Γιατί αγαπάμε να μισούμε τους ξένους

Γιατί αγαπάμε να μισούμε τους ξένους Facebook Twitter
Γιατί, άραγε, αγαπάμε να μισούμε τους ξένους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι φτωχοί και αδύναμοι; Φωτό: Dan Kitwood/Getty Images/Ideal Image
0


ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ,
ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης έδωσε μια συνέντευξη στη LiFO και στον Γιάννη Πανταζόπουλο, στην οποία, μεταξύ άλλων, διατύπωσε την άποψη ότι «oι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο, χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι». Ουσιαστικά αναφερόταν και σε ένα βάσιμο και ισχυρό επιχείρημα που έχει ακουστεί στην Ελλάδα αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ιδιαίτερα σε χώρες που αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα, ότι οι μεταναστατευτικές ροές, όπως έχει αποδείξει και η ίδια η Ιστορία, μπορούν να αποτελέσουν μια λύση για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Δεδομένου ότι η Ευρώπη γερνάει και διεθνείς αλλά και ελληνικοί Οργανισμοί, καθώς και πολλοί επιστήμονες, έχουν προβάλει αυτό το επιχείρημα.

Ο Τριαρίδης, λοιπόν, διατυπώνει αυτή την άποψη (στην οποία αναφέρεται και στον πολιτισμικό χαρακτήρα της μετανάστευσης) λέγοντας χαρακτηριστικά πως «όλοι ξέρουν ότι μόνο η μετανάστευση μπορεί να δώσει το φιλί της ζωής σε έναν πολιτικό που ήδη έχει ξαπλώσει οικειοθελώς μέσα στο φέρετρό του. Είναι η πιο βασική πολιτισμική αρχή της Ιστορίας: οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο – η μετανάστευση είναι η μόνιμη διέξοδος της Ιστορίας προς το μέλλον». Με άλλα λόγια, δεν πρωτοτύπησε, είπε με τον δικό του τρόπο αυτό που λένε ακόμα και οι σημαντικότεροι παράγοντες της οικονομίας, πολιτικοί και επιστήμονες: οι μετανάστες, έστω με έναν ελεγχόμενο τρόπο εισόδου, λύνουν το πρόβλημα των εργατικών χεριών που λείπουν και αντιμετωπίζουν εν μέρει το δημογραφικό ζήτημα.

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, το μίσος για τους ξένους, που άλλοτε χαρακτηριζόταν ως μίσος του περιθωρίου και εκφραζόταν συνήθως από γραφικούς ανθρωπότυπους, έχει μετατραπεί σε mainstream συμπεριφορά. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το θέμα του σημειώματος αυτού ωστόσο δεν είναι τα συγκεκριμένα επιχειρήματα για το μεταναστευτικό και η σύνδεσή του με το δημογραφικό, αλλά ο –σχεδόν μαζικός– τρόπος με τον οποίο πολλοί αντιμετώπισαν, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, τις απόψεις του συγγραφέα. Ξεχύθηκε ένα κύμα πρωτοφανών επιθέσεων εναντίον του, όπου το μίσος και η τοξικότητα περίσσεψαν. Δεν νομίζω ότι έχει νόημα να μεταφέρουμε και από εδώ όσα απόλυτα απαξιωτικά, υποτιμητικά και υβριστικά γράφτηκαν. Έχει νόημα να δούμε γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη τοξικότητα σε κάθε είδους δημόσιο διάλογο και γιατί και στη χώρα μας, όπως και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, σπέρνεται τόσο μίσος και εχθρότητα για τους καταραμένους της εποχής μας, οι οποίοι απλώς ζήτησαν μια καλύτερη τύχη από αυτή που τους επιφύλαξε η χώρα στην οποία έτυχε να γεννηθούν.

