Το πλήθος που κατέκλυσε το κέντρο της πρωτεύουσας της Μολδαβίας Κισινάου την Παρασκευή το βράδυ κρατώντας σημαίες της ΕΕ έστελνε ένα ξεκάθαρο μήνυμα: «Η Ρωσία προσπαθεί να μας κλέψει τις εκλογές και να φέρει φιλο-Κρεμλινικούς πολιτικούς στην εξουσία».
«Το όπλο τους είναι τα χρήματα, το δικό σας όπλο είναι η ψήφος!» ήταν το πιο δυνατό σύνθημα, καθώς εκατοντάδες υποστηρικτές του κυβερνώντος, φιλοευρωπαϊκού κόμματος PAS συμμετείχαν στη μεγάλη προεκλογική συγκέντρωση ενόψει της κάλπης της Κυριακής.
Πρωτοφανής ρωσική ανάμειξη στη Μολδαβία
Αυτή την εβδομάδα, η αστυνομία και οι εισαγγελείς της Μολδαβίας αποκάλυψαν στοιχεία για παρέμβαση άνευ προηγουμένου: εξαγορά ψήφων, δίκτυα παραπληροφόρησης και σχέδιο βίαιων ταραχών. Συνελήφθησαν δεκάδες άνδρες που είχαν μεταβεί στη Σερβία για εκπαίδευση, ακόμη και στη χρήση όπλων.
Η αντιπολίτευση, ωστόσο, μιλά για «πολιτικό θέατρο», κατηγορώντας την κυβέρνηση ότι προετοιμάζει το έδαφος για να ακυρώσει το αποτέλεσμα αν χάσει την πλειοψηφία.
Όμως μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, η Μολδαβία πήρε σαφή στροφή προς την ΕΕ. Τα νέα δεδομένα δείχνουν ότι η Μόσχα επενδύει εκατοντάδες εκατομμύρια για να ανακτήσει την επιρροή της.
Η Μολδαβία, σφηνωμένη ανάμεσα σε Ρουμανία και Ουκρανία, ξεκίνησε πέρυσι διαπραγματεύσεις ένταξης στην ΕΕ. Ο πρωθυπουργός Ντόριν Ρετσεάν βλέπει αυτές τις εκλογές ως «την τελική μάχη για το μέλλον της χώρας». «Η Ρωσία ξοδεύει πάνω από 1% του ΑΕΠ μας σε προπαγάνδα και ψευδή μηνύματα για να μας ανατρέψει», είπε, τονίζοντας ότι η απειλή είναι υπαρκτή.
Τα προεκλογικά φυλλάδια του PAS υπόσχονται ένταξη στην ΕΕ «μέσα στα επόμενα τέσσερα χρόνια», επενδύσεις και διεθνή κύρος. Στην πίσω όψη, όμως, υπάρχει εικόνα βομβαρδισμένων ουκρανικών σπιτιών και η προειδοποίηση: «Μην παραδώσετε τη χώρα μας στη Ρωσία».
Μολδαβία: Η φωνή των πολιτών, η αντιπολίτευση και ο Ντοντόν
Πέρα από το Κισινάου, σε μέρη όπως το Κρικόβα – γνωστό για τα κρασιά του – οι πολίτες ανησυχούν για την καθημερινότητα: χαμηλοί μισθοί, υψηλό κόστος ζωής, φτωχά σχολικά βιβλία.
«Όλοι υπόσχονται, αλλά μετά δεν κάνουν τίποτα», λέει μια εργάτρια. Άλλη μητέρα δείχνει φωτογραφία με σκισμένα σχολικά βιβλία: «Δεν έχουν ούτε για τα παιδιά μας».
Παρά τα προβλήματα, αρκετοί δηλώνουν ότι θα συνεχίσουν να στηρίζουν την πορεία προς την ΕΕ. «Δεν θέλω να γυρίσουμε πίσω, αυτό με τρομάζει», λέει η 60χρονη Ταμάρα.
Ο Ίγκορ Ντοντόν, πρώην πρόεδρος και επικεφαλής των Σοσιαλιστών, εμφανίζεται ως βασικός αντίπαλος. Στο γραφείο του έχει τρεις φωτογραφίες με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Υπόσχεται ότι αν κερδίσει, θα αποκαταστήσει τις σχέσεις με τη Ρωσία, θα αγοράσει ξανά ρωσικό αέριο και θα ακυρώσει τις κυρώσεις που επιβάλλει η ΕΕ.
Για εκείνον, η στάση του είναι «φιλομολδαβική», όχι φιλορωσική. Απορρίπτει τις κατηγορίες περί ρωσικής παρέμβασης, απειλώντας με μαζικές διαδηλώσεις αν το PAS δηλώσει νίκη.
Μολδαβία: Παρέμβαση με νέα μέσα
Ο επικεφαλής της αστυνομίας, Βιορέλ Τσερναουτσεάνου, λέει ότι πρόκειται για «την πιο εξελιγμένη καμπάνια παρέμβασης που έχουμε δει ποτέ».
Στις προηγούμενες εκλογές, ψήφοι αγοράζονταν με 40 δολάρια. Σήμερα, η Μόσχα επενδύει πάνω από 300 εκατ. δολάρια, χρησιμοποιώντας ακόμη και κρυπτονομίσματα για να καλύψει τα ίχνη της.
Η Μολδαβία βλέπει επίσης κίνδυνο από την αποσχισθείσα Υπερδνειστερία, όπου παραμένουν ρωσικά στρατεύματα και αποθήκες σοβιετικών πυρομαχικών.
Το πιο ανησυχητικό σενάριο αφορά σχέδιο για βίαιες ταραχές. Περισσότεροι από 100 «γυμνασμένοι» άνδρες συνελήφθησαν αφού εκπαιδεύτηκαν στη Σερβία σε τακτικές διάλυσης αστυνομικών φραγμών και κατάληψης όπλων.
Οι αρχές κατηγορούν τη ρωσική στρατιωτική υπηρεσία GRU για οργάνωση. «Καμία άλλη χώρα στην Ευρώπη δεν έχει βιώσει τέτοιο επίπεδο παρέμβασης», προειδοποιεί ο Τσερναουτσεάνου.
Η Μολδαβία βρίσκεται σε σταυροδρόμι: ανάμεσα στην ευρωπαϊκή ολοκλήρωση και στην επιστροφή στη ρωσική σφαίρα επιρροής. Οι εκλογές της Κυριακής ίσως αποδειχθούν καθοριστικές για το μέλλον μιας χώρας που αναζητά σταθερότητα σε μια ταραγμένη γειτονιά.
Με πληροφορίες από BBC
