Η υπόγεια θάλασσα της Ευρώπης, ενός από τα μεγαλύτερα φεγγάρια του Δία, ίσως τελικά τροφοδοτείται με τα απαραίτητα «συστατικά» για τη φιλοξενία ζωής, όπως προέκυψε από μελέτη του Κρατικού Πανεπιστημίου της Ουάσινγκτον.
Συγκεκριμένα, η έρευνα δείχνει ότι ο παγωμένος φλοιός της Ευρώπης μπορεί να «ανακυκλώνεται» με έναν απρόσμενο τρόπο: αλμυρός, πλούσιος σε θρεπτικά στοιχεία πάγος από την επιφάνεια γίνεται αρκετά βαρύς, ώστε να αποκολλάται και να βυθίζεται προς τον ωκεανό που κρύβεται από κάτω.
Η διαδικασία αυτή, σύμφωνα με τους επιστήμονες, είναι γρήγορη σε γεωλογική χρονολογική κλίμακα, επαναλαμβανόμενη και μπορεί να λειτουργεί κάτω από πολλές διαφορετικές συνθήκες. Πρόκειται για μια ιδιαίτερα ενθαρρυντική εξήγηση για το πώς η Ευρώπη θα μπορούσε να υποστηρίζει εξωγήινη ζωή.
Ευρώπη: Πώς θα μπορούσαν να φτάσουν τα θρεπτικά συστατικά στον ωκεανό
Βαθιά κάτω από την παγωμένη επιφάνεια της Ευρώπης βρίσκεται ένας τεράστιος ωκεανός, ο οποίος θεωρείται ένα από τα πιο ελπιδοφόρα μέρη στο ηλιακό σύστημα για την αναζήτηση ζωής. Το μεγάλο ερώτημα, ωστόσο, ήταν πάντα το ίδιο: πώς μπορούν τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά να περάσουν μέσα από ένα τόσο παχύ στρώμα πάγου;
Σε νέα μελέτη τους, γεωφυσικοί του Washington State University χρησιμοποίησαν υπολογιστικά μοντέλα εμπνευσμένα από μια γνωστή γεωλογική διαδικασία στη Γη, τη λεγόμενη «αποκόλληση φλοιού» (crustal delamination). Σύμφωνα με τα αποτελέσματά τους, πυκνός πάγος γεμάτος άλατα και χημικές ενώσεις μπορεί να αποσπάται από τον περιβάλλοντα πάγο και να βυθίζεται αργά μέσα στον παγωμένο φλοιό, μέχρι να φτάσει στον ωκεανό.
«Πρόκειται για μια νέα ιδέα στην πλανητική επιστήμη, εμπνευσμένη από κάτι πολύ καλά κατανοητό στη γεωλογία της Γης», δήλωσε ο Austin Green, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Το πιο συναρπαστικό είναι ότι αυτή η ιδέα απαντά σε ένα από τα πιο διαχρονικά ερωτήματα για τη δυνατότητα κατοίκησης της Ευρώπης».
Ένας ωκεανός χωρίς φως, αλλά όχι χωρίς ελπίδα
Η Ευρώπη εκτιμάται ότι περιέχει περισσότερο υγρό νερό απ’ ό,τι όλοι οι ωκεανοί της Γης μαζί. Όμως αυτός ο ωκεανός βρίσκεται κάτω από έναν παχύ παγωμένο φλοιό που μπλοκάρει εντελώς το ηλιακό φως. Χωρίς φως, οποιαδήποτε μορφή ζωής θα έπρεπε να βασίζεται σε άλλες πηγές ενέργειας και θρεπτικών ουσιών.
Την ίδια στιγμή, η επιφάνεια της Ευρώπης επηρεάζεται, διαρκώς, από την έντονη ακτινοβολία του Δία. Η ακτινοβολία αυτή αντιδρά με άλατα και άλλα υλικά στην επιφάνεια, δημιουργώντας χημικές ενώσεις που θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως «τροφή» για μικροοργανισμούς. Μέχρι σήμερα, όμως, παρέμενε άγνωστο πώς αυτά τα υλικά θα μπορούσαν να μετακινηθούν προς τα κάτω, διασχίζοντας τον πάγο.
Έμπνευση από τη γεωλογία της Γης
Οι ερευνητές βασίστηκαν στην ιδέα ότι, όπως συμβαίνει στη Γη, ορισμένα τμήματα του παγωμένου φλοιού της Ευρώπης μπορεί να γίνονται πιο πυκνά και ασταθή λόγω υψηλής περιεκτικότητας σε άλατα. Οι ακαθαρσίες αυτές αποδυναμώνουν τη δομή των κρυστάλλων πάγου, κάνοντάς τους πιο επιρρεπείς στην αποκόλληση.
Τα μοντέλα έδειξαν ότι τέτοια «βαριά» κομμάτια πάγου μπορούν να κατεβαίνουν αργά μέσα στον φλοιό, ανακυκλώνοντας υλικό από την επιφάνεια και μεταφέροντας θρεπτικά στοιχεία στον ωκεανό. Η διαδικασία μπορεί να επαναλαμβάνεται για μεγάλα χρονικά διαστήματα, προσφέροντας μια σταθερή πηγή χημικών συστατικών.
Τα ευρήματα αυτά συνδέονται άμεσα με τους στόχους της αποστολής Europa Clipper της NASA, η οποία εκτοξεύθηκε το 2024. Το διαστημόπλοιο έχει σχεδιαστεί για να μελετήσει τον παγωμένο φλοιό της Ευρώπης, τον υπόγειο ωκεανό και τις συνθήκες κατοικησιμότητας, χρησιμοποιώντας ένα πλήθος επιστημονικών οργάνων.
Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε εν μέρει από τη NASA και βασίστηκε σε υπολογιστικούς πόρους του Washington State University.
Με πληροφορίες από Washington State University
