Η κυβέρνηση Τραμπ έλαβε την έγκριση του υπουργείου Δικαιοσύνης για να χρησιμοποιήσει το στρατό προκειμένου να συλλάβει τον Νικολάς Μαδούρο, παρόλο που αρνήθηκε να απαντήσει στο ερώτημα αν η επιχείρηση αυτή θα παραβίαζε το διεθνές δίκαιο, σύμφωνα με το νομικό υπόμνημα που δημοσίευσε την Τρίτη.
Η νυχτερινή επιδρομή για τη σύλληψη του προέδρου της Βενεζουέλας έθεσε μια σειρά νομικών ζητημάτων σχετικά με την εξουσία του προέδρου να ξεκινήσει ένοπλη σύγκρουση χωρίς την έγκριση του Κογκρέσου και πιθανές παραβιάσεις του διεθνούς δικαίου.
Το υπόμνημα για τη σύλληψη Μαδούρο στη Βενεζουέλα
Σε ένα υπόμνημα 22 σελίδων, ο Τ. Έλιοτ Γκέιζερ, ο ανώτερος δικηγόρος του γραφείου νομικών συμβούλων (OLC), συζήτησε εν συντομία το διεθνές δίκαιο και τον χάρτη των Ηνωμένων Εθνών, ο οποίος ορίζει ότι μια χώρα δεν μπορεί να χρησιμοποιήσει βία σε άλλη χώρα χωρίς τη συγκατάθεσή της, χωρίς λόγο αυτοάμυνας ή χωρίς την άδεια του Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών.
Ωστόσο, ο Γκέιζερ δεν αποφάνθηκε τελικά εάν η επιχείρηση παραβίαζε το διεθνές δίκαιο, υποστηρίζοντας ότι δεν είχε σημασία, εφόσον ο Ντόναλντ Τραμπ είχε την εξουσία, βάσει του εσωτερικού δικαίου, να εγκρίνει την επιχείρηση.
«Για να είμαστε σαφείς, δεν έχουμε καταλήξει σε οριστικό συμπέρασμα σχετικά με τον τρόπο εφαρμογής του διεθνούς δικαίου στην επιχείρηση Absolute Resolve», έγραψε ο Γκέιζερ, χρησιμοποιώντας την κωδική ονομασία της επιχείρησης. «Δεν καταλήγουμε στο ερώτημα αυτό, επειδή δεν είναι απαραίτητο να εξετάσουμε το ζήτημα».
Με αυτόν τον τρόπο, ο Γκέιζερ ουσιαστικά επιβεβαίωσε τις αποφάσεις ενός άλλου αμφιλεγόμενου υπομνήματος του OLC από το 1989, το οποίο αποφάσισε ότι ένας πρόεδρος μπορούσε να παραβιάσει τον Χάρτη των Ηνωμένων Εθνών για να διατάξει το FBI να πραγματοποιήσει «βιαστικές απαγωγές» σε ξένα εδάφη.
Το υπόμνημα αυτό υποστήριζε ότι ο πρόεδρος είχε την εγγενή εξουσία, βάσει του αμερικανικού συντάγματος, να «παρακάμψει» μια διεθνή συνθήκη όπως ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών, και χρησιμοποιήθηκε από τον Τζορτζ Χ. Γ. Μπους για να δικαιολογήσει νομικά τη σύλληψη και την κράτηση του ισχυρού άνδρα του Παναμά, Μανουέλ Νοριέγκα, με την κατηγορία της διακίνησης ναρκωτικών.
Το υπόμνημα υπογράφηκε από τον Γουίλιαμ Μπαρ, τότε βοηθό γενικό εισαγγελέα, ο οποίος αργότερα υπηρέτησε ως γενικός εισαγγελέας κατά την πρώτη θητεία του Τραμπ και είναι γνωστός για την προώθηση μιας εκτεταμένης άποψης της εκτελεστικής εξουσίας. Αφού το υπόμνημα ήρθε στο φως, οι ειδικοί το επέκριναν ως νομικά ελαττωματικό.
