. Οι Μαρία Φ Ντολόρες & Σοφία Ντώνα | Maria F Dolores & Sofia Dona παίρνουν μέρος με μια εγκατάσταση εμπνευσμένη από το Ξέφωτο του Αλέξη Μπίστικα και το Sex, Lies, Religion της Annette Kennerley. Ο Μιχάλης Afolayan δημιουργεί έργο με έναν Χορό ανθρώπων που εμφανίζεται για να εξιστορήσει την ιστορία της μετακίνησης. Η Αsako Masunouchi δημιουργεί εικόνες που αντιπροσωπεύουν τις πέντε αισθήσεις. Η Lynn Hershman Leeson ασχολείται με την εύθραυστη φύση της ίδιας της ζωής, ο Éric Baudelaire με την ταινία A Flower in the Mouth κάνει μια αναφορά στην έννοια του χρόνου, η Raffaela Naldi Rossano φτιάχνει μια πλωτή εγκατάσταση για τις χελώνες και η Μαλβίνα Παναγιωτίδη προσεγγίζει την αράχνη ως σύμβολο και ως φορέα ευρύτερων συστημάτων αντίληψης και αναδημιουργίας του κόσμου.
Δείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση εδώ
Η «κατσίκα» της τέχνης στο κτήμα ΜΑΛΙ ΒΕΝΙ
Στον αρχαίο ελληνικό μύθο μια κατσίκα θρέφει με το γάλα της τον μικρό Δία, ενώ ο τραγόμορφος Πάνας και οι Σάτυροι κατοικούν σε δάση και δίπλα σε ακροποταμιές μέσα σε μια ευφρόσυνη και οργιαστική ατμόσφαιρα χορού, μουσικής και ασυγκράτητης ερωτικής λαγνείας. Σύμβολο γονιμότητας και ευημερίας, δύναμης, αντοχής και σεξουαλικής ζωτικότητας και από την άλλη πλευρά η ζοφερή διάσταση, η μαγεία και η διαβολική παρουσία, η μορφή του Σατανά που αρκετές φορές στον χριστιανικό κόσμο έχει πολλά από τα μορφολογικά χαρακτηριστικά της κατσίκας: κανένα άλλο ζώο δεν αποτυπώνει τόσο διαμετρικά αντίθετους συμβολισμούς.
Τις πρωταγωνίστριες κατσίκες της έκθεσης τις συναντάμε σε ενιαίο εικαστικό περιβάλλον, σ’ έναν αναπάντεχο χώρο, στην αποθήκη ενός μεγάλου κτήματος στο Μαρκόπουλο, στο «ΜΑΛΙ ΒΕΝΙ», που στα αρβανίτικα σημαίνει «βουνό από οξιές». Είναι ένα από τα πρώτα κτήματα στην Ελλάδα που στράφηκαν στη βιοκαλλιέργεια και στη συνέχεια στην αναγεννητική βιολογική καλλιέργεια. Μια σειρά έργων εικαστικών από διαφορετικές γενιές –ζωγραφικές συνθέσεις, γλυπτά και κεραμικά, φωτογραφίες και εγκαταστάσεις– προσεγγίζουν το θέμα με ξεχωριστή ευαισθησία. Πρόκειται για έργα που διακρίνονται για τις εικαστικές τους ποιότητες, αλλά ταυτόχρονα θέτουν έμμεσα ζητήματα για την «ψυχή» των ζώων, μέσα στο ευρύτερο πλαίσιο επανεξέτασης της σχέσης και της συνύπαρξής τους με τους ανθρώπους. Η έκθεση καταφέρνει και συνδυάζει με πρωτότυπο, ευρηματικό και ευφάνταστο τρόπο αναφορές και συμβολισμούς που συνδέονται με το συγκεκριμένο ζώο, μύθους και παραδόσεις, δοξασίες και θρησκευτικές τελετουργίες.
