Έπειτα από έξι ημέρες βίας, ταραχών και ασταμάτητων επεισοδίων, οι εντάσεις στη φλεγόμενη Γαλλία φαίνεται πως υποχωρούν, τουλάχιστον προσωρινά.
Την Κυριακή, η γαλλική αστυνομία προχώρησε σε 49 συλλήψεις σε όλη τη χώρα. Ο αριθμός μπορεί να ακούγεται αξιοσημείωτος, ωστόσο ωχριά απέναντι στις 719 συλλήψεις του Σαββάτου και τις 1.300 που έγιναν την Παρασκευή.
Η σχετική αποκλιμάκωση, όμως, δεν δίνει ακόμα τη θέση της στον εφησυχασμό. Έπειτα από τη δολοφονία του 17χρονου Ναέλ, αλγερινής καταγωγής, από τα χέρια αστυνομικού στη Ναντέρ –συμπωματικά το ίδιο ακριβώς παρισινό προάστιο απ’ όπου ξεκίνησαν οι ταραχές του Μάη του ‘68–, η γαλλική κοινωνία βιώνει μια ακόμα στιγμή συσσωρευμένης πίεσης.
Είναι αμφίβολο αν το κύμα των διαδηλώσεων θα κοπάσει πλήρως πριν τις 14 Ιουλίου, οπότε η Γαλλία γιορτάζει την Ημέρα της Βαστίλης, μια ημερομηνία-σύμβολο με εθνική αλλά και επαναστατική χροιά, που δεν αποκλείεται να αναζωπυρώσει τη φλόγα των επεισοδίων.
Προς το παρόν, τα γεγονότα φαίνεται πως έχουν εγκλωβίσει τον Γάλλο Πρόεδρο σε ένα αδιέξοδο που δεν ικανοποιεί καμιά εκ των δύο πλευρών του γαλλικού ιδεολογικού φάσματος.
Η έκρυθμη κατάσταση έρχεται μετά τις έντονες κινητοποιήσεις και απεργίες για το συνταξιοδοτικό, οι οποίες μονοπώλησαν το ενδιαφέρον την άνοιξη που μας πέρασε, καθώς και τις εξίσου ταραχώδεις ημέρες του κινήματος των «Κίτρινων Γιλέκων», που το 2018 οδήγησαν τη γαλλική κυβέρνηση να κατεβάσει τεθωρακισμένα οχήματα στους πλακόστρωτους δρόμους της Πόλης του Φωτός.
Με λίγα λόγια, πρόκειται για ένα ακόμα στοίχημα για την κυβέρνηση του Εμανουέλ Μακρόν, η οποία έρχεται και πάλι αντιμέτωπη με το κεντρικό ιδεολογικό δίλημμα των ημερών της: Πώς θα υπερασπιστεί το δόγμα του νόμου και της τάξης διατηρώντας, παράλληλα, το κοινωνικά προοδευτικό προφίλ του κέντρου που θέλει να προβάλλει;
Το «στρίμωγμα» του Εμανουέλ Μακρόν
Προς το παρόν, τα γεγονότα φαίνεται πως έχουν εγκλωβίσει τον Γάλλο Πρόεδρο σε ένα αδιέξοδο που δεν ικανοποιεί καμιά εκ των δύο πλευρών του γαλλικού ιδεολογικού φάσματος. Από τη μία, ο Μακρόν προχώρησε σε μια μετριοπαθή, αν όχι σχετικά αμήχανη έκκληση προς τους Γάλλους γονείς, σημειώνοντας πως πολλοί εκ των διαδηλωτών είναι αρκετά νεαροί σε ηλικία και ζητώντας τους να «μαζέψουν» τα παιδιά τους στο σπίτι, σε μια προσπάθεια αποκλιμάκωσης.
Η δήλωση αυτή, όμως, εξόργισε χιλιάδες διαδηλωτές, μεταξύ άλλων και την 24χρονη Ναντίν από το Πανεπιστήμιο της Ναντέρ, η οποία θεωρεί πως είναι μια ακόμα απόδειξη του «ελιτισμού και της πατερναλιστικής φύσης της προεδρίας του Μακρόν».
