Η Ρωσία φαίνεται να ανεβάζει ξανά τους τόνους εναντίον των αντιπάλων της, ανοίγοντας νέα ποινική υπόθεση σε βάρος του Μιχαήλ Χοντορκόφσκι, του πρώην μεγιστάνα της Yukos και ιστορικού επικριτή του Κρεμλίνου. Οι ρωσικές αρχές τον κατηγορούν, μαζί με 22 ακόμη εξόριστους πολιτικούς και επιχειρηματίες, για «σχεδιασμό πραξικοπήματος» και «στήριξη ουκρανικών δυνάμεων με στόχο την κατάληψη της εξουσίας με τη βία».
Η υπόθεση αποτελεί τη νέα πράξη ενός πολιτικού θρίλερ που διαρκεί πάνω από δύο δεκαετίες, από τότε που ο Χοντορκόφσκι, ο άλλοτε πλουσιότερος άνθρωπος της Ρωσίας, βρέθηκε αντιμέτωπος με τη δύναμη του Βλαντιμίρ Πούτιν.
Ο Χοντορκόφσκι απέρριψε τις κατηγορίες ως «παράλογες και κατασκευασμένες», υποστηρίζοντας πως στόχος του Κρεμλίνου είναι ο εκφοβισμός και η φίμωση κάθε φωνής που εκφράζει δημοκρατική ή αντιπολεμική θέση.
Ρωσία: Νέα φάση στην εκστρατεία κατά των αντιφρονούντων
Αναλυτές σημειώνουν πως η νέα υπόθεση αντικατοπτρίζει την ανησυχία της Μόσχας για την αυξανόμενη επιρροή των Ρώσων εξόριστων στο εξωτερικό, κυρίως εκείνων που συνεργάζονται με ευρωπαϊκούς θεσμούς όπως το Συμβούλιο της Ευρώπης.
Πράγματι, η FSB επικαλείται την υπογραφή της λεγόμενης «Διακήρυξης του Βερολίνου» από τη Ρωσική Αντιπολεμική Επιτροπή, μια οργάνωση που ιδρύθηκε στο εξωτερικό τον Φεβρουάριο του 2022, λίγο μετά την εισβολή στην Ουκρανία. Το έγγραφο ζητά την απομάκρυνση της σημερινής ρωσικής ηγεσίας και την προώθηση μιας μεταβατικής δημοκρατικής κυβέρνησης.
Η Επιτροπή, στην οποία συμμετέχουν προσωπικότητες όπως ο πρώην πρωθυπουργός Μιχαήλ Κασιάνοφ, ο παγκόσμιος πρωταθλητής σκακιού Γκάρι Κασπάροφ και ο πολιτικός Βλαντίμιρ Κάρα-Μούρζα, θεωρείται από τη Μόσχα «εχθρική οργάνωση».
Ο Χοντορκόφσκι, που ζει πλέον στο Λονδίνο, τόνισε στους Financial Times ότι «ο Πούτιν φοβάται τη νομιμοποίηση μιας δημοκρατικής ρωσικής αντιπολίτευσης στο εξωτερικό». Σύμφωνα με τον ίδιο, «μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να παίξει κρίσιμο ρόλο σε περίπτωση ξαφνικής μεταβίβασης εξουσίας».
Πολιτική ρητορική ή προετοιμασία καταστολής από τον Πούτιν;
Η FSB ισχυρίζεται πως τα μέλη της Αντιπολεμικής Επιτροπής «στρατολογούν Ουκρανούς μαχητές» για να προετοιμάσουν τη βίαιη ανατροπή του καθεστώτος. Ο Χοντορκόφσκι απάντησε δηκτικά: «Στρατολογούμε μαχητές; Όχι. Στέλνουμε ανθρωπιστική βοήθεια; Ναι». Παράλληλα, αντιμετωπίζει νέες κατηγορίες για «δημόσια υποκίνηση σε τρομοκρατία», που επισύρουν ισόβια κάθειρξη. Ο ίδιος είχε περάσει ήδη δέκα χρόνια σε φυλακή της Σιβηρίας για «οικονομικά εγκλήματα», κατηγορίες που θεωρήθηκαν διεθνώς πολιτικά υποκινούμενες.
Πολλοί παρατηρητές βλέπουν την υπόθεση ως προσπάθεια του Κρεμλίνου να προειδοποιήσει τη ρωσική διασπορά ότι καμία αντιπολεμική δραστηριότητα στο εξωτερικό δεν μένει ατιμώρητη.
Η νέα δίωξη του Χοντορκόφσκι δεν πρόκειται πιθανότατα να οδηγήσει σε σύλληψη — ωστόσο, το πολιτικό της μήνυμα είναι σαφές: ο Πούτιν επιδιώκει να εξουδετερώσει κάθε αντίπαλη φωνή, ακόμη και χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά. Όπως σχολίασε δυτικός διπλωμάτης: «Η υπόθεση αυτή δεν αφορά τη δικαιοσύνη· αφορά τον φόβο. Το Κρεμλίνο φοβάται πως οι αντιφρονούντες του εξωτερικού μπορούν μια μέρα να γίνουν το πρόπλασμα μιας νέας Ρωσίας».
Με πληροφορίες από Financial Times