Η έκθεση, που πραγματοποιείται με την υποστήριξη του MOMus-Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης-Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, βασίζεται σε πρωτοβουλία της Μάρως Λάγια, η οποία το 1984 πρωτοστάτησε στην απόκτηση της δωρεάς του Αλέξανδρου Ιόλα στο Μακεδονικό Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης, είναι σε επιμέλεια Γιάννη Μπόλη και θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024. Ξεκίνησε ως μια ευφάνταστη ιδέα, ένας τρόπος να συμβεί κάτι διαφορετικό, που τονίζει τη σημασία μιας πιο ηθικής στάσης απέναντι στο περιβάλλον. Το ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι τα περισσότερα από τα έργα δεν δημιουργήθηκαν για την έκθεση, αλλά προϋπήρχαν και καταγράφουν ιστορίες ενός ζώου θαυμαστού και τερατώδους, κυριαρχικού και έξυπνου, διασκεδαστικού και τρομακτικού, ποιητικού και γοητευτικού σε μια έκθεση-συνάντηση σε έναν καινούργιο και απροσδόκητο κοινό τόπο, τον τόπο της συνάντησης της τέχνης, της φύσης και της χαράς.
Θα συναντήσετε έργα των καλλιτεχνών: Γιώργος Αλεξανδρίδης, Αννίτα Αργυροηλιοπούλου, Ανδριάνα Βερβέτη, Στρατής Βογιατζής, Ανδρέας Βούσουρας, Απόστολος Γεωργίου, Νίκος Γιαβρόπουλος, Κορνήλιος Γραμμένος, Λυδία Δαμπασίνα, Χριστόφορος Δουλγέρης, Αντιγόνη Καββαθά, Γιάννης Καστρίτσης, Diane Katsiaficas, Γιάννης Κονταράτος, Κυριάκος Κρόκος, Tania Latarjet, Αλέξανδρος Μαγκανιώτης, Θάνος Μακρής, Μανώλης Μπαμπούσης, Μάνια Μπενίση, Νικόλας Μπλιάτκας, Ναταλία Μελά, Άλεξ Μυλωνά, Ελένη Μυλωνά, Νουράκο (Φανούρης Μωραΐτης), Κοσμάς Ξενάκης, Μαρία Παναγιώτου, Αντώνης Παπαδόπουλος, Ιφιγένεια Σδούκου, Μίλτος Σκούρας, Γιώργος Σταθόπουλος, Δανάη Σταματίου, Νίκος Τρανός, Γιώργος Τσακίρης, Γιώργος Τσεριώνης, Κώστας Τσώλης, Αλέκος Φασιανός, Διονύσης Χριστοφιλογιάννης.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση εδώ
Μια Οδύσσεια στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά
Μέσα σε ένα μουσείο-κόσμημα, στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πειραιά, το οποίο προσφέρει στον επισκέπτη την αντιπροσωπευτική και πλήρη εικόνα της ιστορίας της πόλης, που κατά την αρχαιότητα γνώρισε μεγάλη ακμή τόσο ως εμπορικό κέντρο της ανατολικής Μεσογείου όσο και ως πολεμικός ναύσταθμος της αρχαίας Αθήνας, στο πλαίσιο των Ποσειδωνίων 2024 η περιοδική έκθεση με τίτλο «ODYSSEY» σε επιμέλεια της Μαριλένας Κουτσούκου, η οποία θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2024, παρουσιάζει είκοσι τέσσερα έργα καταξιωμένων καλλιτεχνών σε συνομιλία με αριστουργήματα του μουσείου.
Τα έργα, εμπνευσμένα από τις ραψωδίες της ομηρικής Οδύσσειας, συνιστούν μικρές σπουδές αναφορικά με τη ναυτοσύνη και τον κόσμο της θάλασσας, αλλά και τις διαχρονικές πανανθρώπινες αξίες της αγάπης, της πίστης στον ανθρώπινο νου, της τόλμης, του θάρρους, της περιπετειώδους αναζήτησης, της επιμονής και του νόστου. Αυτά τα ζητήματα έχουν απήχηση διαχρονικά τόσο σε καλλιτέχνες όσο και στο κοινό, καθιστώντας την Οδύσσεια γόνιμο έδαφος για καλλιτεχνική εξερεύνηση και πολυεπίπεδη ερμηνεία.
