Η Βρετανία ενδέχεται να χρειαστεί να καταβάλει οικονομική συνεισφορά ώστε οι βρετανικές εταιρείες, όπως η BAE Systems, να μπορέσουν να συμμετάσχουν στο νέο ταμείο εξοπλισμών ύψους €150 δισ. της ΕΕ, με την ονομασία Safe (Security Action For Europe).
Παρότι Λονδίνο και Βρυξέλλες πρόκειται να υπογράψουν μια γενική αμυντική συμφωνία στις 19 Μαΐου, διπλωμάτες τονίζουν ότι θα απαιτηθεί δεύτερη, πιο εξειδικευμένη συμφωνία, για να αποκτήσει η Βρετανία ουσιαστική πρόσβαση στο πρόγραμμα.
«Η πρώτη συμφωνία είναι μη δεσμευτική. Η πραγματική πρόκληση είναι η δεύτερη διμερής συμφωνία με οικονομικές παραμέτρους», ανέφερε Ευρωπαίος διπλωμάτης.
Τι είναι το Safe της ΕΕ και ποιος μπορεί να συμμετάσχει
Το πρόγραμμα Safe δημιουργήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ενισχύσει τις αμυντικές δαπάνες της ΕΕ, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και την αβεβαιότητα γύρω από τη μελλοντική εμπλοκή των ΗΠΑ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια.
Το ταμείο θα δίνει χαμηλότοκα δάνεια σε κράτη-μέλη για να προχωρούν σε συλλογικές αγορές όπλων - ακόμη και από μη κράτη-μέλη της ΕΕ, υπό τον όρο ότι υπάρχουν συμφωνίες ασφαλείας.
Οι εταιρείες τρίτων χωρών θα μπορούν να συμμετάσχουν μόνο εφόσον υπάρξει ειδική συμφωνία που να καλύπτει την πρόσβασή τους στο Safe. «Αν θέλεις να βάλεις την αμυντική σου βιομηχανία στο παιχνίδι, χρειάζεσαι δεύτερη συμφωνία. Και φυσικά, οι Γάλλοι θα προσπαθήσουν να το κάνουν δύσκολο για τους Βρετανούς», σχολίασε δεύτερος διπλωμάτης.
Παρότι δεν έχει ξεκαθαριστεί αν η «εισφορά» του Ηνωμένου Βασιλείου θα είναι απλά διοικητικό τέλος ή κάτι μεγαλύτερο, αξιωματούχοι της Επιτροπής επιβεβαιώνουν ότι θα υπάρξει κόστος.
Ποιοι έχουν ήδη «εισιτήριο» για το Safe της ΕΕ – και ποιοι όχι
Εταιρείες από χώρες με ειδικές εμπορικές σχέσεις με την ΕΕ, όπως Νορβηγία, Ελβετία και Ουκρανία, έχουν αυτόματη πρόσβαση. Αντίθετα, χώρες όπως η Νότια Κορέα, Ιαπωνία και πλέον και το Ηνωμένο Βασίλειο πρέπει να διαπραγματευτούν μεμονωμένα.
Η τελική συμφωνία θα πρέπει να περιλαμβάνει:
- Οικονομική συνεισφορά από τη χώρα
- Προώθηση της συμβατότητας και της τυποποίησης εξοπλισμών
- Ρήτρα δικαιώματος συμμετοχής βάσει «δίκαιης ανταλλαγής»
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν είπε στον Πρωθυπουργό του ΗΒ, σε συνάντησή τους την Πέμπτη, ότι η γενική συμφωνία μπορεί να αποτελέσει «γέφυρα» για τη συμμετοχή του ΗΒ στο Safe, αλλά δεν είναι από μόνη της αρκετή.
Με πληροφορίες από Financial Times
