Γιατί αγαπάμε να μισούμε τους ξένους

Γιατί αγαπάμε να μισούμε τους ξένους Facebook Twitter
Γιατί, άραγε, αγαπάμε να μισούμε τους ξένους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι φτωχοί και αδύναμοι; Φωτό: Dan Kitwood/Getty Images/Ideal Image
0


ΠΡΙΝ ΑΠΟ ΜΙΑ ΕΒΔΟΜΑΔΑ,
ο συγγραφέας Θανάσης Τριαρίδης έδωσε μια συνέντευξη στη LiFO και στον Γιάννη Πανταζόπουλο, στην οποία, μεταξύ άλλων, διατύπωσε την άποψη ότι «oι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο, χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι». Ουσιαστικά αναφερόταν και σε ένα βάσιμο και ισχυρό επιχείρημα που έχει ακουστεί στην Ελλάδα αλλά και στην υπόλοιπη Ευρώπη, ιδιαίτερα σε χώρες που αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα, ότι οι μεταναστατευτικές ροές, όπως έχει αποδείξει και η ίδια η Ιστορία, μπορούν να αποτελέσουν μια λύση για την αντιμετώπιση του δημογραφικού προβλήματος. Δεδομένου ότι η Ευρώπη γερνάει και διεθνείς αλλά και ελληνικοί Οργανισμοί, καθώς και πολλοί επιστήμονες, έχουν προβάλει αυτό το επιχείρημα.

Ο Τριαρίδης, λοιπόν, διατυπώνει αυτή την άποψη (στην οποία αναφέρεται και στον πολιτισμικό χαρακτήρα της μετανάστευσης) λέγοντας χαρακτηριστικά πως «όλοι ξέρουν ότι μόνο η μετανάστευση μπορεί να δώσει το φιλί της ζωής σε έναν πολιτικό που ήδη έχει ξαπλώσει οικειοθελώς μέσα στο φέρετρό του. Είναι η πιο βασική πολιτισμική αρχή της Ιστορίας: οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο – η μετανάστευση είναι η μόνιμη διέξοδος της Ιστορίας προς το μέλλον». Με άλλα λόγια, δεν πρωτοτύπησε, είπε με τον δικό του τρόπο αυτό που λένε ακόμα και οι σημαντικότεροι παράγοντες της οικονομίας, πολιτικοί και επιστήμονες: οι μετανάστες, έστω με έναν ελεγχόμενο τρόπο εισόδου, λύνουν το πρόβλημα των εργατικών χεριών που λείπουν και αντιμετωπίζουν εν μέρει το δημογραφικό ζήτημα.

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, το μίσος για τους ξένους, που άλλοτε χαρακτηριζόταν ως μίσος του περιθωρίου και εκφραζόταν συνήθως από γραφικούς ανθρωπότυπους, έχει μετατραπεί σε mainstream συμπεριφορά. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το θέμα του σημειώματος αυτού ωστόσο δεν είναι τα συγκεκριμένα επιχειρήματα για το μεταναστευτικό και η σύνδεσή του με το δημογραφικό, αλλά ο –σχεδόν μαζικός– τρόπος με τον οποίο πολλοί αντιμετώπισαν, μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα, τις απόψεις του συγγραφέα. Ξεχύθηκε ένα κύμα πρωτοφανών επιθέσεων εναντίον του, όπου το μίσος και η τοξικότητα περίσσεψαν. Δεν νομίζω ότι έχει νόημα να μεταφέρουμε και από εδώ όσα απόλυτα απαξιωτικά, υποτιμητικά και υβριστικά γράφτηκαν. Έχει νόημα να δούμε γιατί υπάρχει τόσο μεγάλη τοξικότητα σε κάθε είδους δημόσιο διάλογο και γιατί και στη χώρα μας, όπως και σε άλλες χώρες της Ευρώπης, σπέρνεται τόσο μίσος και εχθρότητα για τους καταραμένους της εποχής μας, οι οποίοι απλώς ζήτησαν μια καλύτερη τύχη από αυτή που τους επιφύλαξε η χώρα στην οποία έτυχε να γεννηθούν.

Γιατί άραγε αγαπάμε να μισούμε τους ξένους, ιδιαίτερα όταν αυτοί είναι φτωχοί και αδύναμοι; Γιατί για τους ισχυρούς ξένους δεν έχουμε ανάλογα συναισθήματα; Προφανώς υπάρχουν λόγοι που ένας χρήστης των σόσιαλ μίντια θα γράψει ότι ο συγγραφέας είναι «εθνομηδενιστής», ένας άλλος θα τον χαρακτηρίσει «ψευτοδιανοούμενο, που αντί να πει ότι πρέπει να κάνουν οι Έλληνες παιδιά θέλει τους λαθρομετανάστες» και ένας τρίτος θα σημειώσει ότι είναι «εθνομπερδεμένος κι αυτός». Οι αιτίες του μίσους για τους ξένους, το οποίο αναπαράγεται και αυξάνεται συνεχώς, δεν περιορίζονται μόνο στην άγνοια ή την ελλειμματική πληροφόρηση, που δεδομένα υπάρχει, και θέλει τους ξένους να παίρνουν παχυλά επιδόματα και τους Έλληνες να λιμοκτονούν.