Γιατί άραγε αγαπάμε να μισούμε τους ξένους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι φτωχοί και αδύναμοι; Γιατί για τους ισχυρούς ξένους δεν έχουμε ανάλογα συναισθήματα; Προφανώς υπάρχουν λόγοι που ένας χρήστης των σόσιαλ μίντια θα γράψει ότι ο συγγραφέας είναι «εθνομηδενιστής», ένας άλλος θα τον χαρακτηρίσει «ψευτοδιανοούμενο, που αντί να πει ότι πρέπει να κάνουν οι Έλληνες παιδιά θέλει τους λαθρομετανάστες» και ένας τρίτος θα σημειώσει ότι είναι «εθνομπερδεμένος κι αυτός». Οι αιτίες του μίσους για τους ξένους, το οποίο αναπαράγεται και αυξάνεται συνεχώς, δεν περιορίζονται μόνο στην άγνοια ή την ελλειμματική πληροφόρηση, που δεδομένα υπάρχει, και θέλει τους ξένους να παίρνουν παχυλά επιδόματα και τους Έλληνες να λιμοκτονούν.

Η ιδεολογία του μίσους που αφορά γενικά το διαφορετικό και εστιάζει στους ξένους καλλιεργείται συνήθως σε βάθος χρόνου με αβάσιμα στοιχεία, μέσω του διαδικτύου όπου διακινούνται τέρατα, διαφόρων forum, δημοσιευμάτων που ταυτίζουν το διαφορετικό με το κακό, συζητήσεων στις οποίες οι ξένοι ποτέ δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα. Πόσες φορές δεν έχουμε διαβάσει ή ακούσει σε μέσα ενημέρωσης για τον ξένο διαρρήκτη σε αντιδιαστολή με τον Έλληνα, πόσες φορές δεν γίναμε μάρτυρες ψεύτικων δημοσιευμάτων που αφορούν την πολιτιστική τους ταυτότητα, πόσες φορές έχει συμβεί ο συχνά αδικαιολόγητος φόβος για το διαφορετικό να μετατρέπεται σε καχυποψία, ανησυχία, εχθρότητα;

Πάντα υπήρχε και υπάρχει μια επιφυλακτικότητα για οτιδήποτε διαφορετικό, αυτό είναι αλήθεια. Όμως, η μετατροπή της επιφυλακτικότητας σε μίσος το οποίο εκφράζεται με ιδιαίτερα τοξικό τρόπο και χωρίς ουσιαστικό λόγο έχει σαν βάση τους Πλεύρηδες που δηλώνουν πως «φύλαξη των συνόρων δεν υφίσταται αν δεν υπάρχουν νεκροί», όταν μεγάλες τραγωδίες, όπως αυτές ανοιχτά της Πύλου με εκατοντάδες νεκρούς και αγνοούμενους μετανάστες, ξεχνιούνται εύκολα και περνάνε στην κατηγορία των μικρής σημασίας συμβάντων, όταν δαιμονοποιούνται οι ξένοι.

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, το μίσος για τους ξένους, που άλλοτε χαρακτηριζόταν ως μίσος του περιθωρίου και εκφραζόταν συνήθως από γραφικούς ανθρωπότυπους, έχει μετατραπεί σε mainstream συμπεριφορά. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην έντυπη LiFO.

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

H εξέγερση της «κανονικότητας»

Οπτική Γωνία / H εξέγερση της «κανονικότητας»

Μια τάση που θέλει να προσελκύσει μετριοπαθή ακροατήρια, αντλώντας από μια ψευδή εκδοχή της Ιστορίας, η οποία θέλει τον δυτικό πολιτισμό να υποφέρει ή να παρακμάζει γιατί τάχα έπεσε θύμα του ανθρωπισμού του.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Ακροβατώντας / Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Ένα εντυπωσιακά μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας είναι διατεθειμένο να δώσει «συγχωροχάρτι» για ένα μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο, αρκεί οι εμπλεκόμενοι να τηρήσουν ακροδεξιά και ρατσιστική στάση στο μεταναστευτικό.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
«Τι οδηγεί τους ανθρώπους στον ρατσισμό»

