Ο αριθμός των πυρηνικών όπλων αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια για πρώτη φορά με τον Ψυχρό Πόλεμο, με τον κίνδυνο χρήσης τους να είναι ο μεγαλύτερος εδώ και δεκαετίες, σύμφωνα με έκθεση κορυφαίου thinktank.
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία και η στήριξη της Δύσης στο Κίεβο πυροδότησαν εντάσεις μεταξύ των εννέα πυρηνικών χωρών του πλανήτη, σημειώνει η έκθεση του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
«Όλες οι χώρες με πυρηνικό όπλα αυξάνουν ή αναβαθμίζουν τα οπλοστάσιά τους και οι περισσότερες εντείνουν την πυρηνική ρητορική και το ρόλο των πυρηνικών όπλων στις στρατιωτικές στρατηγικές τους» σημειώνει ο διευθυντής του προγράμματος όπλων μαζικής καταστροφής του Sipri, Γουίλφρεντ Γουάν στην ετήσια έκθεση της δεξαμενης σκέψης, προσθέτοντας: «Αυτή είναι μια πολύ ανησυχητική τάση».
Στις αρχές του 2022, τα εννέα κράτη με πυρηνικά οπλοστάσια (Ρωσία, ΗΠΑ, Βρετανία, Γαλλία, Κίνα, Ινδία, Πακιστάν, Ισραήλ και Βόρεια Κορέα) διέθεταν 12.705 πυρηνικές κεφαλές, 375 λιγότερες απ’ ό,τι στις αρχές του 2021, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του Διεθνούς Ινστιτούτου Έρευνας για την Ειρήνη της Στοκχόλμης (SIPRI).
Active armed conflicts occurred in at least 46 states in 2021:
— SIPRI (@SIPRIorg) June 13, 2022
▫️ Americas: 8
▫️ Asia and Oceania: 9
▫️ Europe: 3
▫️ Middle East and North Africa (#MENA): 8
▫️ sub–Saharan Africa: 18
Read more about the developments in armed conflicts in 2021 ➡️ https://t.co/q4TcWJRdEX pic.twitter.com/jdvvC2Bz1A
Από το απόλυτο ρεκόρ του 1986 (πάνω από 70.000 κεφαλές), το σύνολο αυτό υποπενταπλασιάστηκε χάρη στη σταθερή μείωση των τεράστιων πυρηνικών οπλοστασίων της Σοβιετικής Ένωσης και των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του ψυχρού πολέμου. Η Μόσχα και η Ουάσινγκτον συνεχίζουν πάντως να έχουν στην κατοχή τους το 90% του παγκόσμιου πυρηνικού οπλοστασίου.
Τέλος στην εποχή του πυρηνικού αφοπλισμού;
Όμως η εποχή του πυρηνικού αφοπλισμού μοιάζει να οδεύει στο τέλος της και ο κίνδυνος πυρηνικής κλιμάκωσης βρίσκεται σήμερα στο υψηλότερο επίπεδο από ό,τι οποιαδήποτε άλλη περίοδο μετά τον ψυχρό πόλεμο, σύμφωνα με την έκθεση του σουηδικού κέντρου μελετών.
«Σύντομα, θα φθάσουμε σ’ ένα σημείο όπου, για πρώτη φορά μετά το τέλος του ψυχρού πολέμου, ο αριθμός των πυρηνικών όπλων στον κόσμο μπορεί να αρχίσει να αυξάνεται, και αυτό είναι φαινόμενο αληθινά επικίνδυνο», τόνισε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Ματ Κόρντα, εκ των συγγραφέων της έκθεσης.
«Θα είναι πολύ δύσκολο να σημειωθεί πρόοδος προς τον αφοπλισμό τα χρόνια που θα έρθουν εξαιτίας αυτού του πολέμου και του τρόπου με τον οποίο ο Πούτιν μιλάει για τα πυρηνικά του όπλα», σύμφωνα με τον κ. Κόρντα.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ανησυχητικές δηλώσεις αυτές ωθούν «πολλές άλλες δυνάμεις που έχουν πυρηνικά όπλα να ξανασκεφτούν τις δικές τους στρατηγικές» ως προς τη χρήση τους.
