Η Βρετανία θα υποχρεούται να καταβάλλει ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση για κάθε σύμβαση όπλων που κερδίζει μέσω του νέου ευρωπαϊκού αμυντικού ταμείου SAFE (Security Action for Europe), σύμφωνα με σχέδιο που καταρτίζεται στις Βρυξέλλες για την ενίσχυση της ευρωπαϊκής ασφάλειας απέναντι στην απειλή από τη Ρωσία.
Ο πρωθυπουργός της Βρετανίας σερ Κιρ Στάρμερ είχε ανακοινώσει τον Μάιο ότι η Βρετανία θα συμμετάσχει στο πρόγραμμα SAFE ύψους 150 δισ. ευρώ, το οποίο στοχεύει στην αύξηση των αμυντικών δαπανών σε όλη την Ευρώπη, στο πλαίσιο της «επανεκκίνησης» των σχέσεων Λονδίνου–Βρυξελλών. «Η συμμετοχή μας στο SAFE προσφέρει νέες ευκαιρίες για τη βρετανική αμυντική βιομηχανία και θα στηρίξει θέσεις εργασίας», είχε δηλώσει τότε ο Στάρμερ.
Ωστόσο, δύο Ευρωπαίοι διπλωμάτες αποκάλυψαν ότι το Λονδίνο θα χρειαστεί να αποζημιώσει οικονομικά την ΕΕ, εφόσον επιθυμεί να επωφεληθεί από το ταμείο, το οποίο καλύπτει αγορές drone, συστημάτων αντιπυραυλικής άμυνας και άλλων εξοπλισμών.
Σύμφωνα με τον κανονισμό του SAFE, πρέπει να υπάρχει «δίκαιη ισορροπία» μεταξύ εισφορών και οφελών για χώρες εκτός ΕΕ, όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. Αν βρετανική εταιρεία λάβει χρηματοδότηση από το SAFE, το Λονδίνο οφείλει να πληρώσει ποσοστό επί της αξίας του έργου. Η ίδια ρήτρα θα ισχύει και για χώρες όπως ο Καναδάς ή άλλες που ζητούν πρόσβαση στο πρόγραμμα.
Για να θεωρείται ένα βρετανικό προϊόν επιλέξιμο, τουλάχιστον 65% της αξίας του πρέπει να προέρχεται από χώρες-μέλη του SAFE. Σε αυτές περιλαμβάνονται η ΕΕ, η Ουκρανία, η Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, η Νορβηγία, η Ελβετία και όποιες άλλες χώρες συνάψουν συμφωνία ένταξης.
Πολιτικές εντάσεις για τη Βρετανία και σφιχτό χρονοδιάγραμμα
Η ακριβής οικονομική εισφορά της Βρετανίας δεν έχει ακόμη καθοριστεί και αναμένεται να δημοσιευθεί εντός της εβδομάδας. Πηγές αναφέρουν ότι η Γαλλία πιέζει για υψηλή συνεισφορά, ενώ η Γερμανία θέλει να διασφαλίσει ότι η Βρετανία δεν θα αποθαρρυνθεί από τη συμμετοχή.
Ορισμένοι αξιωματούχοι χαρακτήρισαν τη διαπραγμάτευση ως «δύσκολη», αλλά τόνισαν τη σημασία διατήρησης της μεγάλης εικόνας: «Και οι δύο πλευρές δεν πρέπει να αφήσουν τα στενά εθνικά συμφέροντα να σταθούν εμπόδιο στη συλλογική ασφάλεια της Ευρώπης απέναντι στη Ρωσία του Πούτιν», δήλωσε ο Μουτζτάμπα Ραχμάν από την Eurasia Group.
Η προθεσμία για την υποβολή προτάσεων λήγει στα τέλη Νοεμβρίου, ενώ οι αιτήσεις για τα δάνεια του ταμείου SAFE πρέπει να υποβληθούν έως 29 Ιουλίου. Η Βρετανία υπέγραψε τον Μάιο το πρώτο βήμα μιας συμφωνίας ασφάλειας και άμυνας με την ΕΕ και αναμένεται να διαπραγματευτεί τη συμμετοχή της στο SAFE μόλις εγκριθεί το ευρωπαϊκό διαπραγματευτικό πλαίσιο.
Ο εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για θέματα άμυνας, Τόμας Ρενιέ, δήλωσε ότι η συμφωνία προβλέπει συμμετοχή βρετανικών εταιρειών με έως 35% του έργου. Για μεγαλύτερη συμμετοχή, θα χρειαστεί ειδική συμφωνία για συμβολή στον προϋπολογισμό και ασφάλεια εφοδιασμού. Το Ηνωμένο Βασίλειο, πάντως, επανέλαβε ότι είναι προς το συμφέρον όλων να ενώσουν τις δυνάμεις τους για μια ασφαλέστερη και πιο σταθερή Ευρώπη.
Με πληροφορίες από Financial Times
