Ο ΝτεΓουέιν Τζονσον έγινε πριν λίγες εβδομάδες ο πρώτος άνθρωπος που νίκησε δικαστικά τη Monsanto, αλλά σύντομα θα πεθάνει.
Οι γιατροί δίνουν μόλις λίγους μήνες ζωής στον 46χρονο πατέρα τριών παιδιών που πήγε στα δικαστήρια την πολυεθνική εταιρεία γεωργικής βιοτεχνολογίας για την καρκινογόνα επίδραση ενός ζιζανιοκτόνου στον οργανισμό του και δικαιώθηκε.
Σε μία ιστορική απόφαση, οι ένορκοι αποφάσισαν πως το πιο διαδεδομένο ζιζανιοκτόνο στον κόσμο ευθύνεται για τον μεταστατικό καρκίνο του Τζόνσον, αξιώνοντας αποζημίωση 289 εκατομμυρίων δολαρίων για τον ετοιμοθάνατο πατέρα, τη γυναίκα του και τα δύο τους παιδιά.
«Το να αντιμετωπίζεις μια εταιρεία σαν και αυτή, να γίνεσαι δημόσιο πρόσωπο είναι πολύ έντονο», δήλωνε στον Γκάρντιαν τον περασμένο μήνα, μετά την απόφαση των ενόρκων. «Νιώθω το τεράστιο βάρος της ευθύνης».
Η Monsanto κατηγορείται ότι εκφόβισε επιστήμονες, αποκρύβοντας στοιχεία για τον κίνδυνο καρκίνου από την χρήση του Roundup. «Η Monsanto βγήκε από την πεπατημένη για να εκφοβίσει και να επιτεθεί σε ανεξάρτητους ερευνητές», υποστήριξε ο δικηγόρος του ασθενή, Μπρεντ Γουίσνερ, στο δικαστήριο.
Ο Γουίσνερ παρουσίασε εσωτερικά memo της Monsanto, λέγοντας ότι η εταιρεία αγροτοχημικών αγνοούσε για χρόνια τις σχετικές προειδοποιήσεις των ειδικών.
Κατά τον ίδιο, η εταιρεία απέρριπτε συστηματικά τις ανησυχητικές μελέτες, φροντίζοντας για την κατευθυνόμενη συγγραφή αναλύσεων που θα είχαν μόνο θετικά στοιχεία για τα προϊόντα της. «Αντιμάχονταν την επιστήμη», είπε ο Γουίσνερ χαρακτηριστικά.
Ο Τζόνσον διαγνώστηκε με λέμφωμα non-Hodggkin (NHL) το 2014, σε ηλικία 42 ετών και είναι ο πρώτος πολίτης που οδήγησε στη Δικαιοσύνη τη Monsanto, για την ενδεχόμενη σύνδεση της γραμμής προϊόντων "Roundup" με την εμφάνιση καρκίνου.
Ο συνήγορος της Monsanto, Τζορτζ Λομπάρντι υποστήριξε από την πλευρά του πως το μεγαλύτερο μέρος των σχετικών ερευνών συντάσσονταν με τα δεδομένα που είχε στη διάθεσή της και η εταιρεία, σύμφωνα με τα οποία τα προϊόντα με βάση την ουσία γλυφοσάτη δεν προκαλούν καρκίνο «όπως δεν προκάλεσαν ούτε τον καρκίνο και στον Τζόνσον», όμως δεν κατάφερε να πείσει τους ενόρκους.
Το πιο διαδεδομένο παρασιτοκτόνο
Η γλυφοσάτη είναι το πιο διαδεδομένο παρασιτοκτόνο παγκοσμίως εδώ και 44 χρόνια, από τότε που η Monsanto το παρουσίασε ως την «απόλυτη λύση» για τις καλλιέργειες χωρίς παρενέργειες για τον ανθρώπινο οργανισμό.
Ωστόσο καθώς τα δεδομένα από όλο τον κόσμο άρχισαν να συσσωρεύονται, πολλές ανεξάρτητες μελέτες άρχισαν να σκιαγραφούν μια ανησυχητική εικόνα. Το 2015, η υπηρεσία αντικαρκινικών ερευνών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας κατέταξε τη γλυφοσάτη ως «πιθανή καρκινογόνα ουσία» για τους ανθρώπους.
Παρασιτοκτόνα με γλυφοσάτη χρησιμοποιούνται σε 100 διαφορετικά είδη καλλιεργειών, σε τουλάχιστον 130 χώρες και ίχνη γλυφοσάτης έχουν βρεθεί σε τροφές, πηγές νερού και τα ούρα εργαζομένων στις καλλιέργειες.
Ορισμένες χώρες έχουν άλλωστε εισαγάγει κανονισμούς που απαγορεύουν ή περιορίζουν πλέον την πώληση και τη χρήση της ουσίας.
Τα ενοχοποιητικά e-mail
Σε ένα από τα e-mail αναφορικά για τα στοιχεία που συνδέουν τον καρκίνο με τη γλυφοσάτη, η επικεφαλής της προστασίας προϊόντων της Monsanto, Ντόνα Φάρμερ, φέρεται να ρωτά τους συναδέλφους της «πως θα αντεπιτεθούμε σε αυτό;».