Ποιες είναι οι πυρηνικές υπερδυνάμεις;
Παρότι τέθηκε σε ισχύ η συνθήκη για την απαγόρευση των πυρηνικών όπλων στις αρχές του 2021, μετά την επικύρωσή της από 50 και πλέον χώρες, και παρότι παρατάθηκε για πέντε χρόνια η ρωσοαμερικανική συνθήκη START, η κατάσταση επιδεινώθηκε ήδη τα τελευταία χρόνια, τονίζει το SIPRI, εν μέσω των ανησυχιών για το ιρανικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας και την ανάπτυξη υπερηχητικών πυραύλων, ακόμη πιο δύσκολο να αναχαιτιστούν.
Η μείωση του συνολικού αριθμού των όπλων εξάλλου δεν οφείλεται παρά στην καταστροφή ρωσικών και αμερικανικών πυρηνικών κεφαλών «που είχαν αποσυρθεί από την υπηρεσία πολλά χρόνια πριν» και ο αριθμός των όπλων που θεωρούνται επιχειρησιακά παραμένει «συγκριτικά σταθερός».
Σύμφωνα με τις νεότερες εκτιμήσεις του SIPRI, η Ρωσία παραμένει η χώρα με το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο, διέθετε 5.997 κεφαλές (–280 σε έναν χρόνο), ανεπτυγμένες, αποθηκευμένες ή προς καταστροφή στις αρχές του 2022. Σχεδόν 1.600 από αυτές είναι επιχειρησιακές, εκτιμά το Ινστιτούτο.
Οι ΗΠΑ διαθέτουν 5.428 κεφαλές (–120), αλλά περισσότερα ανεπτυγμένα πυρηνικά όπλα (1.750).
Ακολουθούν:
- η Κίνα (350),
- η Γαλλία (290),
- η Βρετανία (225),
- το Πακιστάν (165),
- η Ινδία (160) και
- το Ισραήλ (90) - η μοναδική χώρα από τις εννέα που δεν παραδέχεται επίσημα πως διαθέτει πυρηνικά όπλα.
Σε ό,τι αφορά τη Βόρεια Κορέα, το SIPRI υπολογίζει για πρώτη φορά ότι το καθεστώς του Κιμ Γιονγκ Ουν διαθέτει 20 πυρηνικές κεφαλές. Η Πιονγκγιάνγκ διαθέτει επαρκή ποσότητα σχάσιμου υλικού για να κατασκευάσει άλλες περίπου πενήντα.
The 9 nuclear-armed states—🇺🇸, 🇷🇺, 🇬🇧, 🇫🇷, 🇨🇳, 🇮🇳, 🇵🇰, 🇮🇱 and 🇰🇵—together possessed an estimated 12 705 warheads at the start of 2022. This marked a decrease from an estimated 13 080 at the beginning of 2021.
— SIPRI (@SIPRIorg) June 12, 2022
Read more in #SIPRIYearbook 2022 ➡️ https://t.co/9CNPQ5uHnT pic.twitter.com/8TruDnXSLG
Παρά τις διπλωματικές ανακοινώσεις, «όλα τα κράτη που είναι εφοδιασμένα με πυρηνικά όπλα αυξάνουν ή εκσυγχρονίζουν τα οπλοστάσιά τους και τα περισσότερα σκληραίνουν τη ρητορική τους για αυτά και για τον ρόλο των πυρηνικών όπλων στις στρατιωτικές στρατηγικές τους», τονίζει το SIPRI.
«Στην Κίνα, βρίσκεται σε εξέλιξη μεγάλη αύξηση του πυρηνικού οπλοστασίου, με δορυφορικές εικόνες να υποδεικνύουν την κατασκευή 300 και πλέον νέων σιλό πυραύλων», σημειώνει το ινστιτούτο.
Σύμφωνα με το αμερικανικό Πεντάγωνο, το Πεκίνο ενδέχεται να διαθέτει 700 πυρηνικές κεφαλές περί το 2027.
Η Βρετανία ανακοίνωσε τον περασμένο χρόνο ότι θα αυξήσει την οροφή του πυρηνικού της οπλοστασίου και ότι δεν θα δημοσιοποιεί πλέον τον αριθμό των πυρηνικών όπλων της που είναι επιχειρησιακά.
Η Γαλλία άρχισε εξάλλου το 2021 νέο πρόγραμμα πυρηνικών υποβρυχίων, ενώ Ινδία, Πακιστάν και Ισραήλ μοιάζουν επίσης να αναπτύσσουν τα οπλοστάσιά τους, κατά το SIPRI.
Με πληροφορίες από Guardian/ΑΠΕ/Reuters
