Μετά από δεκαετίες επιθετικής τουριστικής προβολής, η Βαρκελώνη φαίνεται πως αλλάζει στρατηγική και το πρόσωπο που έχει αναλάβει να βάλει φρένο στον υπερτουρισμό είναι ο José Antonio Donaire, ο πρώτος επίτροπος βιώσιμου τουρισμού στην ιστορία της πόλης.
«Έχουμε φτάσει στο τέλος του δρόμου. Η Βαρκελώνη έχει φτάσει στο μέγιστο αριθμό τουριστών που μπορεί να αντέξει», δηλώνει στον Guardian, για να προσθέσει: «Δεν θέλουμε περισσότερους τουρίστες, ούτε έναν παραπάνω. Αυτό που χρειαζόμαστε είναι καλύτερη διαχείριση όσων ήδη έρχονται».
Η αλλαγή στάσης μόνο τυχαία δεν είναι, όπως αναφέρει το δημοσίευμα του βρετανικού ΜΜΕ. Το 2025, η ευρύτερη περιοχή της Βαρκελώνης υποδέχθηκε περίπου 26 εκατομμύρια επισκέπτες, αριθμός αυξημένος κατά 2,4% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά.
Πλέον, όλο και περισσότεροι κάτοικοι θεωρούν ότι ο μαζικός τουρισμός, υπερτουρισμός όπως έχει καθιερωθεί, αλλοιώνει τον χαρακτήρα της πόλης, εκτοξεύει τα ενοίκια και μετατρέπει ιστορικές γειτονιές σε «θεματικά πάρκα» για επισκέπτες.
Βαρκελώνη: Η La Boquería επιστρέφει στους κατοίκους
Ένα από τα πρώτα σύμβολα αυτής της νέας πολιτικής είναι η διάσημη αγορά La Boquería, στη Βαρκελώνη. Η ιστορική αγορά, που κάποτε αποτελούσε σημείο αναφοράς για σεφ και ντόπιους, έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε έναν από τους πιο ασφυκτικά γεμάτους τουριστικούς προορισμούς της πόλης.
Ο Donaire δηλώνει ότι στόχος είναι η αγορά να επιστρέψει στους κατοίκους της Βαρκελώνης και να σταματήσει να λειτουργεί κυρίως ως χώρος street food και takeaway snacks για τουρίστες.
Σύμφωνα με το σχέδιο, τα περισσότερα προϊόντα takeaway θα απαγορευτούν, με τη στήριξη μάλιστα της πλειονότητας των καταστηματαρχών. «Μέσα σε έναν χρόνο θα δείτε τη νέα Boquería», λέει χαρακτηριστικά.
Βαρκελώνη: Τέλος στα τουριστικά διαμερίσματα
Η Βαρκελώνη επιχειρεί επίσης να περιορίσει δραστικά τα τουριστικά διαμερίσματα τύπου Airbnb. Από το 2028, οι άδειες και των 10.000 νόμιμων τουριστικών διαμερισμάτων της Βαρκελώνης θα ανακληθούν, με στόχο τα περισσότερα από αυτά να επιστρέψουν στη μακροχρόνια μίσθωση και να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης.
Ο Donaire παραδέχεται ότι αντίστοιχα μέτρα δεν είχαν τα αναμενόμενα αποτελέσματα στη Νέα Υόρκη, ωστόσο υποστηρίζει ότι η Βαρκελώνη σχεδιάζει επιπλέον κίνητρα ώστε οι ιδιοκτήτες να επιστρέψουν τα ακίνητα στην αγορά κατοικίας.
«Αν αυτά τα 10.000 διαμερίσματα περάσουν ξανά στην κατοικία, είναι σαν να προσθέτουμε πέντε χρόνια ανάπτυξης στο στεγαστικό απόθεμα της πόλης», σημειώνει. Η νέα στρατηγική της πόλης δεν στοχεύει μόνο στη μείωση των επισκεπτών αλλά και στην αλλαγή του προφίλ τους.
Σήμερα περίπου το 65% των τουριστών επισκέπτεται τη Βαρκελώνη για αναψυχή, ενώ οι υπόλοιποι ταξιδεύουν είτε για συνέδρια είτε για πολιτιστικούς λόγους, όπως μουσεία, αρχιτεκτονική και μουσικά φεστιβάλ.
Βαρκελώνη: Μείωση θέσεων για κρουαζιερόπλοια
Ο στόχος είναι στο μέλλον να υπάρξει πιο ισορροπημένη κατανομή ανάμεσα στις τρεις κατηγορίες.
Παράλληλα, η πόλη σχεδιάζει να μειώσει και τις θέσεις για κρουαζιερόπλοια από επτά σε πέντε, παρότι περισσότερα από τρία εκατομμύρια επιβάτες κρουαζιέρας εξακολουθούν να επισκέπτονται κάθε χρόνο τη Βαρκελώνη.
«Αυτοί οι επισκέπτες δημιουργούν περισσότερα προβλήματα απ’ όσα οφέλη», λέει ο Donaire.
Η Βαρκελώνη εξετάζει επίσης αυστηρότερα μέτρα απέναντι σε αντικοινωνικές συμπεριφορές που συνδέονται με τον μαζικό τουρισμό: «Δεν μας ενδιαφέρει αυτό το είδος τουρισμού και θέλουμε να εξαφανιστεί», δηλώνει.
Την ίδια στιγμή, μέρος του αυξημένου τουριστικού φόρου θα επενδυθεί ξανά στο κέντρο της πόλης, με στόχο την ενίσχυση των τοπικών καταστημάτων σε περιοχές που σήμερα κυριαρχούνται από καταστήματα σουβενίρ, κάνναβης και μίνι μάρκετ.
«Πολλοί κάτοικοι αισθάνονται πλέον ότι το κέντρο της πόλης δεν τους ανήκει», λέει ο Donaire.
Με πληροφορίες από Guardian
