Η διαμάχη μεταξύ του πρώην προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, και του Έλον Μασκ γύρω από ένα μεγάλο πακέτο δαπανών έχει εντείνει την αβεβαιότητα για το μέλλον της NASA.
Η διαστημική υπηρεσία NASA αντιμετωπίζει βαθιές περικοπές στον προϋπολογισμό της, με επιστημονικά προγράμματα να κινδυνεύουν να ακυρωθούν ή να διακοπούν.
Σύμφωνα με το νέο αίτημα της NASA προς το Κογκρέσο, η χρηματοδότηση για επιστημονικά έργα αναμένεται να μειωθεί σχεδόν στο μισό. Συνολικά, 40 επιστημονικές αποστολές, είτε σε εξέλιξη είτε ήδη σε τροχιά, κινδυνεύουν με τερματισμό.
Ο Τραμπ απειλεί τα συμβόλαια της NASA με τη SpaceX
Ο Ντόναλντ Τραμπ φέρεται να απείλησε με διακοπή των ομοσπονδιακών συμβολαίων με τη SpaceX του Έλον Μασκ. Η NASA βασίζεται στους πυραύλους Falcon 9 της SpaceX για ανεφοδιασμό του Διεθνούς Διαστημικού Σταθμού, ενώ σχεδιάζει να χρησιμοποιήσει το νέο Starship για επανδρωμένες αποστολές στη Σελήνη και στον Άρη.
Ο Δρ Σίμιον Μπάρμπερ από το Open University δήλωσε πως η αβεβαιότητα έχει «παγώσει» τα σχέδια του διαστημικού προγράμματος. «Οι αστραπιαίες αλλαγές και οι αντιφάσεις της τελευταίας εβδομάδας υπονομεύουν τις βάσεις πάνω στις οποίες χτίζουμε τις φιλοδοξίες μας.»
NASA: Μαζικές περικοπές – αλλά όχι για τον Άρη
Η μοναδική εξαίρεση στον νέο προϋπολογισμό είναι η επανδρωμένη αποστολή στον Άρη, που έλαβε ενίσχυση 100 εκατ. δολαρίων. Όλοι οι υπόλοιποι τομείς της NASA αντιμετωπίζουν περικοπές. Ο Κέισι Ντράιερ, επικεφαλής πολιτικής στο Planetary Society, κάνει λόγο για τη «μεγαλύτερη κρίση στην ιστορία του αμερικανικού διαστημικού προγράμματος».
Η NASA υπερασπίζεται το αίτημά της, λέγοντας πως ευθυγραμμίζει τους στόχους της με αποστολές κρίσιμες για τη Σελήνη και τον Άρη. Αλλά, σύμφωνα με τον Δρ Άνταμ Μπέικερ από το Cranfield University, αν ο προϋπολογισμός εγκριθεί, θα μετατοπίσει δραστικά την κατεύθυνση της NASA: «Ο Πρόεδρος Τραμπ επανακαθορίζει τον ρόλο της NASA σε δύο στόχους: να φτάσει πρώτα στη Σελήνη πριν την Κίνα και να τοποθετήσει τη σημαία των ΗΠΑ στον Άρη. Όλα τα υπόλοιπα είναι δευτερεύοντα.»
Από τις αποστολές που απειλούνται, πολλές έχουν ήδη ολοκληρώσει την ανάπτυξή τους, με μικρό μόνο κόστος λειτουργίας να απαιτείται ακόμα. Μεταξύ αυτών και σημαντικά συνεργατικά έργα με τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Διαστήματος (ESA):
- Η αποστολή για επιστροφή δειγμάτων από τον Άρη μέσω του ρομποτικού οχήματος Perseverance.
- Η αποστολή του ευρωπαϊκού ρόβερ Rosalind Franklin, που έχει σχεδιαστεί για την ανίχνευση ζωής στον Άρη.
Ο καθηγητής Σερ Μάρτιν Σουίτινγκ, από τη Surrey Satellite Technology, δήλωσε: «Ίσως η Ευρώπη βασίστηκε υπερβολικά στην ισχυρή NASA. Είναι καιρός να αναλάβουμε μεγαλύτερη ευθύνη για το μέλλον της διαστημικής εξερεύνησης.»
Ωστόσο, βραχυπρόθεσμα, η ζημιά για την Ευρώπη ενδέχεται να είναι σοβαρή: η ESA μπορεί να χάσει την πρόσβασή της στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό και η συμμετοχή της στον σεληνιακό σταθμό Lunar Gateway κινδυνεύει αν η NASA μειώσει τις εισφορές της.
Nasa: Το SLS φεύγει – το Starship δεν πετάει (ακόμα)
Η NASA σκοπεύει να καταργήσει το πρόγραμμα του πυραύλου SLS, που κοστίζει 4,1 δισ. δολάρια ανά εκτόξευση. Το ελπιδοφόρο, επαναχρησιμοποιούμενο Starship της SpaceX και το New Glenn της Blue Origin υπόσχονται μείωση κόστους στις $100 εκατ. ανά αποστολή.
Ωστόσο, ο Starship απέτυχε και στις τρεις τελευταίες δοκιμαστικές εκτοξεύσεις, ενώ η Blue Origin μόλις πρόσφατα ξεκίνησε τις δικές της δοκιμές.
Ο Δρ Μπάρμπερ σχολιάζει: «Η NASA ίσως πηδάει από το τηγάνι στη φωτιά. Αν ο Μασκ ή ο Μπέζος θελήσουν περισσότερη χρηματοδότηση, το Κογκρέσο θα πρέπει να πληρώσει.»
Το κόστος για την κλιματική επιστήμη
Σοβαρές είναι και οι επιπτώσεις στις αποστολές παρατήρησης της Γης, πολλές από τις οποίες παρακολουθούν κρίσιμα στοιχεία για την κλιματική αλλαγή. «Αυτά τα προγράμματα είναι σαν το καναρίνι στο ανθρακωρυχείο», λέει ο Δρ Μπέικερ. «Αν σβήσουμε το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης για την κλιματική κρίση, οι συνέπειες θα είναι τρομακτικές.»
Ο προϋπολογισμός δεν έχει ακόμη εγκριθεί από το Κογκρέσο. Πολλοί Ρεπουμπλικάνοι λέγεται ότι δηλώνουν ιδιωτικά την πρόθεσή τους να καταψηφίσουν τις περικοπές. Όμως η πολιτική παράλυση ίσως οδηγήσει σε προσωρινή εφαρμογή του νέου, μειωμένου προϋπολογισμού — και όταν τα διαστημικά προγράμματα σταματήσουν, είναι εξαιρετικά δύσκολο να ξαναρχίσουν.
«Είναι τραγικό», καταλήγει ο Δρ Μπάρμπερ, «αυτό που χτίστηκε με δεκαετίες κόπου, να καταστρέφεται μέσα σε λίγες εβδομάδες, χωρίς κανένα σχέδιο ανασυγκρότησης».
Με πληροφορίες από BBC