Στον πυρήνα της, η Οδύσσεια είναι μια γιορτή του ανθρώπινου πνεύματος και της ανθεκτικότητας, του θάρρους και της αντοχής απέναντι στις αντιξοότητες και εξερευνά πανανθρώπινα θέματα, όπως οι ανθρώπινες εμπειρίες, η φύση του ηρωισμού ή η αναζήτηση της ταυτότητας. Κάθε έργο συνοδεύεται από έναν κεντρικό στίχο του ομηρικού έπους. Οι επιλεγμένοι στίχοι παρέχουν ένα εγχειρίδιο για την αγάπη, την καλοσύνη, την πίστη, τον σεβασμό, την τέχνη, αλλά και την εκδίκηση, τον θάνατο και τελικά την ίδια τη ζωή μας.
Η έκθεση δημιουργεί μια νέα εμπειρία στον επισκέπτη, καθώς ο διάλογος των σύγχρονων έργων τέχνης με τα αρχαία αντικείμενα, διάλογος του παρελθόντος με το παρόν, ενθαρρύνει τη βαθύτερη κατανόηση και των δύο. Η ανθρώπινη δημιουργία προβάλλεται με νήματα δημιουργικότητας και έκφρασης που αλλάζουν με την πάροδο του χρόνου, ενώ η ζωή και η τέχνη συνεχίζουν αδιάλειπτα την πορεία τους και εξελίσσονται διαρκώς και σε διαρκή συνεχή συνάφεια με τα θέματα που διερευνώνται στην Οδύσσεια.
Δεν θα μπορούσε σε αυτή την έκθεση παρά να εξετάζεται η διαρκής σημασία της θάλασσας σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, ενώ προβάλλονται σύγχρονες ερμηνείες των θεμάτων που προκύπτουν μέσω της τέχνης, αναπροσδιορίζοντας τη σχέση του θεατή με το καλλιτέχνημα και τον χρόνο και προσφέροντας νέα ερεθίσματα που δημιουργούν νέες συνθήκες και νέο περιβάλλον παρατήρησης.
Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Eozen Agopian, Χρίστος Ακορδαλίτης, Αντωνάκης, Pablo Benzo, Bea Bonafini, Elvire Bonduelle, The Callas (Λάκης και Άρης Ιωνάς), Βασίλης Γεροδήμος, Δημήτρης Γκέτσις, Sunna Hansdóttir, Νικομάχη Καρακωστάνογλου, Διονύσης Καβαλλιεράτος, Ηλίας Κοέν, Αριστείδης Λάππας, Ηλιοδώρα Μαργέλλου, Μαργαρίτα Μυρογιάννη, Ηλίας Παπαηλιάκης, Prince Nikolaos, Δαυίδ Σαμπεθάι, Σοφία Στεβή, Φίλιππος Θεοδωρίδης, Πάνος Τσαγκάρης.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση εδώ
Η Εσπλανάδα κάτω από το βλέμμα της Άλεξ Μυλωνά
Vintage αρχειακές φωτογραφίες της Ελένης Μυλωνά με τη μητέρα της, γλύπτρια Άλεξ Μυλωνά, ντοκουμέντα της συνεργασίας δύο καλλιτέχνιδων, μάνας και κόρης, το 1976, κοιτάζουν επίμονα τον περιπατητή της Εσπλανάδας σε αυτή την υπαίθρια έκθεση του ΚΠΙΣΝ σε συνεργασία με την Εθνική Πινακοθήκη, σε επιμέλεια Συραγώς Τσιάρα, που θα διαρκέσει έως τις 30 Σεπτεμβρίου.
