Η πτώση του καθεστώτος του Μπασάρ αλ Άσαντ αποτελεί σημαντικό πλήγμα για την εξωτερική πολιτική και το κύρος του Βλαντίμιρ Πούτιν, με τη Ρωσία να εγκαταλείπει τη μοναδική υπερπόντια ναυτική βάση της, που βρίσκεται στο λιμάνι της Ταρτούς στις μεσογειακές ακτές της Συρίας.
Πολεμικά πλοία της Ρωσίας λείπουν από τη ναυτική βάση της στη Συρία, μετά την πτώση του Άσαντ, σύμφωνα με τις δορυφορικές εικόνες που εξασφάλισαν το Business Insider και το Reuters. Στις δορυφορικές εικόνες που κατέγραψε η Planet Labs PBC νωρίτερα αυτό το μήνα, πλοία του Πολεμικού Ναυτικού της Ρωσίας φαίνονται αγκυροβολημένα στη βάση της Ταρτούς, μια πόλη-λιμάνι στη Μεσόγειο Θάλασσα. Ωστόσο, σε μια δορυφορική φωτογραφία της Δευτέρας 9 Δεκεμβρίου, όλα τα ρωσικά πολεμικά σκάφη έχουν εξαφανιστεί.
Τα σκάφη παρέμεναν μακριά από τις θέσεις ελλιμενισμού τους, σύμφωνα με σημερινή δορυφορική εικόνα που τραβήχτηκε από την BlackSky, η οποία παρέχει διαστημικές πληροφορίες σε πραγματικό χρόνο.
Για τη βοήθεια προς το καθεστώς Άσαντ κατά τη διάρκεια του συριακού εμφυλίου πολέμου που ξεκίνησε το 2011, μια από τις πιο πολύτιμες ανταμοιβές της Μόσχας ήταν η πρόσβαση σε μια ναυτική εγκατάσταση στην Ταρτούς. Από το 2013, ο Άσαντ παρείχε στο ρωσικό ναυτικό ένα ασφαλές μέρος για τα πολεμικά πλοία μεσαίου μεγέθους που επιχειρούν στη Μεσόγειο. Πρωταρχικός σκοπός είναι η συντήρηση και ο ανεφοδιασμός των ναυτικών μέσων της Ρωσίας, επιτρέποντάς τους να επιχειρούν στην περιοχή για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα.
Δεν είναι σαφές αν τα ρωσικά πολεμικά πλοία έχουν αποχωρήσει οριστικά. Μια εικόνα της 1ης Δεκεμβρίου δείχνει αρκετά πολεμικά πλοία ελλιμενισμένα στην Ταρτούς, αλλά δύο ημέρες αργότερα, δεν ήταν πλέον εκεί. Μέχρι τις 6 Δεκεμβρίου, ορισμένα πολεμικά πλοία -συμπεριλαμβανομένων δύο μαχητικών επιφανείας και ενός υποβρυχίου- είχαν επιστρέψει. Τρεις ημέρες αργότερα, όμως, εξαφανίστηκαν και πάλι.
Το υπουργείο Άμυνας της Ρωσίας δεν έχει επιβεβαιώσει οποιεσδήποτε σημαντικές αλλαγές στη στάση των δυνάμεών της, αλλά η υπηρεσία στρατιωτικών πληροφοριών της Ουκρανίας δήλωσε χθες, Δευτέρα (9/12) ότι η Μόσχα απέσυρε τα πολεμικά της πλοία από την Ταρτούς και μεταφέρει από αέρος όπλα από την κοντινή βάση Khmeimim.
Εάν η Ρωσία χάσει οριστικά τη μόνιμη ναυτική δύναμη κρούσης της στη Μεσόγειο στη Ταρτούς, αυτό θα έχει γεωπολιτικές συνέπειες για τη Μόσχα, με σημαντικότερη το γεγονός ότι θα αναγκαστεί είτε να ξεκινήσει ένα μακρύ -και ταπεινωτικό- ταξίδι επιστροφής στις ρωσικές βάσεις, είτε να βρει άλλη προσωρινή βάση στην περιοχή. Μετά την πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, η Άγκυρα έκλεισε τα Τουρκικά Στενά για τα ρωσικά πολεμικά πλοία σε εφαρμογή της σύμβασης του Μοντρέ. Αυτό σημαίνει ότι τυχόν πλοία που επιχειρούν στη Μεσόγειο δεν μπορούν να ταξιδέψουν πίσω στις ρωσικές βάσεις της Σεβαστούπολης ή του Νοβοροσίσκ στη Μαύρη Θάλασσα μέσω του Βοσπόρου.
Μακροπρόθεσμα, η παρουσία της Ρωσίας στη Μεσόγειο και, κατ' επέκταση, στη Μέση Ανατολή θα μειωθεί, ενώ θα αποδυναμωθεί η ικανότητα ανάπτυξης ναυτικών δυνάμεων κρούσης και υποστήριξης χερσαίων επιχειρήσεων στην περιοχή και πέραν αυτής.