Η ιδεολογία του μίσους που αφορά γενικά το διαφορετικό και εστιάζει στους ξένους καλλιεργείται συνήθως σε βάθος χρόνου με αβάσιμα στοιχεία, μέσω του διαδικτύου όπου διακινούνται τέρατα, διαφόρων forum, δημοσιευμάτων που ταυτίζουν το διαφορετικό με το κακό, συζητήσεων στις οποίες οι ξένοι ποτέ δεν αντιμετωπίζονται ισότιμα. Πόσες φορές δεν έχουμε διαβάσει ή ακούσει σε μέσα ενημέρωσης για τον ξένο διαρρήκτη σε αντιδιαστολή με τον Έλληνα, πόσες φορές δεν γίναμε μάρτυρες ψεύτικων δημοσιευμάτων που αφορούν την πολιτιστική τους ταυτότητα, πόσες φορές έχει συμβεί ο συχνά αδικαιολόγητος φόβος για το διαφορετικό να μετατρέπεται σε καχυποψία, ανησυχία, εχθρότητα;

Πάντα υπήρχε και υπάρχει μια επιφυλακτικότητα για οτιδήποτε διαφορετικό, αυτό είναι αλήθεια. Όμως, η μετατροπή της επιφυλακτικότητας σε μίσος το οποίο εκφράζεται με ιδιαίτερα τοξικό τρόπο και χωρίς ουσιαστικό λόγο έχει σαν βάση τους Πλεύρηδες που δηλώνουν πως «φύλαξη των συνόρων δεν υφίσταται αν δεν υπάρχουν νεκροί», όταν μεγάλες τραγωδίες, όπως αυτές ανοιχτά της Πύλου με εκατοντάδες νεκρούς και αγνοούμενους μετανάστες, ξεχνιούνται εύκολα και περνάνε στην κατηγορία των μικρής σημασίας συμβάντων, όταν δαιμονοποιούνται οι ξένοι.

Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, όπως και στον υπόλοιπο κόσμο, το μίσος για τους ξένους, που άλλοτε χαρακτηριζόταν ως μίσος του περιθωρίου και εκφραζόταν συνήθως από γραφικούς ανθρωπότυπους, έχει μετατραπεί σε mainstream συμπεριφορά. Και αυτό είναι εξαιρετικά επικίνδυνο.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε στην έντυπη LiFO.

Το νέο τεύχος της LiFO δωρεάν στην πόρτα σας με ένα κλικ.

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

H εξέγερση της «κανονικότητας»

Οπτική Γωνία / H εξέγερση της «κανονικότητας»

Μια τάση που θέλει να προσελκύσει μετριοπαθή ακροατήρια, αντλώντας από μια ψευδή εκδοχή της Ιστορίας, η οποία θέλει τον δυτικό πολιτισμό να υποφέρει ή να παρακμάζει γιατί τάχα έπεσε θύμα του ανθρωπισμού του.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Ακροβατώντας / Ο διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες

Ένα εντυπωσιακά μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας είναι διατεθειμένο να δώσει «συγχωροχάρτι» για ένα μεγάλο οικονομικό σκάνδαλο, αρκεί οι εμπλεκόμενοι να τηρήσουν ακροδεξιά και ρατσιστική στάση στο μεταναστευτικό.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
«Τι οδηγεί τους ανθρώπους στον ρατσισμό»

Άκου την επιστήμη / «Ο ρατσισμός γεννιέται από την ανάγκη να νιώθουμε ανώτεροι» 

Πώς διαμορφώνεται η λογική «εμείς και οι άλλοι»; Πού οφείλεται η ανάγκη του ανθρώπου να ανήκει; Γιατί ακόμη κυριαρχούν οι εθνοτικές διακρίσεις; Και πόσο ελεύθερο είναι τελικά το άτομο όταν ψηφίζει; Η καθηγήτρια Πολιτικής Επιστήμης του Πανεπιστημίου Στάνφορντ, Βίκυ Φούκα, μιλά στον Γιάννη Πανταζόπουλο.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Ο Γιάννης Σίνα Ούγκο Αντετοκούνμπο…

Ακροβατώντας / Ο Γιάννης Σίνα Ούγκο Αντετοκούνμπο και ο κάθε Γιάννης

Σαν αυτόν υπάρχουν χιλιάδες ακόμα άνθρωποι που ζουν στη χώρα μας, πολλές χιλιάδες «καταραμένοι» που για διάφορους λόγους έφτασαν και φτάνουν ως εδώ με κάτι καρυδότσουφλα, σε μια προσπάθεια να επιβιώσουν.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΕΛΑΚΗΣ
Θανάσης Τριαρίδης: Οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο. Χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι

Βιβλίο / Θανάσης Τριαρίδης: «Οι μετανάστες θα σώσουν τον κόσμο. Χωρίς αυτούς είμαστε χαμένοι»