Μεταξύ άλλων, δεδομένου ότι ο Χάρτης των Ηνωμένων Εθνών είναι μια πολυμερής συνθήκη που έχει επικυρωθεί από τη Γερουσία των ΗΠΑ, τεχνικά έχει την ίδια ισχύ με οποιονδήποτε άλλο εγχώριο νόμο, τον οποίο ο πρόεδρος έχει συνταγματική υποχρέωση να τηρεί.
Ωστόσο, οι συνθήκες της σύλληψης του Μαδούρο δεν αναμένεται να περιπλέξουν την ποινική υπόθεση ή να του προσφέρουν πιθανή νομική υπεράσπιση στη δίκη. Τα ομοσπονδιακά περιφερειακά δικαστήρια έχουν από καιρό υποστηρίξει ότι ο τρόπος με τον οποίο ένας κατηγορούμενος παραπέμπεται στο δικαστήριο δεν έχει καμία σχέση με την υποκείμενη υπόθεση.
Όσα έγιναν γνωστά
Το υπόμνημα του OLC δημοσιοποιήθηκε αφού η κυβέρνηση άρχισε να το διαθέτει στους νομοθέτες την περασμένη εβδομάδα και πριν από την ψηφοφορία στην αμερικανική Γερουσία σχετικά με ένα ψήφισμα για τα πολεμικά δικαιώματα που υποχρεώνει τον Τραμπ να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου για περαιτέρω στρατιωτική δράση στη Βενεζουέλα.
Ο Τραμπ δεν αντιμετώπισε τέτοιους περιορισμούς για την επιχείρηση κατά του Μαδούρο, σε μεγάλο βαθμό επειδή το υπόμνημα ικανοποιούσε το διττό κριτήριο του OLC: αν εξυπηρετούσε το εθνικό συμφέρον και αν δεν ήταν τέτοιας φύσης, εμβέλειας και διάρκειας που να φτάνει στο επίπεδο ενός «πολέμου με τη συνταγματική έννοια».
Η σύλληψη του Μαδούρο εξυπηρετούσε διάφορα εθνικά συμφέροντα, έγραψε ο Γκέιζερ, μεταξύ των οποίων το γεγονός ότι ο Μαδούρο ήταν υπό ποινική δίωξη από το 2020 για κατηγορίες διακίνησης ναρκωτικών, ενώ η νίκη του στις εκλογές του 2024 θεωρήθηκε παράνομη και απειλούσε την αστάθεια στην περιοχή.
Ο Γκέιζερ προειδοποίησε τον Τραμπ ότι η χρήση του στρατού για τη σύλληψη του Μαδούρο θα σήμαινε την έναρξη μιας ένοπλης σύγκρουσης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και ότι ήταν το είδος της επιχείρησης «boots on the ground» που πιθανότατα θα απαιτούσε την έγκριση των νομοθετών στο Καπιτώλιο.
Ωστόσο, επειδή η κυβέρνηση τον διαβεβαίωσε ότι δεν υπήρχε σχέδιο για τη διεξαγωγή μιας παρατεταμένης στρατιωτικής επιχείρησης στη Βενεζουέλα πέραν της σύλληψης του Μαδούρο ή της κατάληψης της χώρας από αμερικανικές δυνάμεις, ο Γκέιζερ ανέφερε ότι ο Τραμπ δεν θα χρειαζόταν να ζητήσει την έγκριση του Κογκρέσου.
Το υπόμνημα ανέφερε επίσης διάφορα προηγούμενα περιστατικά όπου ο στρατός βοήθησε το FBI να πραγματοποιήσει συλλήψεις σε ξένο έδαφος: τη σύλληψη ενός μέλους της Αλ Κάιντα που είχε σχέση με τις βομβιστικές επιθέσεις στις πρεσβείες της Αφρικής το 1998 και ενός Λίβυου μαχητή που κατηγορήθηκε για τη συμμετοχή του στον σχεδιασμό της επίθεσης στο προξενείο της Βεγγάζης το 2012.
Το υπόμνημα είναι η δεύτερη σημαντική νομική ερμηνεία που έχει προσφέρει το υπουργείο Δικαιοσύνης στον Τραμπ στην εκτεταμένη εκστρατεία του για τη Βενεζουέλα.
Με πληροφορίες από Guardian
