Η υπόθεση εναντίον του Νικολάς Μαδούρο, δεν έχει καταφέρει να προχωρήσει τα τελευταία έξι χρόνια.
Τώρα, μετά τη σύλληψή του και την πρώτη του εμφάνιση στο ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν, η δίκη μπορεί να διαρκέσει ακόμη περισσότερα χρόνια, με μια σειρά ασυνήθιστων πολιτικών και νομικών «μαχών» να ακολουθούν.
Η ποινική υπόθεση κατά του Μαδούρο είναι εξαιρετικά περίπλοκη από νομικής άποψης — λόγω του προηγούμενου ρόλου του στην ηγεσία της Βενεζουέλας, της δυσκολίας απόδειξης μιας διεθνούς συνωμοσίας ναρκο-τρομοκρατίας, αλλά και των ευρύτερων επιπτώσεων σε ζητήματα εθνικής ασφάλειας και εξωτερικής πολιτικής.
Ως εκ τούτου, η υπεράσπισή του ενδέχεται να επιχειρήσει διάφορους τρόπους να ανατρέψει την υπόθεση πριν φτάσει σε δίκη. Ο Μαδούρο δήλωσε αθώος τη Δευτέρα (5/1) για τις κατηγορίες της συνωμοσίας για ναρκο-τρομοκρατία και για εισαγωγή κοκαΐνης, της κατοχής πολυβόλων και εκρηκτικών μηχανισμών, καθώς και της συνωμοσίας για κατοχή πολυβόλων και εκρηκτικών μηχανισμών.
«Δεν είναι ότι δεν θα διαπραγματευτεί, αλλά πρώτα θα "πατήσει μερικά κουμπιά"», δήλωσε τη Δευτέρα ο Ντικ Γκρέγκορι, ομοσπονδιακός εισαγγελέας με έδρα το Μαϊάμι, μετά την παρακολούθηση της κάλυψης των ειδήσεων σχετικά με την απαγγελία κατηγοριών εναντίον του Μαδούρο.
Ο Γκρέγκορι είχε εργαστεί πριν από σχεδόν 40 χρόνια στην απαγγελία κατηγοριών και τη δίκη του Παναμέζου ηγέτη Μανουέλ Νοριέγα, αποτελώντας έναν από τους ελάχιστους εισαγγελείς που έχουν καταφέρει να δικάσουν επιτυχώς έναν αλλοδαπό φυγόδικο ο οποίος ισχυριζόταν ότι ήταν αρχηγός κράτους.
Η υπόθεση Νοριέγα παρουσιάζει ορισμένες ομοιότητες με εκείνη του Μαδούρο — κυρίως ως προς το πόσο σπάνιο είναι οι ΗΠΑ να πλήξουν στρατιωτικά μια ξένη χώρα και να απαγάγουν διά της βίας έναν πολιτικό ηγέτη. Φαίνεται πιθανό ότι οι δικηγόροι που εκπροσωπούν τον Μαδούρο και τη σύζυγό του, Σίλια Φλόρες —η οποία επίσης δήλωσε αθώα τη Δευτέρα για κατηγορίες σχετικές με ναρκωτικά και όπλα— θα υποστηρίξουν ότι συνελήφθησαν παράνομα.
Οι δικηγόροι του Μαδούρο πιθανότατα θα συγκρουστούν με το Υπουργείο Δικαιοσύνης σχετικά με τα αποδεικτικά στοιχεία της υπόθεσης, τα στοιχεία στα οποία έχουν πρόσβαση και τα οποία μπορεί να τους βοηθήσουν, καθώς και σχετικά με τις προστατευόμενες πληροφορίες εθνικής ασφάλειας που ενδέχεται να χρησιμοποιηθούν σε μια δίκη.
Η διαδικασία χειρισμού εμπιστευτικών πληροφοριών που εποπτεύεται από το δικαστήριο μπορεί να προσθέσει μήνες ακόμη και σε μια απλή υπόθεση, και οι κατηγορούμενοι μερικές φορές προσπαθούν να πιέσουν για την αποκάλυψη ευαίσθητων πληροφοριών, ώστε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση να μην είναι διατεθειμένη να εκδικάσει την υπόθεση, μια τακτική που ονομάζεται «graymailing».
Τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί έως τώρα και τα σχέδια για την πορεία της υπόθεσης προς τη δίκη αναμένεται να συζητηθούν στην επόμενη εμφάνιση του Μαδούρο στο δικαστήριο του Μανχάταν, η οποία έχει οριστεί για τον Μάρτιο.
Νικολάς Μαδούρο: Το επιχείρημα της ασυλίας
Ο Μαδούρο είναι πιθανό να επιχειρήσει να επικαλεστεί τη θέση του στην κυβέρνηση της Βενεζουέλας, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει ασυλία ως ξένος ηγέτης.
Στο δικαστήριο, δήλωσε ότι «εξακολουθεί να είναι πρόεδρος» της Βενεζουέλας. Η σύζυγός του αυτοχαρακτηρίστηκε επίσης «Πρώτη Κυρία της Βενεζουέλας» κατά την εμφάνισή της στο δικαστήριο τη Δευτέρα.
Ο Γκρέγκορι θυμήθηκε πόσο καθοριστική ήταν η μάχη γύρω από τους ισχυρισμούς περί ασυλίας αρχηγού κράτους στην υπόθεση Νοριέγα.
«Είναι απολύτως σαφές ότι για να απολαύσει κανείς ασυλία αρχηγού κράτους, πρέπει να είναι ο διπλωματικά αναγνωρισμένος αρχηγός κράτους», δήλωσε ο Γκρέγκορι.
Άλλοι νομικοί έχουν υιοθετήσει την ίδια θέση, ότι οι διπλωματικές αναγνωρίσεις του Υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ «θα πουν την τελευταία κουβέντα».
Οι ΗΠΑ διατηρούν από το 2024 τη θέση ότι ο Μαδούρο είναι παράνομος ηγέτης της Βενεζουέλας και έχουν αναγνωρίσει την αντιπολίτευση ως εκλεγμένη κυβέρνηση. Παρ’ όλα αυτά, το ζήτημα του ποιος ηγείται της χώρας θα πρέπει να ερμηνευθεί από το αμερικανικό δικαστικό σύστημα, ενδεχομένως έως και το Ανώτατο Δικαστήριο.
Ο Νοριέγα έχασε τις αξιώσεις του περί ασυλίας αρχηγού κράτους και διπλωματικής ασυλίας το 1990 και καταδικάστηκε το 1991 για εισαγωγή κοκαΐνης, λαμβάνοντας ποινή κάθειρξης 40 ετών.
Θα υπάρξουν συνεργαζόμενοι μάρτυρες;
Ένα ερώτημα που παραμένει ακόμη αναπάντητο είναι το πόσο αποφασισμένο είναι το υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ να οδηγήσει τον Μαδούρο σε δίκη.
Η απομάκρυνσή του από τη Βενεζουέλα διευκολύνει τα πράγματα με έναν βασικό τρόπο: μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση νέων μαρτύρων.
Η Τζίνα Παρλοβέκιο, συνεργάτης της μεγάλης δικηγορικής εταιρείας Mayer Brown και πρώην επικεφαλής εισαγγελέας της δίκης κατά του μεξικανού βαρόνου του ναρκωτικού Χοακίν «Ελ Τσάπο» Γκουζμάν, δήλωσε ότι πιθανότατα υπάρχουν αρκετοί συνεργάτες που βοήθησαν την Εισαγγελία της Νότιας Περιφέρειας της Νέας Υόρκης να χτίσει την υπόθεση Μαδούρο.
Το γραφείο αυτό έχει στο παρελθόν ασκήσει διώξεις και σε άλλα πρόσωπα με δεσμούς με τον Μαδούρο, μεταξύ των οποίων και οι ανιψιοί της συζύγου του, Σίλια Φλόρες. Η ομοσπονδιακή κυβέρνηση παρακολουθεί επίσης στενά τις πέντε οργανώσεις που έχουν χαρακτηριστεί ξένες τρομοκρατικές και αναφέρονται στο κατηγορητήριο κατά του Μαδούρο ως εμπλεκόμενες στο σχέδιο μεταφοράς ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ.
Ωστόσο, η παρουσία συνεργαζόμενων μαρτύρων σε μια δίκη μπορεί να αποδειχθεί δύσκολη.
