Η Εθνοσυνέλευση της Βενεζουέλας ενέκρινε νέο νόμο για την αναδιάρθρωση του εξορυκτικού τομέα, επιχειρώντας να προσελκύσει ιδιωτικές επενδύσεις σε μια βιομηχανία που για χρόνια βρισκόταν υπό αυστηρό κρατικό έλεγχο.
Το κοινοβούλιο, που ελέγχεται από το κυβερνών Σοσιαλιστικό Κόμμα του Νικολάς Μαδούρο, ενέκρινε ομόφωνα τη νομοθεσία, η οποία αναμένεται να τεθεί σε ισχύ μετά την τελική έγκριση από την προσωρινή πρόεδρο, Ντέλσι Ροδρίγκες.
Η πρωτοβουλία σηματοδοτεί μια σημαντική στροφή για τη χώρα, που διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα χρυσού παγκοσμίως, καθώς και σημαντικά κοιτάσματα σπάνιων γαιών και μετάλλων όπως βωξίτης, σίδηρος, χαλκός και κοβάλτιο. Στόχος της κυβέρνησης είναι να μειώσει την εξάρτηση της οικονομίας από το πετρέλαιο και να δημιουργήσει νέες πηγές εσόδων.
Ο νόμος προβλέπει ευνοϊκότερους όρους για τους επενδυτές, μεταξύ των οποίων μακροχρόνιες άδειες εξόρυξης έως και 30 ετών, καθώς και δυνατότητα επίλυσης διαφορών μέσω διαμεσολάβησης και διαιτησίας. Παράλληλα, αίρονται περιορισμοί που υποχρέωναν τις ιδιωτικές εταιρείες να συνεργάζονται αποκλειστικά με κρατικούς φορείς ή να πωλούν την παραγωγή τους μέσω της κεντρικής τράπεζας.
Η μεταρρύθμιση εντάσσεται σε μια ευρύτερη προσπάθεια προσέλκυσης ξένων κεφαλαίων, με τις Ηνωμένες Πολιτείες να εμφανίζονται πρόθυμες να επανεξετάσουν τη στάση τους απέναντι στον εξορυκτικό τομέα της χώρας. Σε αυτό το πλαίσιο, το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών έχει ήδη δώσει άδεια για συναλλαγές με την κρατική εταιρεία εξόρυξης Minerven.
Ωστόσο, η εφαρμογή του νέου πλαισίου αναμένεται να συναντήσει σοβαρές δυσκολίες. Σε πολλές περιοχές εξόρυξης, ιδιαίτερα στην πολιτεία Μπολίβαρ και στον Αμαζόνιο, δραστηριοποιούνται ένοπλες ομάδες και δίκτυα παράνομης εξόρυξης που ελέγχουν την παραγωγή, συχνά με τη χρήση καταναγκαστικής εργασίας και με τη στήριξη διεφθαρμένων αξιωματούχων.
Μεγάλο μέρος των κοιτασμάτων βρίσκεται στην περιοχή του «Ορυκτού Τόξου του Ορινόκο», μια εκτεταμένη ζώνη στη ζούγκλα που είναι δύσκολο να ελεγχθεί από τις αρχές. Μέχρι στιγμής, η κυβέρνηση δεν έχει διευκρινίσει πώς θα διασφαλίσει την ασφάλεια και τη νομιμότητα των επενδύσεων σε αυτές τις περιοχές.
Παρά τις προκλήσεις, η κυβέρνηση εκτιμά ότι η αναδιοργάνωση του κλάδου θα μπορούσε να αποφέρει έως και 8 δισ. δολάρια ετησίως μέχρι το 2036. Ωστόσο, περιβαλλοντικές οργανώσεις προειδοποιούν ότι η εντατικοποίηση της εξόρυξης ενδέχεται να επιδεινώσει την αποψίλωση των δασών και να ενισχύσει τις παραβιάσεις δικαιωμάτων, ιδιαίτερα εις βάρος ιθαγενών πληθυσμών.
Ο νέος νόμος διατηρεί, παράλληλα, σημαντικό ρόλο για το κράτος, το οποίο θα μπορεί να χαρακτηρίζει ορισμένα ορυκτά ως «στρατηγικά» και να παρεμβαίνει στην εκμετάλλευσή τους, ενώ η κεντρική τράπεζα διατηρεί προνομιακό δικαίωμα αγοράς χρυσού.
Η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από το κατά πόσο η κυβέρνηση θα καταφέρει να πείσει τις διεθνείς εταιρείες ότι το επενδυτικό περιβάλλον είναι πλέον ασφαλές, μετά από χρόνια κρατικοποιήσεων και νομικών διενέξεων που έχουν αφήσει βαθιά σημάδια στον κλάδο.
Με πληροφορίες από New York Times
