Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την Τρίτη τη δημιουργία ενός κοινού καταλόγου «ασφαλών χωρών προέλευσης», σε μία προσπάθεια να επιταχύνει την επεξεργασία αιτήσεων ασύλου με μικρές πιθανότητες αποδοχής.
Η πρόταση αφορά πολίτες από το Μπανγκλαντές, την Κολομβία, την Αίγυπτο, την Ινδία, το Μαρόκο, την Τυνησία και το Κόοσοβο.
Οι αιτήσεις ασύλου από πολίτες των συγκεκριμένων χωρών αναμένεται να εξετάζονται σε σύντομο χρονικό διάστημα, εντός τριών μηνών, καθώς εκτιμάται πως έχουν χαμηλές πιθανότητες αποδοχής. Η Κομισιόν σημειώνει ότι ο κατάλογος θα είναι «δυναμικός» και θα μπορεί να τροποποιείται, με χώρες να προστίθενται ή να αφαιρούνται ανάλογα με την τρέχουσα κατάσταση.
Η πρόταση εντάσσεται στο πλαίσιο της προώθησης δύο επιμέρους κανονισμών του Συμφώνου για τη Μετανάστευση και το Άσυλο, το οποίο έχει συμφωνηθεί αλλά δεν πρόκειται να τεθεί σε πλήρη ισχύ πριν από τον Ιούνιο του 2026.
Μέχρι τότε, στόχος της Επιτροπής είναι να επιταχυνθεί η επιστροφή των απορριφθέντων αιτούντων άσυλο, καθώς σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΕ, μόλις το 20% όσων λαμβάνουν εντολή αποχώρησης επιστρέφουν πράγματι στις χώρες καταγωγής τους.
Εξαίρεση για τις εμπόλεμες συγκρούσεις
Οι υποψήφιες προς ένταξη χώρες στην ΕΕ θα θεωρούνται αυτομάτως ασφαλείς, με δυνατότητα εξαίρεσης σε περιπτώσεις εμπόλεμων συγκρούσεων, όπως στην Ουκρανία.
Η Ιταλία, που έχει βρεθεί στην πρώτη γραμμή των μεταναστευτικών ροών από το 2015, πίεσε για την υιοθέτηση κοινών ευρωπαϊκών κριτηρίων. Ο Ιταλός υπουργός Εσωτερικών Ματέο Πιαντεντόζι χαρακτήρισε επιτυχία τη συμπερίληψη του Μπαγκλαντές, της Αιγύπτου και της Τυνησίας στη λίστα, παρά τις αντιδράσεις που χαρακτήρισε «ιδεολογικές».
Ωστόσο, δεν έχουν λείψει και τα νομικά εμπόδια: ιταλικά δικαστήρια μπλόκαραν την κυβερνητική πρόθεση να στείλει αιτούντες άσυλο από Αίγυπτο και Μπαγκλαντές σε κέντρα κράτησης στην Αλβανία, σημειώνοντας ότι δεν μπορεί να θεωρηθεί ασφαλής μια χώρα εάν υφίστανται κίνδυνοι για μειονοτικές ή περιφερειακές ομάδες.
Αν και πολλά κράτη μέλη διαθέτουν ήδη τους δικούς τους εθνικούς καταλόγους, η Κομισιόν θεωρεί ότι μια κοινή ευρωπαϊκή βάση θα αποτρέψει το «άσυλο αλά καρτ», όπου οι αιτούντες στοχεύουν χώρες με πιο ευνοϊκά συστήματα.
Η απόφαση αναμένεται να συζητηθεί στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο της ΕΕ. Ορισμένες οργανώσεις για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως το δίκτυο EuroMed Rights, έχουν ήδη εκφράσει επιφυλάξεις, επισημαίνοντας ότι οι χώρες της λίστας παρουσιάζουν τεκμηριωμένες παραβιάσεις δικαιωμάτων και δεν μπορούν να θεωρηθούν ασφαλείς για όλους τους πολίτες τους ή για μετανάστες.
Ο εκπρόσωπος της Επιτροπής, Μάρκους Λάμερτ, απάντησε στις επικρίσεις διαβεβαιώνοντας ότι «δεν γίνονται εκπτώσεις στα θεμελιώδη δικαιώματα» και πως κάθε αίτηση ασύλου θα εξακολουθεί να αξιολογείται ατομικά.
Με πληροφορίες από BBC