«Δεν είμαστε παιδιά που χρειάζονται μάζεμα, είμαστε ένα οργανικό και αυθόρμητο κίνημα με δίκαια αιτήματα έπειτα από μια αποτρόπαια κρατική δολοφονία», δηλώνει στη LiFO η Γαλλίδα φοιτήτρια, η οποία διαδήλωσε για τέσσερις συνεχόμενες ημέρες και δηλώνει ψηφοφόρος της αριστεράς. «Διαδηλώνουμε απέναντι στην αυξανόμενη κρατική καταστολή και στους νόμους της κυβέρνησης που ενθαρρύνουν και καλύπτουν την αστυνομική βία», συμπληρώνει, κάνοντας αναφορά τόσο σε ένα νομοσχέδιο που ψηφίστηκε προ πενταετίας και επιτρέπει στους αστυνομικούς να ανοίγουν πυρ εναντίον ανθρώπων που δεν σταματούν σε ελέγχους στον δρόμο, όσο και στην αυξημένη παρουσία και ισχύ των αστυνομικών κατά την περίοδο της πανδημίας.
«Στήριξα τον Μακρόν με βαριά καρδιά στον δεύτερο γύρο των προεδρικών, ωστόσο συνειδητοποιώ πως σε διάφορα ζητήματα απέχει ελάχιστα από την ακροδεξιά του αντίπαλο», καταλήγει φορτισμένη.
Από την άλλη, η πιο δεξιά και συντηρητική πτέρυγα της γαλλικής κοινωνίας μοιάζει ακόμα πιο δυσαρεστημένη από τη στάση που έχει κρατήσει μέχρι στιγμής το Μέγαρο Ελιζέ. Την Κυριακή, μια σειρά από πολιτικούς του συντηρητικού αλλά και του κεντρώου χώρου καταδίκασαν έντονα την επίθεση που έλαβε χώρα στο σπίτι του Βενσάν Ζανμπρέν, του συντηρητικού δημάρχου της κωμόπολης L'Haÿ-les-Roses, κατά την οποία ένα φλεγόμενο όχημα χρησιμοποιήθηκε ως πολιορκητικός κριός και τραυμάτισε σοβαρά τη γυναίκα και το πεντάχρονο παιδί του πολιτικού την ώρα που τρέπονταν σε φυγή.
«Η χθεσινή νύχτα ήταν ένα νέο ορόσημο στη φρίκη και την ντροπή», ανέφερε χαρακτηριστικά ο δήμαρχος από το συντηρητικό κόμμα Les Républicains στο Twitter, καταδικάζοντας το συμβάν ως «μια πράξη ανείπωτης δειλίας» και αφήνοντας αόριστες νύξεις απέναντι στην απραξία του Μακρόν.
Είχε προηγηθεί η δήλωση του Γάλλου Προέδρου, που είχε χαρακτηρίσει την απόφαση του αστυνομικού να πυροβολήσει τον νεαρό «πλήρως αδικαιολόγητη», γεγονός που εξόργισε το συνδικάτο αστυνομικών αλλά και τη δεξιόστροφη αντιπολίτευση, η οποία πίεζε έντονα για επιβολή κατάστασης εκτάκτου ανάγκης στους δρόμους των μεγάλων γαλλικών πόλεων.
Ο ρόλος της μετριοπαθούς γιαγιάς και τα αφηγήματα της ακροδεξιάς
Σε μια προσπάθεια να χτίσει ένα μέτωπο συναίνεσης που θα συσπειρωθεί απέναντι στους ταραχοποιούς –οι οποίοι έχουν στοχοποιήσει, μεταξύ άλλων, βιβλιοθήκες και δημόσια νοσοκομεία–, ο Εμανουέλ Μακρόν σκοπεύει σήμερα να συναντηθεί με τους δύο προέδρους του διθάλαμου γαλλικού κοινοβουλίου, ενώ αύριο θα βρεθεί με τους δημάρχους 200 πόλεων που έχουν επηρεαστεί από τις διαδηλώσεις.
