Έναν αιώνα και πλέον αφότου οι τότε διαχειριστές της Βρετανικής Βιβλιοθήκης ακύρωσαν την κάρτα μέλους του Όσκαρ Ουάιλντ, το ίδρυμα αποφάσισε να προχωρήσει σε μια συμβολική αποκατάσταση. Μια νέα κάρτα στο όνομά του θα παραδοθεί στον εγγονό του, Μέρλιν Χόλαντ, σε ειδική εκδήλωση τον Οκτώβριο.
Ο Χόλαντ, ειδικός στο έργο του παππού του και επιμελητής της έκδοσης The Complete Letters of Oscar Wilde, σχολίασε με χιούμορ πως ο Ουάιλντ θα αντιδρούσε λέγοντας: «επιτέλους, ήρθε η ώρα».
Στην εκδήλωση θα συμμετάσχει και ο ηθοποιός Ρούπερτ Έβερετ, που ενσάρκωσε τον Ουάιλντ στην ταινία «The Happy Prince (2018)», μια συγκινητική αναπαράσταση των τελευταίων του χρόνων.
Πώς ακυρώθηκε η κάρτα μέλους του Όσκαρ Ουάιλντ
Η αρχική ακύρωση της κάρτας μέλους είχε καταγραφεί στα πρακτικά της Βιβλιοθήκης το 1895, μετά την καταδίκη του Ουάιλντ σε διετή κάθειρξη με καταναγκαστικά έργα για «απρέπεια», κατηγορία που τότε σχετιζόταν με την ποινικοποιημένη ομοφυλοφιλία. Οι διαχειριστές είχαν δώσει εντολή να μην του επιτραπεί ξανά η πρόσβαση στην Αναγνωστική Αίθουσα του Βρετανικού Μουσείου, προδρόμου της σημερινής Βρετανικής Βιβλιοθήκης.
Η υπόθεση ξεκίνησε όταν ο Ουάιλντ μήνυσε για συκοφαντία τον μαρκήσιο του Κουίνσμπερι, πατέρα του εραστή του Άλφρεντ Ντάγκλας, ο οποίος τον είχε αποκαλέσει «σοδομίτη». Η απόπειρα αυτή γύρισε εναντίον του και οδήγησε στην καταδίκη του.
Ο Χόλαντ υπενθυμίζει ότι ο Ουάιλντ αγνοούσε την ακύρωση της κάρτας μέλους εκείνη την εποχή: «Βρισκόταν ήδη στη φυλακή του Πέντονβιλ. Ίσως ήταν καλύτερα που δεν το έμαθε, θα του κόστιζε να νιώσει ότι ακόμα και οι βιβλιοθήκες τού γύρισαν την πλάτη, όπως και η κοινωνία».
Το 2017, το βρετανικό Υπουργείο Δικαιοσύνης ανακοίνωσε μαζική μεταθανάτια χάρη για περισσότερους από 50.000 άνδρες που είχαν καταδικαστεί βάσει παλαιών νόμων περί «ανηθικότητας». Αν και δεν αναφέρονται ονόματα, θεωρείται ότι ο Ουάιλντ περιλαμβάνεται στους συγχωρεθέντες.
«Ο Όσκαρ δεν πίστευε πως η ομοφυλοφιλία είναι κάτι επιλήψιμο»
Ο Χόλαντ, πάντως, σχολιάζει ότι δεν θα ζητούσε ποτέ χάρη εκ μέρους του παππού του: «Ο Όσκαρ δεν πίστευε πως η ομοφυλοφιλία είναι κάτι επιλήψιμο. Αν ήταν να ζητήσω χάρη, δεν θα το έκανα. Μόνο το βρετανικό κράτος θα ένιωθε καλύτερα έτσι».
Η Βρετανική Βιβλιοθήκη διαθέτει μία από τις σημαντικότερες συλλογές χειρογράφων του Ουάιλντ παγκοσμίως, με προσχέδια έργων όπως «Η Βεντάλια της Λαίδης Γουίντερμηρ», «Μια ασήμαντη γυναίκα», «Ένας ιδανικός σύζυγος» και «Η σημασία του να είναι κανείς σοβαρός».
Η υπεύθυνη της συλλογής σύγχρονων χειρογράφων και αρχείων, Λόρα Γουόκερ, δήλωσε ότι η αναγνώριση του Ουάιλντ είναι καθυστερημένη αλλά ουσιαστική: «Ο νόμος βάσει του οποίου καταδικάστηκε ήταν άδικος. Θέλουμε να τιμήσουμε τη συμβολή του και να αναγνωρίσουμε όσα υπέστη».
Η σχέση του Ουάιλντ με τη Βρετανική Βιβλιοθήκη χρονολογείται από τα φοιτητικά του χρόνια. Αν και είχε εκτιμήσει τη συμβολή της στη ζωή του, δεν δίστασε να την σατιρίσει. Όταν τον ρώτησαν γιατί τύπωσε μόνο λίγα αντίτυπα του ποιήματος «The Sphinx», απάντησε: «Σκέφτηκα να τυπώσω μόνο τρία: ένα για μένα, ένα για τον Παράδεισο και ένα για το Βρετανικό Μουσείο. Αλλά είχα κάποιες αμφιβολίες για το Μουσείο».
Ο Χόλαντ σχολίασε χαριτολογώντας ότι τώρα ίσως θα χρειαζόταν να ζητήσει μια μικρή συγγνώμη εκ μέρους του: «Ήταν ένα παιχνιδιάρικο, πειραχτικό σχόλιο. Αν ζούσε, ίσως θα ένιωθε την ανάγκη να ανακαλέσει τώρα που του επιστρέφουν την κάρτα».
Η απονομή της νέας κάρτας θα γίνει παρουσία κοινού, στο πλαίσιο εκδήλωσης όπου ο Ρούπερτ Έβερετ και ο Μέρλιν Χόλαντ θα συζητήσουν για την παρακαταθήκη του συγγραφέα και θα παρουσιάσουν το νέο βιβλίο «After Oscar: The Legacy of a Scandal».
Με πληροφορίες από Guardian
