Αυξημένη ανησυχία υπάρχει στους κόλπους του ΝΑΤΟ σχετικά με το ενδεχόμενο ενός κυβερνοπόλεμου, με το σενάριο να φαίνεται ολοένα και πιο πραγματικό.
Η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και οι συνεχείς απόπειρες χάκερ που στοχεύουν να ρίξουν στο σκοτάδι τους πολίτες της χώρας δυσκολεύοντας τη ζωή τους, καθιστούν πιθανό το ενδεχόμενο ενός κυβερνοπολέμου.
Σύμφωνα με το Politico, περίπου 150 στελέχη του ΝΑΤΟ σε θέματα κυβερνοασφάλειας συγκεντρώθηκαν στο Ταλίν προκειμένου να προετοιμαστούν γι’ αυτό το σενάριο.
«Έχει προστεθεί ένα επίπεδο σοβαρότητας- δεν είναι πλέον τόσο φανταστικό. Έχει γίνει αρκετά προφανές ότι αυτά τα πράγματα συμβαίνουν στην πραγματικότητα», δήλωσε ο συνταγματάρχης Bernd Hansen, επικεφαλής κλάδου για τον κυβερνοχώρο στη Συμμαχική Διοίκηση Μετασχηματισμού του ΝΑΤΟ, σχετικά με τον αντίκτυπο της σύγκρουσης στην Ουκρανία.
Οι δυνάμεις του ΝΑΤΟ παρακολουθούν στενά τον πόλεμο στην Ουκρανία, έχοντας στο μικροσκόπιο τόσο την εύρεση τρόπων να βοηθήσουν τη χώρα, όσο και να κατανοήσουν πώς θα δυσκολέψουν τη Ρωσία και άλλους αντιπάλους να παραβιάσουν υποδομές στα κράτη μέλη του ΝΑΤΟ και τους συμμάχους τους.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά το Politico, ο πλανήτης δεν έχει βιώσει έναν ολοκληρωτικό κυβερνοπόλεμο, όπου οι επιθέσεις έχουν καταστροφικά αποτελέσματα, όπως η διακοπή ηλεκτροδότησης και υδροδότησης και η παρεμπόδιση αποκατάστασής του. Η κατάσταση στην Ουκρανία, ωστόσο, βρίσκεται στο χείλος του γκρεμού.
Επτασφράγιστο μυστικό τα αποτελέσματα της άσκησης
Φέτος, αξιωματούχοι κυβερνοασφάλειας και τεχνικοί εμπειρογνώμονες από την Ευρώπη, τις Ηνωμένες Πολιτείες και από την Ιαπωνία βρέθηκαν στο Ταλίν για να απαντήσουν σε κυβερνοεπιθέσεις εναντίον του φανταστικού νησιού Icebergen, που βρίσκεται κάπου μεταξύ της Ισλανδίας και της Νορβηγίας. Βάσει σεναρίου στις 28 Νοεμβρίου, χάκερ εξαπέλυσαν ψηφιακή επίθεση στο φανταστικό νησί σε μια προσπάθεια να αποσπάσουν πληροφορίες και πνευματική ιδιοκτησία, να διαταράξουν τις κυβερνητικές υπηρεσίες και να ρίξουν το δίκτυο ηλεκτροδότησης.
Τα αποτελέσματα της άσκησης ήταν επτασφράγιστο μυστικό από τους αξιωματούχους του ΝΑΤΟ λόγω ανησυχιών για την ασφάλεια και τις πληροφορίες, αλλά ο συνταγματάρχης του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ Τσαρλς Έλιοτ, διευθυντής της άσκησης, δήλωσε στους δημοσιογράφους ότι κανείς δεν απέτυχε στην άσκηση. Αρνήθηκε να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες σχετικά με τις αδυναμίες που διαπιστώθηκαν.
Ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει δημιουργήσει νέα επείγουσα σημασία στα ερωτήματα σχετικά με το πώς το ΝΑΤΟ θα ανταποκρινόταν σε μια κυβερνοεπίθεση εναντίον ενός κράτους μέλους αρκετά μεγάλη ώστε να επικαλεστεί το άρθρο 5, το οποίο χαρακτηρίζει μια επίθεση εναντίον οποιουδήποτε κράτους μέλους ως επίθεση εναντίον όλων. Η κυβέρνηση της Αλβανίας εξέτασε το ενδεχόμενο να ζητήσει τη χρήση του νωρίτερα φέτος μετά από μια εκτεταμένη επίθεση στα δίκτυα της χώρας από το Ιράν.
Ωστόσο, την κατάσταση περιπλέκει περαιτέρω το πόσο ευάλωτα είναι νευραλγικά δίκτυα στα κράτη του ΝΑΤΟ σε κυβερνοεπιθέσεις. Αυτές μπορεί να αφορούν εξελιγμένες επιχειρήσεις για την τοποθέτηση κακόβουλου λογισμικού σε ενημερώσεις λογισμικού έως πιο κοινές επιθέσεις ransomware.
Η δυσκολία του να κρατήσει κανείς τους χάκερς εκτός καθιστά ακόμη πιο σημαντική την εξάσκηση του τρόπου αντίδρασης μόλις διεισδύσουν στα δίκτυα, λένε οι αξιωματούχοι. «Ο κυβερνοχώρος γενικά εξακολουθεί να είναι ένας τομέας που κρίνω ότι ευνοεί περισσότερο τον επιτιθέμενο παρά τον αμυνόμενο, και ελπίζω ότι είμαστε σε θέση να αλλάξουμε τη δυναμική, αλλά δεν έχουμε φτάσει ακόμα εκεί», δήλωσε ο Ντέιβιντ Κάτλερ, βοηθός γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ για τις πληροφορίες και την ασφάλεια, στους δημοσιογράφους σε ενημέρωση κατά τη διάρκεια της άσκησης.
Οι αξιωματούχοι δήλωσαν ότι ενσωμάτωσαν σενάρια και διδάγματα από τις κυβερνοεπιθέσεις στις ουκρανικές υποδομές φέτος, συμπεριλαμβανομένων των δικτύων ηλεκτρικής ενέργειας.
Προετοιμάζονται για κυβερνοπόλεμο σε ένα κτίριο «λευκή κόλλα»
Να σημειωθεί ότι η άσκηση διεξήχθη στο Cyber Range του ΝΑΤΟ, ένα κτίριο που σχεδιάστηκε και άνοιξε το 2021 για να λειτουργήσει ως κέντρο εκπαίδευσης των εμπειρογνωμόνων του ΝΑΤΟ για την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο σχετικά με το πώς να συντονίζουν και να ανταποκρίνονται σε επιθέσεις όπως αυτές που αντιμετωπίζουν στην Ουκρανία.
Το κτίριο παρέχει στους επαγγελματίες του κυβερνοχώρου μια ασφαλή τοποθεσία με αυτοτελή δίκτυα υπολογιστών που μπορούν να προσομοιώσουν κυβερνοκαταστροφές. Το κτίριο διαθέτει τόσο μη διαβαθμισμένους όσο και διαβαθμισμένους χώρους και σπάνια ανοίγει τις πόρτες του στον Τύπο σε μια προσπάθεια να διατηρήσει τις επιχειρήσεις ασφαλείς. Στους συμμετέχοντες απαγορεύτηκε να φέρουν προσωπικές συσκευές στον χώρο της προσομοίωσης.
«Χτίζουν και καταστρέφουν συνεχώς αυτά τα δίκτυα, οπότε ουσιαστικά ολόκληρο το κτίριο είναι μια λευκή κόλλα -μπορείτε να το αναδιαμορφώσετε όπως θέλετε», δήλωσε ο Έλιοτ.
