Διάλεκτος χάνεται επειδή τη μιλούν μόνο δύο άνθρωποι

Είναι μία από τις πολλές διαλέκτους που κινδυνεύουν να χαθούν. Ονομάζεται Ayapaneco και για πολλούς αιώνες ήταν η γλώσσα που ένωνε ένα σημαντικό μέρος του ντόπιου πληθυσμού στο Μεξικό.Σήμερα τη μιλάνε δύο μόνο άνθρωποι αλλά ακόμη κι έτσι, η γλώσσα αυτή δεν ακούγεται καθόλου. Γιατί αυτοί οι δύο, παρότι μένουν σε απόσταση 500 μέτρων ο ένας από τον άλλο, δεν μιλιούνται μεταξύ τους. Ουσιαστικώς, ζωντανά "μουσεία" της Ayapaneco ο 75χρονος Μανουέλ Σεγκόβια και ο 69χρονος Ισίντορο Βελάσκεθ που μένουν στο χωριό Αγιάρα, δεν βρίσκουν πολλά κοινά ανάμεσα τους. Όπως δηλώνει ο ανθρωπολόγος Ντάνιελ Σούσλακ, από το Πανεπιστήμιο της Ιντιάνα ο Βελάσκεθ μιλούσε τη γλώσσα των προγόνων του μέχρι περίπου και 10 χρόνια όταν πέθανε ο αδελφός του. Τον Σεκόβια ίσα που τον καταλαβαίνουν η γυναίκα του και το παιδί του, καθώς μιλάνε μόνο λίγες λέξεις της διαλέκτου. Και μεταξύ τους, Σεκόβια και Βελάσκεθ δεν  αλλάζουν λέξη.