Άκου την επιστήμη / «Ο ρατσισμός γεννιέται από την ανάγκη να νιώθουμε ανώτεροι» 

Πώς διαμορφώνεται η λογική «εμείς και οι άλλοι»; Πού οφείλεται η ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει; Γιατί ακόμη κυριαρχούν οι εθνοτικές διακρίσεις; Και πόσο ελεύθερο είναι τελικά το άτομο όταν ψηφίζει; Η καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Βίκυ Φούκα, μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Γιάννης Σίνα Ούγκο Αντετοκούνμπο…

Ακροβατώντας / Ο Γιάννης Σίνα Ούγκο Αντετοκούνμπο και ο κάθε Γιάννης

Σαν αυτόν υπάρχουν χιλιάδες ακόμα άνθρωποι που ζουν στη χώρα μας, πολλές χιλιάδες «καταραμένοι» που για διάφορους λόγους έφτασαν και φτάνουν ως εδώ με κάτι καρυδότσουφλα, σε μια προσπάθεια να επιβιώσουν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
Θανάσης Τριαρίδης: Οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο. Χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι

Βιβλίο / Θανάσης Τριαρίδης: «Οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο. Χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι»

Έγινε αντιρρησίας συνείδησης, γιατί πιστεύει ότι ο στρατός είναι μια δοξολογία εκμηδένισης του άλλου. Άφησε τη Θεσσαλονίκη επειδή τον έπνιγε ο εθνοφασισμός της. Στην Αντίς Αμπέμπα υιοθέτησε την κόρη του, Αργκάνε. Ο συγγραφέας της «Τριλογίας της Αφρικής», Θανάσης Τριαρίδης, αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μιλήσαμε με τους δημιουργούς του διαφημιστικού που έκοψε το ΕΣΡ

Οπτική Γωνία / NMR.CC: «Έκοψαν το διαφημιστικό γιατί ενόχλησε η απόκλιση από το σύνηθες»

Οι ιδρυτές του ελληνικού design studio, Σπύρος Κοκκώνης και Γιώργος Ρούσσος, εξηγούν γιατί η Πρωτοβάθμια Επιτροπή Ελέγχου Επικοινωνίας απαγόρευσε την τηλεοπτική προβολή της διαφήμισής του για την ION Break.
ΜΙΝΑ ΚΑΛΟΓΕΡΑ
Ενεργειακά ντιλ, δημοσκοπήσεις και πολιτικό ταβάνι ή  Το αφήγημα της ασφάλειας απέναντι στην πίεση της ακρίβειας και τη δυσαρέσκεια 

Οπτική Γωνία / Ενεργειακά ντιλ, δημοσκοπήσεις και πολιτικό ταβάνι

Σε μια χρονιά που η κυβέρνηση παρουσιάζει ως καθοριστική για τη «σταθερότητα» της χώρας, η πραγματικότητα της ακρίβειας, οι δημοσκοπήσεις και τα μακροπρόθεσμα στοιχεία για τις ενεργειακές συμφωνίες συνθέτουν ένα πιο δύσκολο πολιτικό τοπίο.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
To ChatGPT ως εξομολογητής

Οπτική Γωνία / To ChatGPT ως εξομολογητής

Το ΑΙ προσφέρει μια ζόμπι εκδοχή εξομολόγησης και «ψυχοθεραπείας»· διατηρεί τη μορφή τους, αλλά αφαιρεί το ρίσκο, τη σύγκρουση και το κόστος της αλήθειας, μετατρέποντάς την ομιλία σ’ ένα καταναλωτικό feedback loop αυτοεπιβεβαίωσης.
ΧΑΡΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ
Θα λειτουργήσει η απαγόρευση των social media σε νέους κάτω των 16;

Οπτική Γωνία / Θα λειτουργήσει η απαγόρευση των social media σε νέους κάτω των 16;

