Ήταν ένας φόνος που ξεκίνησε με ένα ψέμα. Τον Οκτώβριο του 2020, στη Γαλλία, ένας ισλαμιστής τρομοκράτης εντόπισε και αποκεφάλισε τον δάσκαλο Σαμιέλ Πατί καθώς έφευγε από το σχολείο την τελευταία ημέρα πριν από τις διακοπές του εξαμήνου.
Τις ημέρες πριν από τη δολοφονία του, ο Πατί, 47 ετών, που δίδασκε γεωγραφία και ιστορία, είχε γίνει αντικείμενο έντονης διαδικτυακής παρενόχλησης που πυροδοτήθηκε όταν ένας 13χρονος μαθητής ισχυρίστηκε ότι ο δάσκαλος είχε κάνει διακρίσεις σε βάρος των μουσουλμάνων μαθητών του κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος ηθικής και αγωγής του πολίτη.
Το ψέμμα που ξεκίνησε το μίσος
Το κορίτσι είπε στον πατέρα της ο Πατί είχε δώσει οδηγίες στους μουσουλμάνους μαθητές να εγκαταλείψουν την τάξη στο γυμνάσιο Bois-d'Aulne στο Conflans-Sainte-Honorine στα προάστια του Παρισιού, ενώ εκείνος έδειχνε στους μαθητές καρικατούρες του προφήτη Μωάμεθ από τη σατιρική εφημερίδα Charlie Hebdo.
Στην πραγματικότητα, το κορίτσι δεν ήταν στην τάξη του Πατί εκείνη την ημέρα και είχε επινοήσει την ιστορία για να καλύψει το γεγονός ότι είχε αποβληθεί από το σχολείο για κακή συμπεριφορά.
Η περίπτωση του Charlie Hebdo και η ελευθερία της έκφρασης
Ο Πατί είχε χρησιμοποιήσει τις εικόνες ως μέρος ενός μαθήματος ηθικής για να συζητήσει τους νόμους της ελευθερίας του λόγου στη Γαλλία και το ζήτημα των «διλημμάτων». Έθεσε το ερώτημα «να είσαι ή να μην είσαι Charlie Hebdo;», αναφερόμενος στο hashtag #JeSuisCharlie που χρησιμοποιήθηκε για να εκφράσει την υποστήριξη στην εφημερίδα μετά από την τρομοκρατική επίθεση στα γραφεία της τον Ιανουάριο του 2015 που σκότωσε 12 άτομα.
Αλλά ο Πατί δεν είχε ζητήσει από κανένα παιδί να φύγει από την τάξη – αντίθετα τους είχε πει ότι μπορούσαν να απομακρυνθούν αν πίστευαν ότι θα προσβληθούν από τις εικόνες.
Η έφηβη δεν μπορούσε να γνωρίζει ότι η ιστορία που είπε στον πατέρα της θα πυροδοτούσε μια αλυσίδα γεγονότων που θα οδηγούσαν έναν 18χρονο Τσετσένο, τον Αμπντουλάχ Ανζόροφ, να ταξιδέψει 100 χιλιόμετρα από το σπίτι του στη Νορμανδία για να σκοτώσει τον δάσκαλο αφού ο έξαλλος πατέρας της δημοσίευσε το ψέμα στα social media.
Δίκη για μια δολοφονία που δεν γνώριζαν, αλλά προκάλεσαν
Τη Δευτέρα, ο πατέρας της, Μπραχίμ Χνίνα, θα είναι ένας από τους οκτώ ενήλικες –επτά άνδρες και μια γυναίκα– που δικάζονται σε σχέση με τη δολοφονία. Ο Χνίνα κατηγορείται για συνεργασία με τρομοκρατική οργάνωση αφού φέρεται να ξεκίνησε εκστρατεία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατά του Πατί, συμπεριλαμβανομένης της δημοσίευσης βίντεο στο διαδίκτυο που επιτίθεται στον Πατί και τον χαρακτηρίζει ως στόχο δίνοντας ακριβείς πληροφορίες για την ταυτότητα και τον τόπο εργασίας του. Οι εισαγγελείς λένε ότι ο Χνίνα είχε επαφή με τον Ανζόροφ εννέα φορές πριν από τη δολοφονία. Ο ίδιος έχει αρνηθεί την κατηγορία.
Ο Αμπντελχακίμ Σεφριουί, ιδρυτής της συλλογικότητας υπέρ της Χαμάς Sheikh Yassine στη Γαλλία, η οποία διαλύθηκε από την κυβέρνηση μετά τη δολοφονία, κατηγορείται ότι συμμετείχε στην προετοιμασία ενός βίντεο που παρουσίαζε «ψευδείς και παραποιημένες πληροφορίες που είχαν σκοπό να προκαλέσουν μίσος» προς τον Πατί. Στο βίντεο, ο Σεφριουί περιέγραψε τον Πάτι ως «τραμπούκο».
