Οι Κροάτες ψηφοφόροι προσέρχονται στις κάλπες σε βουλευτικές εκλογές με υψηλό διακύβευμα, που θα μπορούσαν να αλλάξουν σημαντικά τη φιλοδυτική στάση της χώρας σε διάφορα ζητήματα, συμπεριλαμβανομένης της ευρωπαϊκής υποστήριξης προς την Ουκρανία στη μάχη της εναντίον της Ρωσίας.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η συντηρητική Κροατική Δημοκρατική Ένωση (HDZ) του πρωθυπουργού, Αντρέι Πλένκοβιτς, θα μπορούσε να χάσει την πλειοψηφία της από έναν συνασπισμό υπό την ηγεσία των Σοσιαλδημοκρατών με επικεφαλής τον λαϊκιστή πρόεδρο Ζόραν Μιλάνοβιτς, ο οποίος δεν είναι επίσημα υποψήφιος.
Παρά τα σωρεία σκανδάλων διαφθοράς, ο φιλοευρωπαίος Πλένκοβιτς, ο οποίος είναι πρωθυπουργός από το 2016, εμφανίστηκε εύκολα ως φαβορί για τρίτη συνεχόμενη θητεία στην εξουσία μέχρι που ο Μιλάνοβιτς ανακοίνωσε την έκπληξη του τον περασμένο μήνα. Η απόφαση του ειλικρινούς προέδρου συγκλόνισε τη χώρα, πυροδότησε έναν σκληρό πόλεμο λέξεων μεταξύ των δύο μακροχρόνιων αντιπάλων και μετέτρεψε έναν προβλέψιμο αγώνα σε πολύ πιο αμφίρροπη μάχη, παρόλο που το Ανώτατο Δικαστήριο της Κροατίας απαγόρευσε στον Μιλάνοβιτς να είναι υποψήφιος. Το συνταγματικό δικαστήριο αποφάσισε στις 18 Μαρτίου ότι ο πρόεδρος πρέπει πρώτα να παραιτηθεί, καθώς οι κομματικές- πολιτικές δραστηριότητες ήταν ασυμβίβαστες με το κυρίως τελετουργικό αξίωμα, με αποτέλεσμα να αποκαλεί τους δικαστές «αγρότες» και την κρίση τους «αγράμματη».
Ο Μιλάνοβιτς αρνήθηκε να σταματήσει την εκστρατεία κατά του HDZ, ωστόσο, υποσχόμενος ότι ο συνασπισμός του, εάν βγει νικητής, θα διεξάγει «ανένδοτο αγώνα κατά της διαφθοράς» και θα αυξήσει τους μισθούς και τις συντάξεις.
Ο πρόεδρος, ο οποίος είπε ότι θα παραιτηθεί για να γίνει επικεφαλής της κυβέρνησης εάν κερδίσει το Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα (SDP), αντιτίθεται επίσης στην περαιτέρω βοήθεια για την Ουκρανία, προκαλώντας φόβους ότι η Κροατία θα μπορούσε να ευθυγραμμιστεί με περισσότερα φιλικά προς τη Μόσχα μέλη της ΕΕ, όπως η Ουγγαρία και η Σλοβακία.
Το HDZ κυριαρχεί σε μεγάλο βαθμό στην πολιτική της Κροατίας από την ανεξαρτησία της χώρας από τη Γιουγκοσλαβία το 1991, επιβλέποντας την ένταξή της στην ΕΕ και στην ευρωζώνη. Η Κροατία σημείωσε οικονομική ανάπτυξη 2,8% πέρυσι, πολύ πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ.
Ωστόσο, η αντίθεση σε αυτό που πολλοί επικριτές θεωρούν ως πρότυπο διαφθοράς και νεποτισμού έχει αυξηθεί.
Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι το HDZ είναι πιθανό να χάσει έξι από τους βουλευτές του, συγκεντρώνοντας συνολικά 60 στο κοινοβούλιο των 151 εδρών. Αυτό δεν θα ήταν αρκετό για να διατηρήσει την ισχνή του πλειοψηφία με βουλευτές μειονοτικής εθνικής και διασποράς, οι οποίοι έχουν εγγυημένο ρόλο στην κυβέρνηση σύμφωνα με την κροατική νομοθεσία.
Το SDP προβλέπεται να κερδίσει περίπου 44 έδρες, τρεις περισσότερες από το 2020, με το δεξιό αντιμεταναστευτικό Κίνημα Πατρίδας να βρίσκεται στην τρίτη θέση με 14 και το οικολογικό κόμμα Mozemo με εννέα, καθιστώντας τη δεξιά και τους πράσινους βασιλιάδες.
Ο Πλένκοβιτς, 54 ετών, είπε πρόσφατα ότι η ψήφος για το HDZ σήμαινε «σταθερότητα, ασφάλεια και ανάπτυξη», προσθέτοντας: «Ακόμα κι αν υπήρξαν λάθη, τα διορθώνουμε… Αυτό που έχουμε είναι ενέργεια, ενθουσιασμός, αφοσίωση και αγάπη για την πατρίδα μας». Ο μακροβιότερος πρωθυπουργός της χώρας, ο οποίος σπούδασε νομικά και τοποθετήθηκε ως διπλωμάτης στις Βρυξέλλες και το Παρίσι, έχει κατηγορήσει επανειλημμένα τον Μιλάνοβιτς ότι παραβιάζει το σύνταγμα, χρησιμοποιεί ακατάλληλη γλώσσα και τρέφει «φιλορωσικές απόψεις».
Ο Μιλάνοβιτς, ο οποίος ήταν πρωθυπουργός από το 2011 έως το 2016, έχει αποκαλέσει τον Πλένκοβιτς «ψεύτη», «πολιτικό ψεύτικο» και «παιδί για τα θελήματα» για την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Ο χαρακτήρας μου δεν είναι εύκολος, αλλά δεν θα παραμείνω σιωπηλός», έγραψε σε πρόσφατη ανάρτησή του στο Facebook, δεσμευόμενος να «σχηματίσει μια κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας».
Με πληροφορίες από Guardian, Reuters
