Η Τουρκία εντείνει τις διπλωματικές της επαφές με την ανατολική Λιβύη, καθώς ο Σαντάμ Χαφτάρ, διοικητής των χερσαίων δυνάμεων του Λιβυκού Εθνικού Στρατού και γιος του ισχυρού άνδρα της περιοχής, Χαλίφα Χαφτάρ, επισκέφθηκε για δεύτερη φορά μέσα σε τέσσερις μήνες την Τουρκία.
Η επίσκεψη, που περιλάμβανε συνάντηση με τον Τούρκο υπουργό Άμυνας Γιασάρ Γκιουλέρ στην Κωνσταντινούπολη, φέρνει πιο κοντά την πιθανότητα επικύρωσης από το κοινοβούλιο της Ανατολικής Λιβύης της συμφωνίας Τουρκίας–Τρίπολης του 2019 για τις θαλάσσιες ζώνες στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η συγκεκριμένη συμφωνία είχε προκαλέσει έντονες αντιδράσεις τότε, καθώς αναδιαμόρφωσε μονομερώς τα θαλάσσια όρια, ενισχύοντας τις τουρκικές διεκδικήσεις σε αμφισβητούμενες περιοχές και υπονομεύοντας τις αξιώσεις της Ελλάδας και της Κύπρου.
Η Τουρκία είχε υποστηρίξει στρατιωτικά την κυβέρνηση της Τρίπολης στον εμφύλιο πόλεμο της Λιβύης το 2019, ανατρέποντας την πολιορκία της πρωτεύουσας από τον Λιβυκό Εθνικό Στρατό. Παρότι διατηρεί τις σχέσεις της με την Κυβέρνηση Εθνικής Ενότητας υπό τον Ντμπεϊμπά, η Άγκυρα έχει πλέον εντατικοποιήσει τις επαφές και με την ανατολική πλευρά.
Αναλυτές εκτιμούν πως η Τουρκία επιχειρεί να νομιμοποιήσει πλήρως τη συμφωνία του 2019 μέσω της επικύρωσής της από το κοινοβούλιο της Βεγγάζης, γεγονός που θα την καθιστούσε δεσμευτική για όλη τη χώρα.
Η στρατηγική στροφή αυτή σχετίζεται άμεσα με τα ευρύτερα τουρκικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο, σε μια περίοδο που η Ε.Ε. προσπαθεί να περιορίσει την τουρκική επιρροή, ενώ παράλληλα βασίζεται στη συνεργασία της Λιβύης για την αντιμετώπιση της μετανάστευσης.
Η επαναφορά πτήσεων Turkish Airlines στη Βεγγάζη, καθώς και η συμμετοχή του Χαφτάρ σε στρατιωτική έκθεση στην Τουρκία, είναι ενδείξεις μιας αυξανόμενης προσέγγισης. Επιπλέον, Τούρκικες εταιρείες επιστρέφουν σταδιακά στον κατασκευαστικό και ενεργειακό τομέα της Ανατολικής Λιβύης.
Παρότι η Ε.Ε. εξακολουθεί να χαρακτηρίζει τη συμφωνία του 2019 ως «νομικά άκυρη», η Άγκυρα δεν αναμένει έντονες αντιδράσεις, καθώς έχει βελτιώσει τις σχέσεις της τόσο με την Αθήνα όσο και με τις Βρυξέλλες. Ο Σαντάμ Χάφταρ φαίνεται να αξιοποιεί τη συμφωνία ως εργαλείο διπλωματικής πίεσης, επιδιώκοντας ανταλλάγματα τόσο από την Τουρκία όσο και από την Ε.Ε.
Σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον, η Τουρκία προσπαθεί να διατηρήσει ισορροπίες μεταξύ Τρίπολης και Βεγγάζης, προωθώντας ταυτόχρονα την εθνική της στρατηγική για την Ανατολική Μεσόγειο.