Ο Μάικλ Νάντλερ, επίσης πρώην ομοσπονδιακός εισαγγελέας σε υποθέσεις κατά υψηλόβαθμων αξιωματούχων της Βενεζουέλας, δήλωσε ότι οι υποθέσεις συνωμοσίας για διακίνηση ναρκωτικών είναι συχνά πιο δύσκολο να αποδειχθούν, επειδή βασίζονται σε μαρτυρίες προσώπων μέσα στον κόσμο των ναρκωτικών, σε αντίθεση με υποθέσεις ξένης δωροδοκίας όπου ακολουθείται η διαδρομή του χρήματος.
«Θα χρειαστείς κάποιον που να έχει βρεθεί στο ίδιο δωμάτιο μαζί του και να πει ότι γνώριζε τι συνέβαινε, ότι το επέτρεψε ή ότι έκανε κάτι περισσότερο», είπε ο Νάντλερ, αναφερόμενος στην απόδειξη μιας υπόθεσης διακίνησης ναρκωτικών.
Το κατηγορητήριο κατά του Μαδούρο, ωστόσο, δεν είναι τόσο συγκεκριμένο ως προς τις επιμέρους συναλλαγές όσο άλλα κατηγορητήρια για διακίνηση ναρκωτικών ή ξέπλυμα χρήματος. Ωστόσο, οι εισαγγελείς συμπεριέλαβαν αρκετές περιγραφές ή σκηνές στις κατηγορίες εναντίον του Μαδούρο, οι οποίες έχουν πλέον δημοσιοποιηθεί και φαίνεται να υποδηλώνουν ότι διαθέτουν πληροφορίες από μάρτυρες.
Σε ένα τέτοιο επεισόδιο, για παράδειγμα, οι εισαγγελείς αναφέρουν ότι ο Μαδούρο είπε σε άλλους φερόμενους ως διακινητές ότι δεν θα έπρεπε να είχαν στείλει πάνω από έναν τόνο κοκαΐνης σε εμπορική πτήση το 2013, η οποία προσγειώθηκε στο Παρίσι και κατασχέθηκε από τις γαλλικές αρχές.
Ορισμένοι εισαγγελείς θεωρούν επίσης πιθανό ότι ο Μαδούρο θα θελήσει να δικαστεί από ενόρκους.
Οι κατηγορίες κατά του Μαδούρο είναι ιδιαίτερα βαριές και ενδέχεται να επισύρουν ισόβια κάθειρξη για τη συνωμοσία, καθώς και δεκαετίες φυλάκισης για τις παραβάσεις περί όπλων, σημείωσε η Παρλοβεκίο.
Κάνοντας μία συμφωνία
Η συντριπτική πλειονότητα των ομοσπονδιακών ποινικών υποθέσεων στις ΗΠΑ καταλήγει σε ομολογία ενοχής από τους κατηγορουμένους, είτε στο πλαίσιο συμφωνίας είτε για να αποφευχθεί η δίκη, σύμφωνα με στοιχεία των ομοσπονδιακών δικαστηρίων.
Μια νομική και γεωπολιτική συμφωνία που θα αφορά τη Βενεζουέλα θα μπορούσε να προκύψει οποιαδήποτε στιγμή — ιδίως αν αλλάξει το σκηνικό της εξωτερικής πολιτικής ή αν η υπόθεση συνεχίσει να εκκρεμεί και μετά το τέλος της προεδρίας Τραμπ.
Ωστόσο, ο Γκρέγκoρι, ο οποίος είχε χειριστεί την υπόθεση Νοριέγα, ανέφερε ότι η δίωξη ενός ξένου ηγέτη για διακίνηση ναρκωτικών ήταν εξαρχής πιθανό να οδηγηθεί σε δίκη, εν μέρει λόγω της τεράστιας προσπάθειας που απαιτήθηκε τόσο για την απαγγελία κατηγοριών όσο και για τη σύλληψή του.
Ο συνήγορος υπεράσπισης του Μαδούρο, Μπάρι Πόλακ —ειδικός σε υποθέσεις εθνικής ασφάλειας και οικονομικού εγκλήματος με έδρα την Ουάσινγκτον— αρνήθηκε να σχολιάσει στο CNN.
Ο Πόλακ διαθέτει μεγάλη εμπειρία σε υποθέσεις υψηλού προφίλ με πολιτικές προεκτάσεις, καθώς στο παρελθόν είχε αναλάβει και διευθετήσει την ποινική υπόθεση του Τζούλιαν Ασάνζ.
Με πληροφορίες από CNN
