Την ώρα που οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες αναζητούν τρόπους να περιορίσουν το κόστος της ενέργειας, η Ισπανία εμφανίζεται να αντέχει καλύτερα στο νέο κύμα αυξήσεων.
Το ζήτημα κυριάρχησε και στη σύνοδο κορυφής της ΕΕ στις Βρυξέλλες, όπου αρκετοί ηγέτες προειδοποίησαν για σοβαρές επιπτώσεις στα νοικοκυριά και στη βιομηχανία αν συνεχιστεί η άνοδος των τιμών.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ έσπευσε να αναδείξει τη διαφορετική θέση της χώρας του, αποδίδοντάς την στην ενεργειακή μετάβαση. Όπως είπε, «η Ισπανία δείχνει πώς η δέσμευση στις ανανεώσιμες πηγές προστατεύει πολίτες και επιχειρήσεις», υποστηρίζοντας ότι η χαμηλότερη έκθεση στις διεθνείς τιμές καυσίμων κάνει τη διαφορά.
Τα στοιχεία που επικαλέστηκε ενισχύουν αυτή την εικόνα, με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) να καλύπτουν πλέον σχεδόν το 60% της ηλεκτροπαραγωγής, ενώ οι τιμές ρεύματος σε ορισμένες περιπτώσεις κινούνται πολύ χαμηλότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Ωστόσο, η εξήγηση δεν περιορίζεται μόνο στην αύξηση των ανανεώσιμων πηγών. Ο τρόπος λειτουργίας της ευρωπαϊκής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας σημαίνει ότι η τιμή καθορίζεται από το ακριβότερο καύσιμο που απαιτείται για να καλυφθεί η ζήτηση. Σε χώρες όπου το φυσικό αέριο παραμένει βασικός παράγοντας, οι αυξήσεις μεταφέρονται σχεδόν άμεσα στους καταναλωτές.
Στην Ισπανία, το αέριο παίζει μικρότερο ρόλο στην καθημερινή κάλυψη της ζήτησης, κάτι που περιορίζει αυτή τη μετάδοση. Όπως εξηγεί ο καθηγητής Γιαν Ρόζενοβ, «όταν το φυσικό αέριο επηρεάζει την τιμή μόνο για ένα μικρό μέρος του χρόνου, ακόμη και μεγάλες αυξήσεις δεν έχουν την ίδια ένταση».
Ακόμη κι έτσι, η εικόνα δεν είναι μονοδιάστατη. Άλλες χώρες με υψηλή συμμετοχή ανανεώσιμων πηγών επισημαίνουν ότι το υφιστάμενο σύστημα τιμολόγησης εξακολουθεί να κρατά τις τιμές ψηλά, ανεξαρτήτως της πράσινης παραγωγής.
Παράλληλα, η ίδια η Ισπανία δεν είναι αποκομμένη από τις διεθνείς εξελίξεις. Η εξάρτηση από ορυκτά καύσιμα παραμένει σημαντική σε τομείς όπως η θέρμανση και οι μεταφορές. «Οι καταναλωτές το νιώθουν στην αντλία και στους λογαριασμούς θέρμανσης», σημειώνει ο Ρόζενοβ, υπογραμμίζοντας τα όρια της ενεργειακής θωράκισης.
Η κυβέρνηση έχει ήδη ανακοινώσει πακέτο μέτρων ύψους 5 δισ. ευρώ για να μετριάσει τις επιπτώσεις, δείχνοντας ότι η κρίση εξακολουθεί να έχει πραγματικό κόστος.
Παρόλα αυτά, η ισπανική περίπτωση ενισχύει ένα ευρύτερο συμπέρασμα που κερδίζει έδαφος στην Ευρώπη: η μεγαλύτερη αξιοποίηση εγχώριων πηγών ενέργειας μειώνει την έκθεση σε γεωπολιτικούς κινδύνους.
Με πληροφορίες από Euronews