Έγινε αντιρρησίας συνείδησης, γιατί πιστεύει ότι ο στρατός είναι μια δοξολογία εκμηδένισης του άλλου. Άφησε τη Θεσσαλονίκη επειδή τον έπνιγε ο εθνοφασισμός της. Στην Αντίς Αμπέμπα υιοθέτησε την κόρη του, Αργκάνε. Ο συγγραφέας της «Τριλογίας της Αφρικής», Θανάσης Τριαρίδης, αφηγείται τη ζωή του στη LiFO.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Γιατί δεν μας απασχολεί το τι γίνεται στον Έβρο;

Ιλεκτρίσιτυ / Γιατί δεν μας απασχολεί το τι γίνεται στον Έβρο;

Η υποτίμηση των Άλλων, ο αποκλεισμός τους από τη σφαίρα του ανθρώπινου και του «πενθίσιμου» επιτρέπει στον κόσμο είτε να αγνοεί τη βία κατά των προσφύγων είτε να τη θεωρεί αποδεκτή στο πλαίσιο του «εθνικού συμφέροντος».
ΧΑΡΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ
Ας κάνουμε επιτέλους κάτι για τις μπουλντόζες που σκότωσαν την κόρη μου

Οπτική Γωνία / «Ας κάνουμε κάτι για τις μπουλντόζες που σκότωσαν την κόρη μου»

Η Σίντι Κόρι, μητέρα της Ρέιτσελ Κόρι που σκοτώθηκε στη Γάζα από μια μπουλντόζα αμερικανικής κατασκευής, προσπαθώντας να προστατεύσει ένα παλαιστινιακό σπίτι, ζητά να σταματήσει η εξαγωγή τέτοιων μηχανημάτων στο Ισραήλ.
THE LIFO TEAM
Τα πτυχία ή για τα παθήματα της αριστείας

Οπτική Γωνία / Τα πτυχία ή για τα παθήματα της αριστείας

Η υπόθεση Μακάριου Λαζαρίδη διαψεύδει την κλασική εκσυγχρονιστική αφήγηση της κυβέρνησης περί ικανότητας και αξίας, κι αυτό τής κάνει ζημιά, εφόσον ρίχνει τόσο βάρος στη διαγραφή των «αιώνιων φοιτητών» και στα διάφορα προσοντολόγια.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
«Επεκτάσεις οικισμών και σχεδίων πόλεων μέσα σε περιοχές Natura»

Περιβάλλον / «Επεκτάσεις οικισμών και σχεδίων πόλεων μέσα σε περιοχές Natura»

Η σύντομη δημόσια διαβούλευση για το νέο νομοσχέδιο του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ολοκληρώθηκε, προκαλώντας έντονο κύμα αμφισβήτησης. Ποιες είναι οι επίμαχες διατάξεις του;
ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
«Η απόλυτη δικαίωση θα ήταν να γυρίσω σπίτι και να δω ζωντανή τη μητέρα μου»

Θοδωρής Ελευθεριάδης / «Η απόλυτη δικαίωση θα ήταν να γυρίσω σπίτι και να δω ζωντανή τη μητέρα μου»

Ο Θοδωρής Ελευθεριάδης, συγγενής θύματος του δυστυχήματος των Τεμπών, μάρτυρας κατηγορίας και από τις πιο σοβαρές φωνές σε αυτή την υπόθεση, μιλά για τον προσωπικό του αγώνα, το αποτύπωμα της τραγωδίας και τις μέχρι στιγμής δικαστικές εξελίξεις.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Ανοιξιάτικη εξάντληση

Ιλεκτρίσιτυ / Ανοιξιάτικη εξάντληση

H επιστροφή των νέων στην ελληνική παράδοση –χωριά, πανηγύρια, ρεμπέτικα, ο «αγνός» κόσμος του παππού και της γιαγιάς–, πέρα από δίψα για αυθεντικότητα, μπορεί να διαβαστεί και ως προσπάθεια υποχώρησης σε κάτι πιο αργό.
ΧΑΡΗΣ ΚΑΛΑΪΤΖΙΔΗΣ
Η τηλεόραση «σκοτώνει» το ΜeToo

Πο(ρ)νογραφία / Στα πρωινάδικα το MeToo αναστενάζει

Οι ίδιοι άνθρωποι που χρόνια πριν έκαναν σεξιστικά αστεία, ομοφοβικά και τρανσφοβικά σχόλια, γελούσαν on air με περιστατικά σεξουαλικής παρενόχλησης, θεωρούνται έως και σήμερα τηλεοπτικά ακέραιοι για να διαχειρίζονται συνεντεύξεις και καταγγελίες.
ΕΡΩΦΙΛΗ ΚΟΚΚΑΛΗ
To διπλό πρόβλημα με την υπόθεση του Μακάριου Λαζαρίδη

Οπτική Γωνία / To διπλό πρόβλημα με την υπόθεση του Μακάριου Λαζαρίδη

Για κάθε Έλληνα που «λιώνει» κάνοντας έρευνα σε ένα εργαστήριο του εξωτερικού αυτή η υπόθεση είναι μία ακόμα υπενθύμιση για τον λόγο για τον οποίο δεν θα επιστρέψει ποτέ στη χώρα του.
ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΤΡΙΒΟΛΗ