Μόνο περίπου το ένα τρίτο του νερού στην επιφάνεια της Ευρώπης μπορούν να χαρακτηριστούν ως καλά ή καλύτερα, σύμφωνα με μια έκθεση, παρά τον στόχο της ΕΕ που τέθηκε για πρώτη φορά για το 2015 να φέρει όλα τα υδάτινα σώματα σε καλή ποιότητα.
Περίπου το 37% του επιφανειακού νερού της Ευρώπης χαρακτηρίστηκε ως τουλάχιστον καλής οικολογικής κατάστασης και το 29% καλής χημικής κατάστασης το 2021, σύμφωνα με στοιχεία από 19 χώρες μέλη που συγκεντρώθηκαν από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (ΕΟΠ). Η αρχική προθεσμία για τον στόχο της ΕΕ έχει παραταθεί έως το 2027, αλλά τα στοιχεία δείχνουν ότι πρόκειται να χαθεί με μεγάλη διαφορά.
«Η υγεία του νερού της Ευρώπης δεν είναι καλή», δήλωσε η Leena Ylä-Mononen, εκτελεστική διευθύντρια του ΕΟΠ. «Τα ύδατά μας αντιμετωπίζουν ένα άνευ προηγουμένου σύνολο προκλήσεων που απειλούν την ασφάλεια των υδάτων της Ευρώπης».
Στην έκθεση διαπιστώνεται ότι τα αγροκτήματα είχαν τη μεγαλύτερη επίδραση στα επιφανειακά και υπόγεια ύδατα της Ευρώπης, αντλώντας πάρα πολύ νερό και αντλώντας πάρα πολλούς ρύπους, μαζί με τον αντίκτυπο των σταθμών ηλεκτροπαραγωγής με καύση άνθρακα που εκτοξεύουν τοξικά σωματίδια. Μέρη της δυτικής και κεντρικής Ευρώπης, όπως η Γερμανία και η Ολλανδία, είχαν ιδιαίτερα υψηλό ποσοστό υδάτινων μαζών σε κακή υγεία, σύμφωνα με την έκθεση. Τόνισε την «καταστροφική» θανάτωση των ψαριών στον ποταμό Όντερ το 2022, η οποία προκλήθηκε κυρίως από τη ρύπανση από τα ορυχεία αλατιού και τα θρεπτικά συστατικά από τα αστικά λύματα.
Η ΕΕ εισήγαγε σαρωτικούς κανόνες για τη διαχείριση των υδάτων πριν από σχεδόν 25 χρόνια, οι οποίοι οδήγησαν τις χώρες - μέλη σε αγώνες για να βελτιώσουν την ποιότητα των υδάτινων μαζών τους. Ωστόσο, οι προσπάθειες της τελευταίας δεκαετίας «σπάνια μεταφράστηκαν σε βελτιωμένη κατάσταση συνολικά», διαπίστωσε ο ΕΟΠ, στην πιο διεξοδική αξιολόγηση των πλωτών οδών της ηπείρου μέχρι σήμερα.
Η έκθεση διαπίστωσε ότι τα υπόγεια ύδατα της Ευρώπης ήταν σε καλύτερη υγεία από τα επιφανειακά ύδατά της, με το 91% να έχει τουλάχιστον καλή ποσοτική κατάσταση και το 77% να έχει καλή χημική κατάσταση. Και στις δύο μετρήσεις, η ποιότητα των υπόγειων υδάτων είχε βελτιωθεί μόνο κατά μία ποσοστιαία μονάδα από το 2015. Ο ΕΟΠ είπε ότι οι λύσεις για την κακή κατάσταση του νερού της Ευρώπης περιλαμβάνουν τη μείωση της ζήτησης, την απελευθέρωση λιγότερων επιβλαβών ουσιών και την αποκατάσταση ποταμών και υγροτόπων. Οι επιστήμονες επεσήμαναν τις πλημμύρες που κατέστρεψαν την κεντρική Ευρώπη τον περασμένο μήνα ως παραδείγματα καιρικών φαινομένων που κατέστησαν πιο επείγουσα τη δράση. «Το να έχουμε ένα υγιές υδάτινο οικοσύστημα βοηθά στον μετριασμό των επιπτώσεων που βλέπουμε από την κλιματική αλλαγή», δήλωσε η Trine Christiansen, συγγραφέας της έκθεσης. «Όσο καλύτερη είναι η κατάσταση [το νερό] που έχουμε, τόσο πιο ικανοί είμαστε να χειριστούμε αυτά τα πιο ακραία γεγονότα».
Ο ΕΟΠ απέδωσε εν μέρει την έλλειψη βελτίωσης της χημικής κατάστασης των επιφανειακών υδάτων σε ρύπους με μεγάλη διάρκεια ζωής, όπως ο υδράργυρος και τα βρωμιούχα επιβραδυντικά φλόγας. Ο καθηγητής Dietrich Borchardt, επιστήμονας του νερού από το Κέντρο Περιβαλλοντικής Έρευνας Helmholtz που δεν συμμετείχε στην έκθεση, είπε ότι χαιρετίζει τη συμπερίληψη της αποκατάστασης της φύσης και της κλιματικής αλλαγής στην αξιολόγηση, αλλά επιθυμεί να είχε λάβει ρητά υπόψη τις κλιματικές προβολές. Είπε: «Θα ήθελα επίσης να είχα δει μια πιο λεπτομερή εξέταση του γιατί η κατάσταση των υδάτων στην Ευρώπη δεν έχει βελτιωθεί σχεδόν για δύο δεκαετίες – και ποιοι είναι οι βασικοί παράγοντες όχι μόνο για τη διατήρηση του status quo αλλά και για την επίτευξη ουσιαστικών βελτιώσεων».
Ο όμιλος λόμπι Water Europe ζήτησε τη Δευτέρα επενδύσεις 255 δισ. ευρώ σε νερό έως το 2030 για την προστασία της οικονομίας της Ευρώπης και τη διασφάλιση της περιβαλλοντικής βιωσιμότητας. Προειδοποίησε ότι η λειψυδρία, η οποία επηρεάζει έναν στους τρεις Ευρωπαίους, απειλεί επίσης βασικές βιομηχανίες όπως η παραγωγή ημιαγωγών, τα κέντρα δεδομένων, το ανανεώσιμο υδρογόνο και οι μπαταρίες ηλεκτρικών οχημάτων.
Με πληροφορίες από Guardian
