Ιταλοί πολίτες φέρονται να ταξίδευαν στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, πληρώνοντας μεγάλα ποσά για να πυροβολούν αμάχους στο πολιορκημένο Σαράγεβο, σε αυτό που περιγράφεται ως ένα μακάβριο «σαφάρι ελεύθερων σκοπευτών» που φέρεται να οργανωνόταν από σερβοβοσνιακές δυνάμεις στα υψώματα γύρω από την πόλη.
Τρεις δεκαετίες αργότερα, η εισαγγελία του Μιλάνου άνοιξε επίσημη έρευνα για τις καταγγελίες, εξετάζοντας αν Ιταλοί συμμετείχαν σε δολοφονίες αμάχων κατά τη διάρκεια της πολιορκίας. Η έρευνα βασίζεται σε φάκελο που κατέθεσε ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Ετσιο Γκαβατσένι, ο οποίος συγκέντρωσε μαρτυρίες και έγγραφα που περιγράφουν ένα δίκτυο «τουριστών του πολέμου». Πρόκειται για εύπορους άνδρες με πάθος για τα όπλα, που ταξίδευαν από την Ιταλία για να πυροβολούν πολίτες στο Σαράγεβο, πληρώνοντας μεγάλα ποσά για το «προνόμιο».
Βόσνιοι είχαν εντοπίσει ξένους σκοπευτές στα τέλη του 1993
Σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται στη δικογραφία, οι Βόσνιοι αξιωματικοί είχαν εντοπίσει τη δραστηριότητα των ξένων σκοπευτών στα τέλη του 1993 και ενημέρωσαν την ιταλική στρατιωτική υπηρεσία πληροφοριών SISMI στις αρχές του 1994. Λίγους μήνες αργότερα, η ιταλική πλευρά φέρεται να απάντησε ότι οι «εκδρομές» είχαν διακοπεί.
Ο Γκαβατσένι, που ασχολείται συνήθως με θέματα τρομοκρατίας και οργανωμένου εγκλήματος, ανέλαβε την υπόθεση εκ νέου μετά την προβολή του ντοκιμαντέρ Sarajevo Safari (2022) του Σλοβένου σκηνοθέτη Μίραν Ζουπάνιτς, το οποίο παρουσίαζε μαρτυρίες για τη συμμετοχή ξένων πολιτών από διάφορες χώρες, ανάμεσά τους και την Ιταλία, σε επιθέσεις κατά αμάχων.
Μιλώντας στην La Repubblica, ο Γκαβατσένι ανέφερε ότι στις πρακτικές αυτές συμμετείχαν «πολλοί, τουλάχιστον εκατό άτομα συνολικά», με τους Ιταλούς να πληρώνουν «τεράστια ποσά», που αντιστοιχούν σήμερα έως και σε 100.000 ευρώ.
Πώς ταξίδευαν οι «τουρίστες του πολέμου»
Σύμφωνα με όσα φέρεται να έχει καταθέσει αξιωματικός της βόσνιας στρατιωτικής υπηρεσίας πληροφοριών, οι «τουρίστες του πολέμου» έφθαναν αεροπορικώς στην Τεργέστη και από εκεί περνούσαν τα σύνορα με τη Βοσνία, καταβάλλοντας μεγάλα χρηματικά ποσά για να εξασφαλίσουν τη διέλευσή τους από τα σημεία ελέγχου. Από τις θέσεις των Σερβοβοσνίων στα υψώματα πάνω από την πόλη, φέρονται να πυροβολούσαν αμάχους και, έπειτα από λίγες ημέρες, επέστρεφαν ανενόχλητοι στις χώρες τους.
Η υπόθεση, που για χρόνια θεωρούνταν αστικός μύθος, φαίνεται τώρα να αποκτά νέα βαρύτητα. Οι ιταλικές εισαγγελικές αρχές έχουν ήδη καταρτίσει λίστα μαρτύρων και εξετάζουν αν υπάρχουν στοιχεία που να συνδέουν συγκεκριμένα πρόσωπα με τις καταγγελλόμενες δολοφονίες.
Ο Γκαβατσένι περιέγραψε τη δράση αυτών των ανδρών ως «την αδιαφορία του κακού», πράξεις ωμής βίας που έμεναν ατιμώρητες, την ώρα που ο πόλεμος στη Γιουγκοσλαβία διέλυε μια ολόκληρη κοινωνία.
Η πολιορκία του Σαράγεβο, που διήρκεσε σχεδόν τέσσερα χρόνια (1992–1996), υπήρξε η μακροβιότερη σε ευρωπαϊκό έδαφος μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι σερβοβοσνιακές δυνάμεις περικύκλωσαν την πόλη, αποκόπτοντάς την από τον έξω κόσμο και βομβαρδίζοντάς την καθημερινά από τα γύρω βουνά. Περισσότεροι από 11.000 άνθρωποι σκοτώθηκαν (ανάμεσά τους τουλάχιστον 1.600 παιδιά), ενώ δεκάδες χιλιάδες τραυματίστηκαν.
Με πληροφορίες από BBC