Οι απαγορεύσεις και τα ηλικιακά όρια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης προβάλλονται ως μέτρο προστασίας της ψυχικής υγείας των νέων. Μπορούν, όμως, να αντιμετωπίσουν ένα τόσο σύνθετο ζήτημα; Η ψυχολόγος-παιδοψυχολόγος Αντιγόνη Γινοπούλου εξηγεί.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τι φάση με τα αθηναϊκά περίπτερα;

Ρεπορτάζ / Τι φάση με τα αθηναϊκά περίπτερα;

Από σύμβολα της γειτονιάς σε μικρά μίνι μάρκετ της νέας εποχής, τα περίπτερα αλλάζουν πρόσωπο και λιγοστεύουν. Πώς ξεκίνησαν, πόσο δημόσιο χώρο μπορούν νόμιμα να καταλαμβάνουν και τι προβλέπει πλέον το νέο πλαίσιο λειτουργίας τους;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Ο Έπσταϊν και το σύστημά του

Οπτική Γωνία / Ο Έπσταϊν και το σύστημά του

Είναι αστείος ο ισχυρισμός οποιουδήποτε εμφανίζεται στα αρχεία του Έπσταϊν ότι δεν γνώριζε ποιος ήταν. Ανθρώπινο είναι, βέβαια, να υπερασπίζεται τον εαυτό του, αλλά αυτό δεν κάνει λιγότερο αξιολύπητη την επιπέδου νηπιαγωγείου επικαλούμενη άγνοια.
ΚΩΣΤΑΣ ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ
ΑΠΑΝΘΡΩΠΟΠΟΙΗΣΗ / Γιατί δεν τους πάμε στη Μακρόνησο ή στη Γυάρο;

Λοξή Ματιά / Γιατί δεν τους πάμε στη Μακρόνησο ή στη Γυάρο;

Η μετριοπάθεια απέναντι σε όσα λέγονται και συμβαίνουν, και χτίζουν τη φασιστική συμπεριφορά, δεν αρκεί, ούτε το να στεκόμαστε στην ηθική. Πρέπει να καταλάβουμε τι κινεί όσους την  υιοθετούν.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Η συνάντηση στην Αγκυρα και η Ευρωπαϊκή στρατηγική 

Οπτική Γωνία / Η συνάντηση στην Άγκυρα και η ευρωπαϊκή στρατηγική 

Η συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο που οι τουρκικές παραβιάσεις και οι NAVTEX επανέρχονται στο προσκήνιο, ενώ η Ευρωπαϊκή Ένωση επιδιώκει νέα στρατηγική προσέγγιση με την Άγκυρα για λόγους ασφάλειας και άμυνας.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Δημήτρης Χούλης: «Η Ελλάδα σίγουρα θα καταδικαστεί στο ΕΔΔΑ για παραβίαση του τεκμηρίου αθωότητας του κατηγορούμενου ως διακινητή»

Οπτική Γωνία / Δημήτρης Χούλης: «Δεν είμαι μέλος καμιάς ΜΚΟ»

Ο δικηγόρος του οικονομικού μετανάστη ο οποίος κατηγορείται ως διακινητής και οδηγός της λέμβου που συγκρούστηκε με σκάφος του Λιμενικού στο ναυάγιο στη Χίο μιλάει για την υπόθεση με αφορμή τη στοχοποίησή του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Γιατί ο Καραγάτσης πουλάει ακόμη τόσο πολύ;

ΒΙΒΛΙΑ / Γιατί ο Καραγάτσης πουλάει ακόμη τόσο πολύ;

Η εκδοτική έκρηξη των βιβλίων του Μ. Καραγάτση, μετά και την επιτυχία της «Μεγάλης Χίμαιρας» στην ΕΡΤ, επαναφέρει ένα βασικό ερώτημα: γιατί συνεχίζει να μας γοητεύει; Ο κριτικός λογοτεχνίας Δημοσθένης Κούρτοβικ και ο συγγραφέας Φοίβος Οικονομίδης απαντούν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