Έξι απειλούμενα με εξαφάνιση γιγάντια γατόψαρα του Μεκόνγκ - ένα από τα μεγαλύτερα και σπανιότερα ψάρια του γλυκού νερού στον κόσμο - αλιεύθηκαν και απελευθερώθηκαν πρόσφατα στην Καμπότζη, αναζωπυρώνοντας τις ελπίδες για την επιβίωση του είδους.
Οι γίγαντες αυτοί του γλυκού νερού μπορούν να φτάσουν σε μήκος τα 3 μέτρα και να ζυγίζουν έως και 300 κιλά. Σήμερα βρίσκονται μόνο στον ποταμό Μεκόνγκ της Νοτιοανατολικής Ασίας, αλλά στο παρελθόν κατοικούσαν σε όλο το μήκος του ποταμού μήκους 4.900 χιλιομέτρων, από την εκβολή του στο Βιετνάμ μέχρι τις βόρειες εκβολές του στην επαρχία Γιουνάν της Κίνας.
Ο πληθυσμός του είδους έχει μειωθεί κατά 80% τις τελευταίες δεκαετίες λόγω των αυξανόμενων πιέσεων από την υπεραλίευση, τα φράγματα που εμποδίζουν τη μεταναστευτική διαδρομή που ακολουθούν τα ψάρια για να αναπαραχθούν και άλλες διαταραχές. Λίγοι από τα εκατομμύρια των ανθρώπων που εξαρτώνται από τον Μεκόνγκ για τα προς το ζην έχουν δει ποτέ ένα γιγάντιο γατόψαρο. Το να βρεθούν έξι από τους γίγαντες, οι οποίοι πιάστηκαν και απελευθερώθηκαν μέσα σε 5 ημέρες, είναι πρωτοφανές.
6 endangered Mekong giant catfish — one of the world's largest and rarest freshwater fish — spotted in Cambodia. https://t.co/lVy2pRVYP3
— CBS News (@CBSNews) December 13, 2024
Τα ευρεθέντα ψάρια προφανώς μεταναστεύουν από τα πεδινά ενδιαιτήματά τους κοντά στη λίμνη Tonle Sap της Καμπότζης προς τα βόρεια κατά μήκος του ποταμού Μεκόνγκ, πιθανότατα προς τους τόπους αναπαραγωγής στη βόρεια Καμπότζη, το Λάος ή την Ταϊλάνδη.
«Είναι ένα ελπιδοφόρο μήνυμα ότι το είδος δεν κινδυνεύει άμεσα με εξαφάνιση, γεγονός που δίνει χρόνο στις δραστηριότητες διατήρησης να εφαρμοστούν και να συνεχίσουν να στρέφουν την καμπύλη μακριά από την παρακμή και προς την ανάκαμψη», δήλωσε ο Δρ Zeb Hogan, ερευνητής βιολόγος του Πανεπιστημίου της Νεβάδα.
Υπάρχουν πολλές πληροφορίες που είναι ακόμη άγνωστες για τα γιγάντια αυτά ψάρια, αλλά τις τελευταίες δύο δεκαετίες ένα κοινό πρόγραμμα διατήρησης από το Wonders of the Mekong και τη Διοίκηση Αλιείας της Καμπότζης έχει πιάσει, επισημάνει και απελευθερώσει περίπου 100 από αυτά, αποκτώντας γνώσεις για το πώς μεταναστεύουν τα γατόψαρα, πού ζουν και για την υγεία του είδους.
In this photo released by Zeb Hogan, USAID Wonders of the Mekong Project, people hold a Mekong giant catfish to release it in Mekong River in Kampong Cham, Cambodia on Tuesday, Dec. 10, 2024. 📷 (Zeb Hogan, USAID Wonders of the Mekong Project via AP) pic.twitter.com/sdRD4zU85m
— Chengchon Son (@sonchengchon) December 13, 2024
Το γιγάντιο γατόψαρο του Μεκόνγκ είναι συνυφασμένο με τον πολιτιστικό ιστό της περιοχής, απεικονίζεται σε σπηλαιογραφίες 3.000 ετών, τιμάται στη λαογραφία και θεωρείται σύμβολο του ποταμού, η αλιεία του οποίου τρέφει εκατομμύρια ανθρώπους και αποτιμάται σε 10 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως. Οι τοπικές κοινότητες παίζουν καθοριστικό ρόλο στη διατήρηση. Οι ψαράδες γνωρίζουν πλέον τη σημασία της αναφοράς τυχαίων αλιευμάτων σπάνιων και απειλούμενων ειδών στους αξιωματούχους, επιτρέποντας στους ερευνητές να φτάσουν σε μέρη όπου έχουν συλληφθεί ψάρια και να τα μετρήσουν και να τα επισημάνουν πριν τα απελευθερώσουν. «Η συνεργασία τους είναι απαραίτητη για τις προσπάθειες έρευνας και διατήρησης», δήλωσε ο Χενγκ Κονγκ, διευθυντής του Ινστιτούτου Έρευνας και Ανάπτυξης Εσωτερικής Αλιείας της Καμπότζης.
Εκτός από το γιγάντιο γατόψαρο του Μεκόνγκ, ο ποταμός φιλοξενεί και άλλα μεγάλα ψάρια, όπως τον κυπρίνο του σολομού, ο οποίος θεωρούνταν ότι είχε εξαφανιστεί μέχρι που εντοπίστηκε νωρίτερα φέτος, και το γιγάντιο σαλάχι.
