Κάθε μέρα όλο και περισσότερο ο Ταγίπ Ερντογάν βλέπει τα σχέδιο του να παραμείνει στην εξουσία να τίθεται σε κίνδυνο εξαιτίας του δυσβάσταχτου κόστους ζωής αλλά και της κοινωνικής αναταραχής που έχει προκληθεί το τελευταίο διάστημα μετά την φυλάκιση των πολιτικών αντιπάλων του.
Ο Ταρκάν Οζμπούντακ, έμπορος στην ιστορική αγορά της Κωνσταντινούπολης στην Τουρκία, βλέπει τις δουλειές του να φθίνουν, «όλοι δυσκολεύονται», λέει, επισημαίνοντας πως μόνο οι μεγάλες επιχειρήσεις φαίνεται να αντέχουν.
Ωστόσο, ακόμη και οι μεγαλύτερες εταιρείες της χώρας αντιμετωπίζουν προβλήματα: σχεδόν το ένα τρίτο των 500 μεγαλύτερων ομίλων της Τουρκίας κατέγραψε λειτουργικές ζημιές το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με το Βιομηχανικό Επιμελητήριο της Κωνσταντινούπολης. Η ανεργία αυξάνεται, οι πτωχεύσεις πληθαίνουν και ολόκληροι κλάδοι βρίσκονται υπό πίεση.
Η οικονομική δυσπραγία έχει επηρεάσει όχι μόνο τις επιχειρήσεις αλλά και τους επαγγελματίες υγείας. Η ψυχολόγος Γκιουλσούμε Ογούζ αναφέρει πως σκέφτεται να μεταναστεύσει, καθώς οι πελάτες της δεν μπορούν πλέον να αντέξουν οικονομικά τις συνεδρίες και η ίδια δυσκολεύεται να πληρώσει το ενοίκιο.
Η οικονομία της Τουρκίας, που κάποτε θεωρούνταν πως θα ακολουθούσε το παράδειγμα της Νότιας Κορέας, βρίσκεται πλέον σε στασιμότητα. Η βασική αιτία είναι το πρόγραμμα σταθεροποίησης που εφαρμόζει ο υπουργός Οικονομικών Μεχμέτ Σιμσέκ, με στόχο να αποτρέψει την υπερπληθωριστική κρίση που προκάλεσαν οι πολιτικές χαμηλών επιτοκίων της προηγούμενης περιόδου.
Τουρκία: Η αύξηση των επιτοκίων
Αρχικά, τα μέτρα φαίνονταν να αποδίδουν: ο πληθωρισμός μειώθηκε σχεδόν στο μισό, ενώ η διεθνής εικόνα του Προέδρου Ερντογάν ενισχύθηκε. Ωστόσο, η πολιτική κρίση που ξέσπασε με τη σύλληψη του δημάρχου της Κωνσταντινούπολης, Εκρέμ Ιμάμογλου, οδήγησε σε διαδηλώσεις και αναστάτωση στις αγορές, με αποτέλεσμα η κεντρική τράπεζα να αυξήσει ξανά τα επιτόκια και να δαπανήσει σημαντικά αποθέματα συναλλάγματος για να στηρίξει τη λίρα.
Η οικονομική αβεβαιότητα έχει οδηγήσει σε μαζικές αποχωρήσεις επενδυτών και αναβολή επενδυτικών σχεδίων. Τα μέτρα για τη σταθεροποίηση της οικονομίας, όπως τα ιστορικά υψηλά επιτόκια δανεισμού, έχουν επιβαρύνει περαιτέρω την ανάκαμψη και παρατείνουν την κρίση του κόστους διαβίωσης. Παράλληλα, ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή και η απειλή προσφυγικών ροών επιτείνουν την αίσθηση αστάθειας.
Η δημοτικότητα του Ερντογάν έχει πληγεί, ενώ οι φήμες για πιθανή εγκατάλειψη του προγράμματος μεταρρυθμίσεων και απομάκρυνση του οικονομικού επιτελείου εντείνουν την αβεβαιότητα. Οι αγορές φοβούνται πως μια τέτοια εξέλιξη θα οδηγούσε σε νέα νομισματική κρίση, καθώς μεγάλο μέρος των καταθέσεων βρίσκεται ήδη σε δολάρια.
Η Τουρκία, παρότι διαθέτει σημαντικά πλεονεκτήματα όπως στρατηγική γεωγραφική θέση, ανεπτυγμένη βιομηχανία και νεανικό πληθυσμό, χρειάζεται βαθιές διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις και ενίσχυση του κράτους δικαίου για να προσελκύσει επενδύσεις και να διασφαλίσει βιώσιμη ανάπτυξη. Ωστόσο, η πολιτική αβεβαιότητα και η αυξανόμενη αυταρχικότητα υπονομεύουν την εμπιστοσύνη τόσο των εγχώριων όσο και των ξένων επενδυτών.
Συνολικά, η Τουρκία βρίσκεται σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, με την οικονομική και πολιτική σταθερότητα να δοκιμάζονται έντονα. Το μοντέλο ανάπτυξης που στηρίχθηκε στην πιστωτική επέκταση και την οικοδομική δραστηριότητα φαίνεται πλέον να έχει εξαντλήσει τα όριά του, ενώ η χώρα καλείται να βρει νέους δρόμους για να διασφαλίσει την ευημερία της στο μέλλον.
Με πληροφορίες από Financial Times