Ωστόσο, οι περισσότεροι αναλυτές εκτιμούν πως η ύφεση της βίας οφείλεται πολύ λιγότερο στις κινήσεις του Γάλλου Προέδρου και σημαντικά περισσότερο στο σπαρακτικό κάλεσμα της ηλικιωμένης Νάντια, της γιαγιάς του 17χρονου Ναέλ. «Σταματήστε τις ταραχές, σταματήστε τις καταστροφές», δήλωσε με αφοπλιστικό τόνο στο κανάλι BFMTV μέσω τηλεφωνικής της παρέμβασης την Κυριακή. «Απευθύνομαι σε όλους αυτούς που ξεσηκώνουν: μη σπάτε τζάμια, μην επιτίθεστε σε σχολεία και λεωφορεία. Σταματήστε, στα λεωφορεία αυτά επιβάτες είναι οι μητέρες!», δήλωσε, συμπληρώνοντας πως οι κατά κύριο λόγο ανήλικοι ταραχοποιοί χρησιμοποιούν τον Ναέλ «ως δικαιολογία» για να ξεσπάσουν. «Θέλουμε όλοι να ηρεμήσουν τα πράγματα», κατέληξε.
Οι προσεκτικές δηλώσεις της γιαγιάς που κατάγεται από την Αλγερία συνάδουν με τις προειδοποιήσεις μιας σειράς μετριοπαθών φωνών εντός των μουσουλμανικών μειονοτήτων της Γαλλίας, οι οποίες κάνουν λόγο για εργαλειοποίηση των εικόνων των διαδηλώσεων από διάφορες ακροδεξιές αντιμεταναστευτικές φωνές, με στόχο την προώθηση ξενοφοβικών αφηγημάτων. Πράγματι, το πενθήμερο που μας πέρασε, μια ομοβροντία αναρτήσεων κατέκλυσε το διαδίκτυο, από φιγούρες όπως ο φαιδρός ακροδεξιός Βρετανός Πολ Γκόλτινγκ και ο Ολλανδός Γκέερτ Γουίλντερς, οι οποίοι μίλησαν για «τη Γαλλία που πέφτει», πλαισιώνοντας τις τοποθετήσεις τους με προσεκτικά επιλεγμένα βίντεο από τις διαδηλώσεις.
«Το πρόβλημα είναι πως, στην πραγματικότητα, ένα από τα βαθύτερα αίτια των διαδηλώσεων είναι η έλλειψη πολιτικών ενσωμάτωσης και παροχής ευκαιριών για δεκάδες χιλιάδες νέους, αραβικής καταγωγής και όχι μόνο, ειδικά σε διάφορες γειτονιές του Παρισιού», δηλώνει χαρακτηριστικά ο 32χρονος Ομάρ, ο οποίος εργάζεται σε έναν οργανισμό που έχει στόχο την ενδυνάμωση και την αύξηση της κοινωνικής κινητικότητας για τους μη προνομιούχους νεαρούς Γάλλους πολίτες. «Αυτό αποδεικνύεται και από τη μαζικότητά τους. Και δυστυχώς, με την έξαρση των ακροδεξιών ξενοφοβικών αφηγημάτων, απομακρυνόμαστε ολοένα και περισσότερο από τον στόχο, που θα έπρεπε να είναι η συνύπαρξη, η παροχή ευκαιριών και η κοινωνική αρμονία» συμπληρώνει με ανησυχία.
«Το πραγματικά ιδιαίτερο αλλά και ανησυχητικό γεγονός αυτών των διαμαρτυριών είναι η μέση ηλικία των διαδηλωτών, η οποία το Σάββατο κυμάνθηκε γύρω στα 17 έτη», σχολιάζει με τη σειρά του στη LiFO ο Γκαέλ, Γάλλος δημοσιογράφος που κάλυψε από κοντά τα ταραχώδη γεγονότα του Σαββατοκύριακου. «Αυτό σημαίνει πως υπήρξαν παιδιά που ήταν 14, 13, ή ακόμα και 12 ετών, τα οποία βρίσκονταν στους δρόμους και κατέστρεφαν δημόσια περιουσία», συμπληρώνει.
«Η πραγματικότητα είναι πως την περασμένη εβδομάδα ο διάλογος περιστρεφόταν περισσότερο γύρω από την τραγική δολοφονία ενός παιδιού στα χέρια της αστυνομίας, ενώ αυτή την εβδομάδα, ακόμα και σε αριστερούς χώρους, επικρατεί η ανησυχία για τη διατήρηση της τάξης. Και δυστυχώς όλες αυτές οι εξελίξεις δεν είναι καθόλου εποικοδομητικές για τις πραγματικές ανησυχίες και τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η Γαλλία», καταλήγει.