Σε άλλο e-mail της, η Φάρμερ έδινε οδηγίες στους υφιστάμενούς της για τον τρόπο που μπορούσαν να μιλήσουν πλέον δημοσίως για το προϊόν.
«Δεν μπορείτε να λέτε ότι το Roundup δεν προκαλεί καρκίνο» έγραφε χαρακτηριστικά, με τον δικηγόρο της Monsanto να υποστηρίζει ότι η συγκεκριμένη φράση είχε απομονωθεί από την πλευρά του Τζόνσον και ήταν εύκολο να παρεξηγηθεί χωρίς τα συμφραζόμενα.
Στην απόφασή τους, οι ένορκοι τονίζουν πως η Monsanto λειτούργησε κακόβουλα και ενώ γνώριζε «ή θα έπρεπε να γνωρίζει» πως η επίμαχη χημική ουσία είναι επικίνδυνη.
Προσπαθούν να μπλοκάρουν την αποζημίωση
Την περασμένη εβδομάδα, οι δικηγόροι της Monsanto υπέβαλλαν μία σειρά εγγράφων σε μία προσπάθεια να μπλοκάρουν τη διαδικασία, και να εμποδίσουν την οικογένεια του Τζόνσον να εισπράξει την αποζημίωση.
Ευγνωμοσύνη για τη σύντροφό του
Στο δικαστήριο ο 46χρονος εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του για την υποστήριξη που δέχτηκε από τη γυναίκα του, Αρατσέλι. Κάποιες φορές, ο πόνος ήταν τόσο έντονος που ήταν επίπονο ακόμα και ένα χάδι της. Τις ημέρες με έντονη ηλιοφάνεια, τον βλάπτει ακόμα και ο ήλιος.
Η Αρατσέλι αναγκάστηκε να πιάσει δύο δουλειές σε ένα σχολείο και ένα γηροκομείο, δουλεύοντας ακόμα και 14 ώρες την ημέρα. Όπως είπε η ίδια, όταν έπεφτε για ύπνο, ο Τζόνσον έβαζε τα κλάματα νομίζοντας ότι δεν τον ακούει.
Ο δεκάχρονος γιος τους Κάλι θέλει να γίνει χημικός όταν μεγαλώσει, ώστε να φτιάξει ένα «φίλτρο» που θα θεραπεύσει τον πατέρα του. Είναι πολύ μικρός για να καταλάβει πως σε λίγους μήνες ο πατέρας του θα πεθάνει.
Πριν διαγνωστεί και έχοντας εμφανίσει μόνο τα πρώτα δερματικά συμπτώματα, ο Τζόνσον επικοινώνησε με την Monsanto για να ρωτήσει αν τα προβλήματά του συνδέονται με το ζιζανιοκτόνο. Μίλησε με μία γυναίκα που «ήταν σα να διάβαζε μέσα από κάποιο σενάριο». Τον διαβεβαίωσε ότι θα επικοινωνούσαν ξανά σύντομα μαζί του αλλά δεν του τηλεφώνησαν ποτέ.
Γρήγορα ο καρκίνος εξαπλώθηκε και το σώμα του γέμισε πληγές.
Έκανε τη δική του έρευνα και σύντομα βρήκε τις έρευνες που ενοχοποιούσαν τη γλυφοσάτη. «Ένιωσα προδομένος. Έχανα τα πάντα. Ήμουν στον πάτο (...) το έκρυβαν για χρόνια και δεν έδιναν λογαριασμό για αυτό. Έβαλαν το κέρδος πάνω από τους κινδύνους για την υγεία των ανθρώπων και πρέπει να πληρώσουν το τίμημα της ατιμίας τους».
Ο ετοιμοθάνατος πρώην σχολικός επιστάτης, θέλει να χρησιμοποιήσει τη δημοσιότητα που πήρε η υπόθεση για να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει τους συμπολίτες του, ώστε να σταματήσουν να χρησιμοποιούν το προϊόν, στα σχολεία και στις παιδικές χαρές.
Ο ίδιος ελπίζει πως θα αναζητηθούν εναλλακτικές λύσεις και για τις καλλιέργειες. «Μακάρι να πάρει διαστάσεις "χιονοστιβάδας" ώστε οι άνθρωποι να καταλάβουν και να πάρουν σημαντικές αποφάσεις για το τι τρώνε και με τι ψεκάζουν τις καλλιέργειές τους».
Η χημειοθεραπεία βοηθά τον Τζόνσον να αντιμετωπίσει κάποιες από τις επιπλοκές του καρκίνου και υπάρχει μία πολύ μικρή πιθανότητα να καταφέρει να ζήσει ακόμα και δύο χρόνια.
Αν τελικά ξεπεράσει το πιθανό προσδόκιμο των λίγων μηνών, θα κυκλοφορήσει έναν δίσκο με τα κομμάτια ραπ που έχει γράψει, με γενικό τίτλο «Δεν είναι η ώρα μου».
Με πληροφορίες από Guardian