Κατά τη διάρκεια της ανάκρισης, είπε στην αστυνομία ότι δεν θα είχε δημοσιεύσει ποτέ το βίντεο αν φανταζόταν ότι υπήρχε «το ένα δισεκατομμυριοστό της πιθανότητας» να προκληθεί η δολοφονία του δασκάλου. Αντίθετα, είπε ότι ο ίδιος και ο Χνίνα ζητούσαν πειθαρχικές κυρώσεις κατά του δασκάλου.
Οι δικηγόροι του περιγράφουν την κατηγορία εναντίον του ως «διανοητική και δικαστική παρέκκλιση», υποστηρίζοντας ότι δεν υπάρχει απόδειξη επαφής μεταξύ του ίδιου και του Ανζόροφ.
Άλλοι έξι κατηγορούνται για συνεργασία με εγκληματική τρομοκρατική ομάδα και κινδυνεύουν με ποινή φυλάκισης έως και 30 ετών εάν καταδικαστούν. Δύο από τους φίλους του Ανζόροφ έχουν κατηγορηθεί για συνέργεια στη δολοφονία του Πατί, η πιο σοβαρή κατηγορία που επισύρει ποινή φυλάκισης 30 ετών.
Η κόρη του Χνίνα, της οποίας η ιστορία πυροδότησε την τραγωδία, και πέντε άλλοι πρώην μαθητές ηλικίας μεταξύ 13 και 15 την εποχή της δολοφονίας, δικάστηκαν πέρυσι. Η κόρη του Χνίνα καταδικάστηκε σε ποινή 18 μηνών με αναστολή για «συκοφαντικές και ψευδείς κατηγορίες».
Οι άλλοι πέντε έφηβοι κρίθηκαν ένοχοι για εγκληματική συνωμοσία με σκοπό την πρόκληση βίας. Το κορίτσι, το οποίο είχε αποβληθεί από το σχολείο λόγω επανειλημμένης αποτυχίας του να παρακολουθήσει μαθήματα, αναφέρθηκε ότι είπε στην αστυνομία ότι είπε ψέματα επειδή ήθελε να αποφύγει να απογοητεύσει τον πατέρα της.
«Δεν θα τολμούσε να εξομολογηθεί στον πατέρα της τους πραγματικούς λόγους για τον αποκλεισμό της λίγο πριν την τραγωδία, η οποία στην πραγματικότητα συνδέθηκε με την κακή της συμπεριφορά», ανέφερε η Le Parisien.
Τα social media και το ψέμμα
Στη συνέχεια ο Χνίνα μοιράστηκε ένα βίντεο στο Facebook στο οποίο κατήγγειλε τον Πατί και κάλεσε να τον απολύσουν από το γυμνάσιο. Ένα δεύτερο βίντεο που δημοσιεύτηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης κατηγόρησε τον Πατί για «διακρίσεις». Ο Χνίνα παραπονέθηκε στο σχολείο και στην αστυνομία, υποστηρίζοντας ότι ο Πατί ήταν ένοχος για «διάδοση πορνογραφικής εικόνας» και «ισλαμοφοβικός». Το θέμα κυκλοφόρησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης. Δέκα ημέρες αργότερα, ο Πατί ήταν νεκρός.
Ένας από τους καταδικασθέντες εφήβους, είχε δώσει στον Ανζόροφ μια περιγραφή του Πατί, είχε επισημάνει τη διαδρομή που ακολούθησε φεύγοντας από το σχολείο και στρατολόγησε άλλους μαθητές για να παρακολουθούν τον δάσκαλο.
Ο Ανζόροφ, 18 ετών, ένας ριζοσπαστικοποιημένος ισλαμιστής που είχε φτάσει στη Γαλλία σε ηλικία έξι ετών με τους Τσετσένους γονείς του και είχε λάβει άσυλο, πυροβολήθηκε από την αστυνομία μετά το περιστατικό.
Σχολείο Σαμιέλ Πατί
Η πόλη Conflans-Saint-Honore είναι πολιτικός διάδικος στην υπόθεση. Ο Laurent Brosse, ο τοπικός δήμαρχος, είπε: «Σε όλες τις γενιές, η δολοφονία αντηχεί ως επίθεση στην ελευθερία, μια επίθεση στον καθένα μας, στην κοινωνία μας συνολικά, στις αξίες της Δημοκρατίας μας, στα θεμελιώδη δικαιώματά μας».
«Ο Σαμιέλ Πατί ενσάρκωσε τις αξίες της Δημοκρατίας μας. Μέσα από τη διδασκαλία του, προσπάθησε να αφυπνίσει το κριτικό πνεύμα των μαθητών του. Τους έδειξε τη σημασία της συζήτησης ιδεών, του αμοιβαίου σεβασμού και της ανοχής», συνέχισε.
Το σχολείο θα ονομαστεί Σχολείο Σαμιέλ Πατί από την επόμενη χρονιά.
Με πληροφορίες από The Guardian
