Έπειτα από μήνες αποτυχημένων προσπαθειών για ειρηνευτική διευθέτηση, ο Ντόναλντ Τραμπ επιχειρεί ένα νέο διπλωματικό στοίχημα: μια δεύτερη, πολυσυζητημένη συνάντηση με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν στη Βουδαπέστη. Ο Αμερικανός πρόεδρος φιλοδοξεί να επιτύχει εκεί όπου απέτυχαν οι προηγούμενες πρωτοβουλίες, επιδιώκοντας να κλείσει ένα κεφάλαιο πολέμου που διαρκεί ήδη πάνω από τρία χρόνια.
Στο επιτελείο του Λευκού Οίκου επικρατεί έντονη κινητικότητα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι ΗΠΑ προετοιμάζουν μια σειρά από διπλωματικές επαφές χαμηλότερου επιπέδου πριν από τη σύνοδο κορυφής, με σκοπό να δημιουργηθεί το κατάλληλο έδαφος για μια ουσιαστική πρόοδο. Αυτήν τη φορά, επικεφαλής της αμερικανικής ομάδας θα είναι ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, αντικαθιστώντας τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ – μια αλλαγή που οι Ευρωπαίοι εταίροι θεωρούν θετική.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία Τραμπ δεν είναι χωρίς ρίσκο. Η προηγούμενη συνάντηση του Αυγούστου κατέληξε χωρίς απτά αποτελέσματα και θεωρήθηκε διπλωματική νίκη για τη Μόσχα. Πολλοί επικριτές προειδοποιούν ότι μια νέα συνάντηση θα μπορούσε απλώς να επιτρέψει στη Ρωσία να αγοράσει χρόνο για την υλοποίηση των στρατιωτικών της στόχων στην Ουκρανία.
Την Παρασκευή, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι επισκέφθηκε τον Λευκό Οίκο ζητώντας πρόσβαση σε πυραύλους Tomahawk μακράς εμβέλειας. Αν και ο Τραμπ δεν δεσμεύτηκε να τους παραχωρήσει, δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο, αφήνοντας ανοιχτό τον δρόμο για στρατιωτική πίεση στη Ρωσία αν οι διαπραγματεύσεις αποτύχουν. «Ελπίζω να μη χρειαστούν», είπε χαρακτηριστικά, «αλλά η επιλογή είναι πάντα στο τραπέζι».
Τραμπ - Πούτιν: Νέα προσπάθεια για ειρήνη, παλιές αμφιβολίες
Μετά την πρόσφατη μεσολάβησή του στην κατάπαυση του πυρός στη Γάζα, ο Τραμπ επιδιώκει να παρουσιαστεί ως «πρόεδρος της ειρήνης», υποστηρίζοντας ότι η προσωπική του σχέση με τον Πούτιν μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για μια διπλωματική λύση. Παρά ταύτα, ακόμη και αξιωματούχοι της κυβέρνησής του εκφράζουν ανησυχία για την απροθυμία του να πιέσει τη Μόσχα.
«Υπάρχουν οικονομικά και στρατιωτικά εργαλεία για να αυξηθεί η πίεση στους Ρώσους – και δεν τα χρησιμοποιούμε», δήλωσε ο πρώην υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Ντάνιελ Φριντ. Πράγματι, αρκετοί αναλυτές θεωρούν πως η Ουάσιγκτον ασκεί περισσότερη πίεση στο Κίεβο παρά στη Μόσχα, ελπίζοντας ότι μια πιο ευέλικτη Ουκρανία θα επιταχύνει τις συνομιλίες.
Ο Τραμπ, πάντως, δεν κρύβει την απογοήτευσή του. Έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι θεωρούσε τον πόλεμο στην Ουκρανία «τον ευκολότερο να επιλυθεί» λόγω της σχέσης του με τον Πούτιν, όμως πλέον αναγνωρίζει ότι «ο Ρώσος ηγέτης τον έχει απογοητεύσει». Παρά ταύτα, συνεχίζει να πιστεύει στη δύναμη της προσωπικής διπλωματίας και του «peace through strength».
Το μήνυμα προς τη Μόσχα
Η επικείμενη σύνοδος στη Βουδαπέστη έχει στρατηγική σημασία. Αναλυτές εκτιμούν ότι η ανάθεση του ρόλου του επικεφαλής διαπραγματευτή στον Ρούμπιο στέλνει ένα μήνυμα «σοβαρότητας» προς τη Μόσχα. Ο ειδικός σε θέματα Ρωσίας Σάμιουελ Τσάραπ του RAND Corporation επισημαίνει ότι η Μόσχα δίνει βαρύτητα στη διαδικασία και την παραδοσιακή διπλωματία, κάτι που ο Ρούμπιο μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα.
Παράλληλα, υπάρχουν ενδείξεις ότι η απειλή παροχής Tomahawk στην Ουκρανία έχει προκαλέσει ανησυχία στο Κρεμλίνο. Σύμφωνα με τη Σέλμπι Μάγκιντ, αναπληρώτρια διευθύντρια του Atlantic Council, «ο Πούτιν φαίνεται ταραγμένος από τη συνάντηση Τραμπ–Ζελένσκι και τις συζητήσεις περί στρατιωτικής βοήθειας, γεγονός που μπορεί να λειτουργήσει ως μοχλός πίεσης για ειρήνη».
Όπως και να έχει, το επικείμενο τετ-α-τετ των δύο ηγετών στη Βουδαπέστη θα αποτελέσει κρίσιμο τεστ για το αν η προσωπική διπλωματία του Τραμπ μπορεί πραγματικά να αλλάξει την πορεία ενός από τους πιο αιματηρούς πολέμους της δεκαετίας.
Με πληροφορίες από Wall Street Journal