Η έκθεση προτείνει με σύγχρονους όρους την αναβίωση ή/και την εκπλήρωση του οράματος της γλύπτριας Άλεξ Μυλωνά, με το σκεπτικό της να επικεντρώνεται στη σχέση της γυναικείας καλλιτεχνικής δημιουργίας με την ιστορική και θεσμική πραγματικότητα, τους περιοριστικούς όρους, το όνειρο και την έμπρακτη υπέρβαση. Με αφετηρία τις γλυπτικές/αρχιτεκτονικές προτάσεις που συνέλαβε και υλοποίησε η Άλεξ Μυλωνά κατά τη δεκαετία του 1970, αναπτύσσεται ως ένα σπονδυλωτό πρότζεκτ που συνομιλεί με το πρόγραμμα του ΚΠΙΣΝ και επιδιώκει να εκπληρώσει το αρχικό όραμα της δημιουργού με σύγχρονους όρους εκθεσιακού βιώματος, ορατότητας και συμμετοχικής δράσης στη δημόσια σφαίρα.
Οι έξι φωτογραφίες της Ελένης Μυλωνά που περιλαμβάνονται στην έκθεση αποτελούν τεκμήριο της συνάντησης δυο γυναικών εικαστικών δημιουργών που τις ενώνει επιπλέον η σχέση μητέρας - κόρης και συμπληρώνονται από δυο γλυπτικές συνθέσεις. Η πρώτη είναι η «Ανάπτυξη του κύκλου – Πρόταση για κάθισμα σε Μουσείο» που μεταφέρθηκε από το υπαίθριο πάρκο της Εθνικής Γλυπτοθήκης στην Εσπλανάδα για να ενταχθεί σε ένα πλαίσιο ολιστικής προσέγγισης για τη λειτουργία της τέχνης στον δημόσιο χώρο, η οποία δεν περιορίζεται στην αισθητική αγωγή, αλλά συγκροτεί πυρήνες συλλογικής αλληλεπίδρασης, ανταλλαγής εμπειριών, εργαστηριακής δραστηριότητας και κοινωνικού διαμοιρασμού.
Την έκθεση στην Εσπλανάδα ολοκληρώνει η εγκατάσταση του γλυπτού της Άλεξ Μυλωνά με τίτλο «Μπεριόσκα», που είναι φτιαγμένο από σφυρήλατο σίδερο, μια καλλιτεχνική δημιουργία που ξεχωρίζει για την ελλειπτικότητα, τη σχηματοποίηση και τη λυρική ενορχήστρωση των χορευτικών κινήσεων.
H διαδρομή της Άλεξ Μυλωνά χαρακτηρίζεται από ριζικές ανατροπές ως προς τους κοινωνικά προδιαγεγραμμένους ρόλους. Διαγράφει μια ξεχωριστή εικαστική πορεία ανάμεσα στο σχέδιο, τη ζωγραφική και τη γλυπτική, στην οποία αφιερώνεται συστηματικά επιδιώκοντας τη γεωμετρική λιτότητα, την αιχμηρότητα, τη μετωπικότητα και την εναρμόνιση των αντιθέτων. Από το τσιμέντο και τον πωρόλιθο μέχρι τον ορείχαλκο, το σίδερο, το αλουμίνιο και το μάρμαρο, πειραματίστηκε με ποικίλα υλικά και συνομίλησε με νεωτερικές εικαστικές τάσεις, όπως ο κονστρουκτιβισμός και η γεωμετρική αφαίρεση, χωρίς να απεμπολήσει την πολιτισμική μνήμη της αρχαϊκής γλυπτικής και της κυκλαδικής τέχνης.
Σε προσωπικό, επαγγελματικό και κοινωνικό επίπεδο διεκδικεί και διαμορφώνει μια νέα, αυτοτελή ταυτότητα, που την οδηγεί σε ρήξη με τη μητρότητα, τον οικογενειακό βίο, την ασφάλεια αλλά και τους περιορισμούς των θεσμών. «Εμείς οι γυναίκες προσπαθούμε να σταθούμε σ’ αυτόν τον ανδροκρατούμενο κόσμο και με τις αιχμές μας να ισορροπήσουμε. Είναι ο αγώνας μας», εξομολογείται στον φακό, σε ένα βίντεο-πορτρέτο που δημιούργησε η Ελένη Μυλωνά για την Άλεξ με αρχειακό υλικό, το 2016, χρονιά του θανάτου της.
Βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την έκθεση εδώ
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στην έντυπη LiFO.
