Η πιο αιματηρή αστυνομική επιχείρηση στην ιστορία του Ρίο ντε Τζανέιρο άφησε πίσω της τουλάχιστον 64 νεκρούς –ανάμεσά τους τέσσερις αστυνομικούς– και 81 συλληφθέντες, μετά από μία μέρα που βύθισε την πόλη σε σκηνές πολέμου.
Η «Megaoperação Contenção», όπως ονομάστηκε, στόχευε το καρτέλ Comando Vermelho (CV) στις φαβέλες του Alemão και της Penha, στη βόρεια ζώνη του Ρίο. Περίπου 2.500 αστυνομικοί και στρατιωτικοί συμμετείχαν στην εκτεταμένη επιχείρηση, που άρχισε τα ξημερώματα της Τρίτης και εξελίχθηκε σε πολύωρες ανταλλαγές πυρών, εμπρησμούς και μπλόκα.
Το απόγευμα, ένοπλες ομάδες του CV εξαπέλυσαν αντίποινα σε διάφορα σημεία της πόλης, στήνοντας οδοφράγματα με λεωφορεία και φλεγόμενα οχήματα σε βασικές αρτηρίες όπως η Linha Amarela και η Avenida Brasil. Το Κέντρο Επιχειρήσεων του Δήμου κήρυξε την πόλη σε επιχειρησιακό συναγερμό επιπέδου 2 (σε κλίμακα 5), ενώ δεκάδες σχολεία και πανεπιστήμια ανέστειλαν τη λειτουργία τους.
Ο απολογισμός
Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Πολιτείας, 60 ύποπτοι σκοτώθηκαν σε ανταλλαγές πυρών, τέσσερις αστυνομικοί έπεσαν νεκροί, ενώ τρεις άμαχοι τραυματίστηκαν από αδέσποτες σφαίρες. Οι δυνάμεις ασφαλείας κατέσχεσαν 93 τυφέκια εφόδου, 2 πιστόλια και 9 μοτοσικλέτες.
Μεταξύ των συλληφθέντων βρίσκεται ο Thiago do Nascimento Mendes, γνωστός ως Belão do Quitungo, και ο Nicolas Fernandes Soares, φερόμενος ως οικονομικός διαχειριστής του αρχηγού του CV, Edgar “Doca” de Andrade.
Ο κυβερνήτης του Ρίο, Cláudio Castro, υπερασπίστηκε την επιχείρηση λέγοντας πως «ήταν αναγκαία, σχεδιασμένη με πληροφορίες και θα συνεχιστεί». Παράλληλα κατηγόρησε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση του προέδρου Λούλα ότι αρνήθηκε τρεις φορές να συνδράμει με στρατιωτικά οχήματα, «αφήνοντας το κράτος μόνο».
Η κυβέρνηση απάντησε ότι όλα τα αιτήματα υποστήριξης έχουν καλυφθεί μέσω της Força Nacional.
Η Δημόσια Υπεράσπιση (DPU) και η Διεθνής Αμνηστία καταδίκασαν τη «μαζική βία» των δυνάμεων ασφαλείας, χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση παραβίαση θεμελιωδών δικαιωμάτων και «σύμπτωμα μιας αποτυχημένης πολιτικής ασφάλειας που πλήττει τις φτωχές και μαύρες κοινότητες».
Σύμφωνα με τις οργανώσεις, ο κυβερνήτης Castro ευθύνεται πλέον για 4 από τις 5 πιο φονικές επιχειρήσεις στην ιστορία του Ρίο, μετά τα περιστατικά σε Jacarezinho (2021) και Vila Cruzeiro (2022).
Το Ρίο σε παράλυση
Πάνω από 100 λεωφορειακές γραμμές άλλαξαν διαδρομές, ενώ 31 σχολεία στο Alemão και 17 στην Penha έκλεισαν. Πανεπιστήμια όπως η UFRJ και η UERJ ανέστειλαν τα μαθήματα. Οι αρχές εκτιμούν ότι 280.000 κάτοικοι επηρεάστηκαν άμεσα από τις συγκρούσεις.
Η έρευνα για τις συνθήκες των θανάτων συνεχίζεται, ενώ το Ρίο ζει ξανά την επώδυνη επανάληψη ενός μοτίβου που συνδυάζει την ατιμωρησία, την κρατική βία και την απουσία μακροπρόθεσμης στρατηγικής ασφάλειας.
